Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına

İlişkin Kanun Teklifim gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur.

Tali Komisyon

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe

Tarih: 9-1-2025

Esas No:2/2850 o 8 Ocah im GENEL GEREKÇE

Türkiye'de kadınlar, iş hayatında ve sosyal güvenlik sisteminde ciddi eşitsizliklerle karşı karşıya kalmaktadır. Çoğu kadın iş bulmakta zorlanırken, sosyal güvenlik sistemindeki adaletsizlikler nedeniyle pek çok kadın hayatlarının sonuna kadar çalışmak zorunda bırakılmaktadır. Kadınların sosyal ve ekonomik yaşamda karşılaştıkları bu sorunlar, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini daha da derinleştirmektedir.

Doğum borçlanması, kadınların çalışma hayatlarında ve emeklilik süreçlerinde önemli bir düzenleme olarak yer almaktadır. Kadınların, çalışma sürelerine çocuklarına bakım verdikleri ve ev işlerini üstlendikleri sürelerin yansıtılabilmesi büyük bir ihtiyaçtır. Ancak, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 41. maddesinde yer alan düzenlemeye göre, doğum borçlanması yalnızca doğumun sigortalılık başlangıcından sonra gerçekleşmesi hâlinde mümkün olmaktadır. Bu düzenleme, kadınların daha uzun süre çalışmasına neden olmakta ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir.

Anayasamıza göre kadın ve erkekler eşit haklara sahip olmalıdır. Ancak erkeklerin askerlikte geçirdikleri süreyi istedikleri gibi borçlanabilmesi mümkünken, kadınların sigorta başlangıcından önce yaptıkları doğumlar nedeniyle çalışma hayatından uzak kaldıkları süreyi borçlanamaması eşitlik ilkesine açıkça tezat oluşturmaktadır. Bu durum, kadınların emeklilik haklarına erişimini zorlaştırmakta, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini daha da derinleştirmektedir.

Tüm bu nedenlerle kadınların doğum borçlanmasında eşitlik sağlanması, sigorta başlangıç tarihine bakılmaksızın doğum sürelerini borçlanabilmesi ve genel olarak kadınların sosyal güvenlik sistemindeki haklarının geliştirilmesi acil bir ihtiyaçtır. Bu düzenlemeler, kadınların ekonomik ve sosyal hayatta daha güçlü bir şekilde yer almasını sağlayacak, toplumsal cinsiyet eşitliğine katkıda bulunacaktır.

Bu gerekçelerle, bu kanun teklifi ile sigortalı kadın çalışanlara ilk defa sigortalı oldukları tarihten önceki doğumları nedeniyle çalışma yaşamından koptukları dönemlere ilişkin oO(doğum borçlanması Ohakkının o verilmesi amaçlanmaktadır.