5488 Sayılı Tarım Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanunu'na aşağıdaki Ek Madde eklenmiştir.

Ek Madde 2 — Tarımsal Afet Bölgesi ve Destekleme Mekanizmaları

Don, dolu, kuraklık, sel, aşırı yağış, sıcak hava dalgası ve benzeri meteorolojik olaylar nedeniyle tarımsal üretimde yaygın kayıpların meydana geldiği durumlarda, zarar gören bölgeler "Tarımsal Afet Bölgesi" olarak ilan edilir.

Tarımsal afet bölgesi ilanı için aşağıdaki koşullar birlikte aranır:

a) Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre bölgeye ilişkin anomali teşkil eden meteorolojik olayın tespiti,

b) İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri bünyesinde kurulan teknik heyet tarafından yapılan yerinde inceleme sonucunda, üretim alanlarında ortalama 9030 ve üzeri rekolte kaybı yaşandığının raporla belgelenmesi,

c) Zararın en az 50 çiftçiyi veya 5.000 dekar ve üzeri üretim alanını etkilemiş olması.

Teknik tespit raporları 15 gün içerisinde tamamlanır. Tarım ve Orman Bakanlığı, bu raporları değerlendirerek ilgili il veya ilçeyi Resmi Gazete?de yayımlanan bir kararla "Tarımsal Afet Bölgesi" ilan eder.

Afet bölgesi ilan edilen yerlerde;

1. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerine olan tarımsal kredi borçları 1 yıl süreyle faizsiz olarak ertelenir.

2. Etkilenen üreticilere, 2 yıl geri ödemesiz, 60 faizli ve 5 yıl vadeli tarımsal üretim kredisi sağlanır.

3. Sulama kooperatiflerinin afet ilan edilen alanlara ilişkin sulama ve elektrik tüketim bedellerinin 650"si Hazine tarafından karşılanır.

Uygulama esasları, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Bu madde uyarınca yapılacak ödemeler, ilgili yılın merkezi yönetim bütçesine Tarım ve Orman Bakanlığı adına tahsis edilen ödeneklerden karşılanır.

Gerekçe: Bu maddeyle, Tarım Kanunu'na "Tarımsal Afet Bölgesi ve Destekleme Mekanizmaları" başlıklı yeni bir Ek Madde eklenerek, tarımsal afetlerin ardından alınacak önlemler netleştirilmektedir. Mevcut durumda "afet bölgesi" ilanı tamamen idarenin takdirine bırakılmışken, bu düzenlemeyle ilk kez ölçülebilir ve teknik verilere dayalı somut kriterler tanımlanmıştır. Böylece keyfi uygulamaların ve belirsizliklerin önüne geçilerek, üreticinin hak temelli bir sistemden yararlanması sağlanacaktır. Ayrıca, afetin tespiti sonrası üreticilere sunulacak destek türleri (borç ertelemesi, faizsiz kredi, sulama desteği gibi) düzenlenmiş; sosyal devlet ilkesi gereği üreticinin kriz anında yalnız bırakılmaması amaçlanmıştır. Kanun maddesi, hem tarım sektöründeki istikrarı hem de kırsal ekonomiyi korumaya yönelik önemli bir sosyal koruma çerçevesi sunmaktadır.

5488 sayılı Kanun'a aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

GEÇİCİ MADDE 6- 2025 yılı içerisinde tarımsal afet bölgesi ilan edilen yerlerdeki zirai don sebebiyle zarar gören üreticilere, kayıtlı üretim alanı esas alınmak üzere dekar başına 10.000 TL doğrudan gelir desteği ödemesi yapılır. Söz konusu ödemeler, tarım teşvik priminden mahsup edilmez.

Gerekçe: Bu geçici maddeyle, 2025 yılı içinde yaşanan şiddetli zirai don olaylarından zarar gören üreticilere yönelik acil ve doğrudan gelir desteği sağlanması öngörülmektedir. Özellikle Mart-Nisan 2025 döneminde ülke genelinde meyve ve bazı sebze üretim alanlarında yaşanan ciddi rekolte kayıplarının telafisi için, kayıtlı üretim alanı baz alınarak dekar başına 10.000 TL doğrudan destek verilmesi öngörülmüştür. Bu düzenleme, hem kısa vadeli mağduriyetleri hafifletmeyi hem de üreticinin üretimden kopmasını engellemeyi hedeflemektedir. Ödeme, diğer teşvik primlerinden mahsup edilmeyeceği için çiftçinin doğrudan ve tam faydalanması garanti altına alınmıştır.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.