15/7/1950 Tarihli ve 5682 Sayılı Pasaport Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Tali Komisyon

Esas Komisyon )İçişleri

Tarih: 24-11- Esas

2025 No:2/3383 eee neyi aka ezdi ne mam GENEL GEREKÇE

Türkiye'de mahalli idareler, demokrasinin ve yerinden yönetim ilkesinin en önemli unsurlarıdır. İl, ilçe ve belde belediye başkanları, yerelde halkın iradesini temsil etmekte, kamu hizmetlerini doğrudan yürütmekte ve vatandaşla devlet arasındaki en yakın bağlardan birini oluşturmaktadır.

Halihazırda il ve ilçe belediye başkanlarına hususi damgalı pasaport (yeşil pasaport) hakkı tanınmışken, aynı görevleri yerine getiren belde belediye başkanlarının bu haktan mahrum bırakılması hem eşitlik ilkesine aykırı hem de yerel yönetimlerde temsilin adaletli biçimde desteklenmemesine yol açmaktadır.

Belde belediye başkanları da aynı şekilde seçilmiş kamu görevlileridir. Vatandaşın oylarıyla göreve gelmekte, yerelde hizmeti planlamakta ve yürütmektedirler. İl ve ilçe belediye başkanlarına tanınan bir hakkın belde belediye başkanlarından esirgenmesi, seçilmişler arasında haksız bir ayrıma sebep olmaktadır.

Yerel yönetimler artık yalnızca kendi sınırlarında değil, uluslararası ölçekte de aktiftir. Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi, Avrupa Belediyeler ve Bölgeler Konseyi (CEMR), kardeş şehir protokolleri ve Avrupa Birliği yerel işbirliği projeleri gibi çok sayıda platformda Türk belediyeleri aktif rol almaktadır. İl ve ilçe belediyelerinin yanı sıra belde belediyelerinin de bu uluslararası işbirliklerinde daha etkin olması, vize engelleri nedeniyle çoğu zaman mümkün olamamaktadır. Yeşil pasaport hakkı, bu engelleri büyük ölçüde ortadan kaldıracak ve yerel yönetimlerin dış ilişkilerde daha aktif rol oynamasını sağlayacaktır.

Anayasamızın 10'uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi, devlet organlarının bütün işlemlerinde gözetilmesi gereken temel bir ilkedir. Aynı işi yapan ve aynı şekilde seçilmiş olan yerel yöneticiler arasında bir ayrım yapılması, eşitlik ilkesine aykırıdır. Bu düzenleme ile, Anayasa'nın öngördüğü eşitlik ve adalet ilkeleri gözetilmiş olacaktır.

Sonuç olarak; bu kanun teklifi ile belde belediye başkanları, görevleri süresince yeşil pasaport hakkından yararlanabilecektir. Bu düzenleme, yerel yöneticilerin uluslararası alanda daha etkin olmasına katkı sağlayacak, temsil ve eşitlik ilkesini pekiştirecek ve vatandaş nezdinde adalet duygusunu güçlendirecektir.