Toplumsal Bağışıklığı ve Çocuk Sağlığını Koruma Kanun Teklifi

(1) Bu Kanunun amacı; çocukları aşı ile önlenebilir hastalıklardan korumak, toplumsal bağışıklık oranını artırmak, halk sağlığını güvence altına almak ve bu çerçevede idari ve hukuki sorumlulukları düzenlemektir.

(2) Bu Kanun; zorunlu aşıların çocuklara uygulanmasını, aşı uygulamalarının kayıt ve takibini, istisna ve muafiyetleri ile zorunlu aşıya uymayan ebeveynlere yönelik yaptırımları kapsar.

Gerekçe: Bu madde ile Kanunun amacı ve kapsamı açıkça belirlenmiştir. Çocukların aşıyla önlenebilir hastalıklardan korunması, toplumsal bağışıklığın sağlanması ve halk sağlığının güvence altına alınması devletin temel yükümlülüklerindendir. Anayasa'nın 17. ve 56. maddeleri uyarınca, devletin bireylerin yaşam ve sağlık hakkını koruma sorumluluğu bulunmaktadır. Bu maddeyle ayrıca Kanunun hangi hususları kapsadığı sınırlandırılarak, uygulamada tereddütlerin önlenmesi amaçlanmaktadır.

(1) Bu Kanunun uygulamasında;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

b) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile, on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi,

c) Ebeveyn: Çocuğun velayetine sahip olan veya bakımından hukuken sorumlu kişileri,

ç) Kurul: Sağlık Bakanlığı Bağışıklama Danışma Kurulunu,

d) Tıbbi Muafiyet: Yetkili hekim tarafından düzenlenen sağlık raporu ile belgelenmiş, çocuğa aşı yapılmasına engel teşkil eden durumu,

e) Zorunlu aşılar: Difteri, boğmaca, tetanos, çocuk felci, hepatit B, hepatit A, H. influenza tip B, tüberküloz, kızamık, kabakulak, kızamıkçık, suçiçeği ve pnömokok hastalıklarına karşı uygulanan aşıları, ifade eder.

Gerekçe: Kanunun uygulanmasında kavram birliği sağlamak amacıyla tanımlar yapılmıştır. Özellikle "çocuk", "ebeveyn" ve "tıbbi muafiyet" gibi kavramlar, uygulamada farklı yorumların önüne geçilmesi için açık şekilde düzenlenmiştir. Sağlık Bakanlığı bünyesinde yer alan Bağışıklama Danışma Kurulunun görüşleri doğrultusunda da bilimsel temelli karar alma süreçlerinin güvence altına alınması amaçlanmaktadır.

(1) Bu Kanunda belirtilen aşıların, tıbbi engeli bulunmayan tüm çocuklara uygulanması zorunludur.

(2) Zorunlu aşılar ile ilgili çalışmalar Dünya Sağlık Örgütü ve Kurul tavsiyeleri doğrultusunda Bakanlık tarafından yürütülür.

(3) Aşılar, Bakanlığa bağlı sağlık kuruluşlarında veya yetkilendirilmiş diğer kurumlarda ücretsiz olarak uygulanır.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

Gerekçe: Çocukluk çağı aşılarının zorunluluğu bu madde ile hüküm altına alınmıştır. Türkiye'de bugüne kadar Umumi Hıfzıssıhha Kanunu çerçevesinde yürütülen aşı uygulamaları, bu Kanun ile açık yasal dayanağa kavuşturulmaktadır.

(1) Devlet; aşıların tedariki, dağıtımı, lojistiği ve güvenli şekilde uygulanmasından sorumludur.

(©) Yan etkilerin izlenmesi, güvenlik raporlarının ve aşılanma oranlarının kamuoyuyla paylaşılması ve bilgilendirme faaliyetleri Bakanlık tarafından yürütülür.

Gerekçe: Aşıların tedarik, dağıtım ve ücretsiz uygulanması devletin asli görevi olarak düzenlenmiştir. Halk sağlığı için kritik öneme sahip aşıların temini ve güvenliğinin sağlanması devletin sorumluluğunda olmalıdır. Ayrıca yan etkilerin şeffaf şekilde izlenmesi ve kamuoyunun bilgilendirilmesi, toplumsal güvenin tesis edilmesi açısından zorunludur.

(1) Ebeveynler veya yasal vasiler, çocuklarının aşılanmasını sağlamakla yükümlüdür.

(2) Aşı reddi halinde öncelikle yazılı bilgilendirme yapılır. Bilgilendirmeye rağmen yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda idari para cezası uygulanır. (3) Aşı reddinin çocuğun sağlığını ciddi biçimde tehlikeye soktuğu hallerde, 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında sağlık tedbirleri alınır.

Gerekçe: Çocukların üstün yararı gözetilerek ebeveynlere açık yükümlülük getirilmiştir. Aşı reddi halinde önce bilgilendirme yapılması, bireysel özerkliğe saygıyı gösterirken; yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde idari yaptırımlar öngörülmesi ise kamu sağlığını koruma gereğinden kaynaklanmaktadır. Çocuğun hayatını ciddi tehlikeye sokan durumlarda Çocuk Koruma Kanunu çerçevesinde sağlık tedbirine başvurulması, uluslararası sözleşmelerdeki "çocuğun üstün yararı" ilkesinin gereğidir.

(1) Sağlık çalışanları, aşılama hizmetlerini bilimsel ilkelere uygun olarak yapmak, ebeveynleri bilgilendirmek ve kayıtları zamanında Bakanlığın elektronik kayıt sistemine işlemekle yükümlüdür.

(2) Aşı karşıtlığına ve tereddütüne teşvik eden veya aşı uygulamasını keyfi biçimde reddeden sağlık çalışanları hakkında disiplin hükümleri uygulanır.

(3) Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetleri yolu ile, bilimsel bir gerekçeye dayanmadan aşı reddini ve tereddütünü teşvik eden ya da bu hususta bilimselliği henüz kanıtlanmamış ya da bilim dışı yöntemleri öneren sağlık çalışanlarına, Bakanlık tarafından 15 günden 6 aya kadar süreyle geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası hükümleri uygulanır. Meslekten geçici olarak alıkoyma cezası alanlar, bu süre dolmadan Türkiye'nin hiçbir yerinde özel sağlık kuruluşu açamaz ve resmi veya özel herhangi bir yerde mesleğini icra edemez.

Gerekçe: Aşı uygulamalarında sağlık çalışanlarına düşen görevler ve sorumluluklar düzenlenmiştir. Aşı uygulamalarının bilimsel esaslara uygun yapılması, kayıtların düzenli tutulması ve ebeveynlerin bilgilendirilmesi temel yükümlülüklerdir. Aşı karşıtlığına ve tereddütüne teşvik eden sağlık çalışanlarına yönelik disiplin yaptırımı ise toplum sağlığını koruma amacına hizmet etmektedir.

(1) Tıbbi olarak sakıncalı olduğu hekim raporu ile belgelenen çocuklar aşı zorunluluğundan muaftır.

(2) Tibbi muafiyetin kapsamı ve usulü Bakanlık tarafindan çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Eğitim Kurumlarında Kayıt için Aşı Ön Şartı, Denetim ve Yaptırımlar Eğitim kurumlarında aşı şartı

Gerekçe: Çocuğun tıbbi durumunun aşıya engel teşkil ettiği hallerde istisna tanınması, bireysel sağlık hakkı ve beden bütünlüğünün korunması açısından gereklidir. Bu istisnanın yetkili hekim raporu ile belgelenmesi ve usulün yönetmelikle belirlenmesi, suistimalleri önlemek ve düzenlemeyi objektif hale getirmek amacıyla öngörülmüştür.

(1) Anaokulu, kreş, ilkokul ve ortaokullara kayıt için, çocuğun uygun şekilde aşılandığını gösteren sağlık belgesi ibraz edilmesi zorunludur.

Bu şartı yerine getirmeyen çocukların kaydı, eksik aşıları tamamlanana kadar ertelenir.

Gerekçe: Çocukların eğitim kurumlarına kabulünde zorunlu aşıların tamamlanmış olmasının aranması, hem bireysel hem de toplumsal korunmayı güçlendiren bir tedbirdir. Dünyada yaygın olarak uygulanan bu yöntem, aşıya erişimi kolaylaştırmakta ve toplumsal bağışıklığı desteklemektedir. Eğitim hakkı ile sağlık hakkı arasında denge gözetilmiş, eksik aşıların tamamlanmasıyla kayıt hakkı güvence altına alınmıştır. TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

(1) Tüm aşı uygulamaları Bakanlığın elektronik kayıt sistemine işlenir. (2) Milli Eğitim Bakanlığı, çocukların okula kaydında bu kayıtları esas alır.

(3) Aşı uygulamalarına ilişkin veriler, Bakanlık tarafından yıllık rapor halinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Gerekçe: Aşıların elektronik ortamda kayıt altına alınması, şeffaflık ve denetim açısından önemlidir. Milli Eğitim Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasında kurulacak koordinasyon, hem çocukların aşılanmasının takibini kolaylaştıracak hem de veri güvenliğini sağlayacaktır. Yıllık raporların TBMM'ye sunulması ise demokratik denetim mekanizmasının işlemesi açısından gerekli görülmüştür.

(1) Çocuğuna zorunlu aşıları yaptırmayan ebeveynlere 150.000 Türk lirası idari para cezası verilir.

(2) Bu ceza, her yıl, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrasına göre hesaplanan yeniden değerleme oranına göre arttırılır.

(3) İdari para cezasını uygulamaya, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş merciler yetkilidir. İdari yaptırımların uygulanması, tahsili ve kanun yolları

Gerekçe: Zorunlu aşı yükümlülüğüne uymayan ebeveynlere idari para cezası verilmesi öngörülmüştür. Ceza miktarı caydırıcı seviyede belirlenmiş, yıllık yeniden değerleme oranına bağlanarak güncelliğinin korunması sağlanmıştır. Bu yaptırım, zorunluluğun etkinliğini artırmayı amaçlamaktadır.

(1) Bu Kanunda öngörülen idari yaptırımların uygulanmasını gerektiren fiillerle ilgili olarak Bakanlıkça nitelikleri ve kapsamı yönetmelikle belirlenerek yetkilendirilen denetim elemanlarınca bir tutanak tanzim edilir. Bu tutanak Bakanlığa intikal ettirilir. Bakanlık, tutanağı değerlendirerek gerekli idari yaptırım kararını verir. İdari yaptırım kararı, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre Bakanlık tarafından ilgiliye tebliğ edilir.

(2) İdari yaptırım kararları hakkında idari yargıda Bakanlığa karşı dava açılabilir. Dava açılması idarece verilen cezanın tahsilini durdurmaz.

(3) İdari para cezalarının tahsil usulü hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara l Elif ESEN İstanbul Milletvekili

Gerekçe: İdari yaptırımların uygulanmasına ilişkin usuller düzenlenmiştir. Bakanlıkça yetkilendirilen denetim elemanlarınca tutanak düzenlenmesi, idari kararların tebliğ usulleri ve yargı yolu açıklanarak, hukuki güvenlik ilkesi gözetilmiştir. Kabahatler Kanunu'na atıf yapılarak tahsil usulü belirlenmiş, böylece uygulamada yeknesaklık sağlanmıştır.

(1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

(2) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Gerekçe: Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesi, esneklik sağlamaktadır. Ayrıca Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve Çocuk Koruma Kanunu'na yapılan atıf ile mevzuat bütünlüğü gözetilmiştir

(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

Gerekçe: Yürütme maddesidir. TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, kapsam ve Tanımlar