24/3/2016 Tarih ve 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Dijitalleşmenin hızla ilerlediği günümüzde yapay zekâ teknolojileri, iletişimden medya üretimine, güvenlikten ticarete kadar tüm alanlarda günlük hayatın ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Yapay zekâ tabanlı sistemlerin metin, ses ve görüntü üretme kapasitesindeki gelişmeler; bireylerin rızası dışında kişisel verilerinin kopyalanması, taklit edilmesi ve manipülatif içeriklere dönüştürülmesi gibi daha önce karşılaşılmamış riskleri beraberinde getirmiştir. Özellikle deepfake olarak bilinen yapay zekâ ile oluşturulan sahte görüntü, ses ve yazılı içerikler; kişilik haklarını zedelemekte, özel hayatın gizliliğini ihlal etmekte, bireyleri maddi ve manevi zarara uğratmaktadır.

Mevcut mevzuat, kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği konusunda çeşitli hükümler içermekle birlikte, yapay zekâ araçlarıyla üretilen manipülatif içeriklerin platformlar üzerinden yayılması durumunda ortaya çıkan zararların hızlı şekilde önlenmesini sağlayacak platform sorumluluğuna dair açık ve özel bir düzenleme içermemektedir. Kişinin rızası alınmadan üretilen ses, görüntü veya metinlerin saniyeler içinde milyonlara ulaşabilmesi, mağduriyetin büyüklüğünü artırmakta ve hak ihlallerinin geri döndürülemez bir hâl almasına neden olmaktadır.

Kişinin rızası alınmadan yapay zekâ ile üretilen içeriklerin kontrolsüz şekilde yayılmasının engellenmesi, bireylerin kişilik haklarının etkin biçimde korunması ve sosyal medya ile dijital platformlara hukuki sorumluluk yükleyerek caydırıcılığın artırılması gerekmektedir. Platformların yalnızca içerik paylaşımına aracılık eden pasif aktörler olmadığı, algoritmaları ve işleyiş tasarımlarıyla içeriklerin yayılmasında belirleyici rol oynadığı artık tartışmasız bir gerçektir. Dolayısıyla platformlara, rıza dışı yapay zekâ içeriklerini engelleme, tespit etme ve kaldırma konusunda açık bir yükümlülük getirilmesi zorunlu bir hal almıştır.

Söz konusu düzenleme herhangi bir ifade özgürlüğü kısıtlaması niteliği taşımamakta; yalnızca kişilerin rızası dışında üretilen ve kötüye kullanıma açık yapay zekâ içeriklerinden korunmasını amaçlamaktadır. Aynı zamanda mahremiyetin, kişisel verilerin, özel hayatın ve dijital itibarın korunması bakımından çağdaş hukuki gerekliliklerin bir yansımasıdır.

Yapay zekâ teknolojilerinin sunduğu imkânlardan yararlanılırken toplumun ve bireylerin haklarının korunmasında dijital platformların sorumluluk üstlenmesi ve kötüye kullanımların önlenmesi büyük bir öneme haizken bu amaçla yapılan düzenleme ile yaşanan olumsuzlukların önüne geçilebilecektir.