Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye?de emekliler, uzun yıllar boyunca verdikleri emeklerin karşılığında insanca bir yaşam sürmek bir yana, her geçen gün derinleşen bir yoksulluk ve güvencesizlik sarmalına itilmiştir. Bugün gelinen noktada emeklilik, dinlenme ve onurlu yaşam hakkı olmaktan çıkmış; hayatta kalma mücadelesine dönüşmüştür. En düşük emekli aylığı 20.000 TL seviyesindedir. Buna karşılık açlık sınırı 30.143 TI.*ye, yoksulluk sınırı ise 98.188 TI"ye ulaşmıştır. Bu tablo, emeklilerin yalnızca yoksul değil, açlık sınırının altında yaşamaya mahkum edildiğini açıkça ortaya koymaktadır. Emekli aylıkları; kira, elektrik, su, doğalgaz, temel gıda ve sağlık harcamaları karşısında yetersiz kalmakta, emekliler en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz hale gelmektedir. Barınma krizi emekliler açısından artık yakıcı bir toplumsal sorun haline gelmiştir. Konut kiralarındaki yıllık artış oranı 634,88'e ulaşmış; sabit ve düşük gelirle yaşamaya çalışan emekliler için barınma neredeyse imkânsız hale gelmiştir. Resmi olarak açıklanan *630,89 düzeyindeki enflasyon oranı ise hayatın gerçekleriyle örtüşmemekte; özellikle gıda, kira ve enerji kalemlerinde emeklilerin hissettiği gerçek enflasyon bu oranın çok üzerinde seyretmektedir. Bu durum, emeklilerin sağlıklı gıdaya erişimini kısıtlamakta, yaşam kalitesini ciddi biçimde düşürmektedir. Bu ağır ekonomik koşullar altında bayram ikramiyesi, emekliler için yalnızca sembolik bir ödeme değil; sosyal devlet anlayışının en temel göstergelerinden biridir. Ancak bugün emeklilere ödenen 4.000 TL tutarındaki bayram ikramiyesi, mevcut hayat pahalılığı karşısında anlamını yitirmiştir. Bu tutar; ne temel ihtiyaçları karşılamaya, ne de bayramların gerektirdiği toplumsal dayanışma ve paylaşma duygusunu yaşatmaya yeterlidir. Emekliler, bayramlarda torunlarına harçlık verememenin, Ramazan Bayramı'nda şeker alamamanın, Kurban Bayramı'nda kurban kesememenin derin üzüntüsünü yaşamaktadır. Bayramlar, emekliler için sevinç ve huzur günü olmaktan çıkmış; mahcubiyetin, eksikliğin ve yoksulluğun daha görünür hale geldiği günlere dönüşmüştür. Bu durum, yalnızca ekonomik değil; aynı zamanda insan onurunu zedeleyen bir tabloyu ifade etmektedir. Sosyal devlet ilkesi, yurttaşların özellikle yaşlılık döneminde insanca yaşam koşullarına sahip olmasını güvence altına almayı zorunlu kılar. Emeklilerin yıllarca ödedikleri primlerin karşılığında bayram günlerinde dahi temel ihtiyaçlarını karşılayamaz durumda olmaları, bu ilkenin açık ihlalidir. Bu Kanun Teklifi ile; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında emeklilere ödenen bayram ikramiyesinin, asgari ücret düzeyine yükseltilmesi amaçlanmaktadır. Böylece bayram ikramiyesi, eriyen bir sembolik ödeme olmaktan çıkarılarak, emeklilerin ekonomik ve sosyal yaşamına gerçek anlamda katkı sunan bir sosyal destek haline getirilecektir. Bu düzenleme ile; emeklilerin bayram dönemlerinde artan harcamalarını karşılayabilmeleri, barınma ve gıda başta olmak üzere temel ihtiyaçlarını bir nebze olsun rahatlatabilmeleri, en önemlisi de bayramları mahcubiyetle değil onurla karşılayabilmeleri hedeflenmektedir. Sosyal adaletin, gelir dağılımında hakkaniyetin ve insan onuruna yakışır yaşam koşullarının tesisi açısından söz konusu düzenleme zorunlu hale gelmiştir. Bu nedenlerle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda değişiklik yapılması amacıyla işbu Kanun Teklifi hazırlanmıştır.