Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (29) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"Güncelleme katsayısı: Her yılın Aralık ayına göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafindan açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyat endeksindeki yıllık değişim oranının yüzde yüzü ile sabit fiyatlarla gayrisafi yurt içi hasıla gelişme hızının yüzde yüzünün toplamına 1 tam sayısının ilave edilmesi suretiyle bulunan değeri,"

Gerekçe: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yer alan mevcut güncelleme katsayısı uygulamasında, emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan ekonomik büyüme oranının yalnızca belirli bir kısmının dikkate alınması nedeniyle sigortalıların Oprime esas kazançları emeklilik hesaplamasında yeterli (o ölçüde güncellenememektedir. Bu durum özellikle 2000 yılı sonrasında emekli olan sigortalılar bakımından önemli gelir kayıplarına yol açmakta, emekli aylıklarının ekonomik büyümeden yeterli pay alamamasına neden olmaktadır. Madde ile güncelleme katsayısının hesaplanmasında TÜFE artışının tamamı ile gayrisafi yurt içi hasıla gelişme hızının tamamının dikkate alınması öngörülerek, sigortalıların çalışma hayatı boyunca ödedikleri primlerin gerçek değerinin korunması ve emekli aylıklarının ekonomik büyümeden daha adil şekilde pay alması amaçlanmaktadır.

5510 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"Aylık bağlama oranı 28 inci maddenin ikinci fıkrasındaki prim ödeme gün sayısını dolduranlar için yüzde 70'tir. 28 inci maddenin ikinci fıkrasındaki prim ödeme gün sayısının üzerindeki prim ödeme süresinin her 360 günü için aylık bağlama oranına yüzde 2 oranında ilave yapılır. 360 günden eksik süreler orantılı olarak dikkate alınır. Ancak hesaplanan aylık bağlama oranı yüzde 90'ı geçemez."

Gerekçe: Mevcut sistemde uygulanan aylık bağlama oranları, yapılan sosyal güvenlik reformları sonrasında önemli ölçüde düşürülmüş; bu durum özellikle uzun süre çalışarak yüksek prim ödeyen sigortalıların emeklilik döneminde bekledikleri düzeyde aylık alamamalarına neden olmuştur. Aylık bağlama oranlarının düşürülmesi sonucunda aynı süreyle çalışan ve aynı prim gün sayısını dolduran kişiler arasında emeklilik tarihine bağlı olarak ciddi maaş farklılıkları ortaya çıkmıştır. Madde ile, prim ödeme gün sayısını dolduran sigortalılar için aylık bağlama oranının yüzde 70 olarak belirlenmesi, prim ödeme süresinin uzaması halinde her 360 gün için yüzde 2 oranında artış yapılması ve toplam aylık bağlama oranının yüzde 90'ı geçmemesi düzenlenmektedir. Bu düzenleme ile uzun süre çalışan ve yüksek prim ödeyen sigortalıların emeklilik aylıklarının daha adil bir şekilde belirlenmesi ve sosyal güvenlik sisteminde prim—aylık dengesinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.

5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir:

GEÇİCİ MADDE 113-

"Bu Kanunun 3. maddesinin birinci fıkrasının (29) numaralı bendinde ve 29 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik hükümleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 4. maddenin birinci fikrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı veya gelir bağlanmış olanlar hakkında da uygulanır.

Bu kapsamdaki kişilerin aylık ve gelirleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren yeniden hesaplanarak ödenir.

Bu madde uyarınca yapılacak yeniden hesaplama işlemleri nedeniyle geçmişe yönelik herhangi bir fark ödemesi yapılmaz.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir."

Gerekçe: 5510 sayılı Kanunda yapılması öngörülen düzenlemelerin yalnızca yeni emekliler için uygulanması halinde mevcut emekliler arasındaki maaş adaletsizliği devam edecektir. Bu nedenle madde ile getirilen düzenlemelerin, yürürlük tarihinden önce 4/a, 4/b ve 4/c kapsamında emekli aylığı veya gelir bağlanmış olanları da kapsaması sağlanmaktadır. Düzenleme ile mevcut emeklilerin aylıklarının yeniden hesaplanarak intibak sağlanması, böylece farklı dönemlerde emekli olan sigortalılar arasında ortaya çıkan maaş eşitsizliklerinin azaltılması amaçlanmaktadır. Öte yandan kamu mali dengelerinin korunması amacıyla yapılacak yeniden hesaplama işlemleri için geçmişe yönelik fark ödemesi yapılmaması hüküm altına alınmakta, uygulamaya ilişkin usul ve esasların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesi öngörülmektedir. iç MADDE, 4- Yürürlük maddesidir.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.