İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Ülkemiz deniz, kum ve güneşiyle; kültürlerin ve medeniyetlerin kavşağı olan konumuyla önemli bir turizm merkezidir. Bu bakımdan tarih, kültür ve inanç turizmi; kış, yaz ve sağlık turizmi ülkemizin en önemli gelir kaynaklarını oluşturmaktadır. Bu çerçevede 2025 yılında 64 milyon ziyaretçi ve 65 milyar dolar turizm geliri elde edilmiş ve 2026 yılında ise turizm hedefi 68 milyar dolar olarak öngörülmektedir.

Her yıl milyonlarca yabancı ve yerli turistin akın etmesiyle döviz kazandıran, istihdam oluşturan ve ülkemizin dünyaya açılan en önemli gelir kapılarından biri olduğu gerçeğine karşın turizm sektörünün oluşturduğu kamu hizmeti yükü görmezden gelinmektedir. Yaz aylarında nüfusu 5 ila 10 katına çıkan bir belediye aynı bütçeyle hizmetlerini yapmak zorunda kalmakta ve mahalli müşterek newindeki hizmetleri karışılmakta güçlükler yaşamaktadır. Fiilen milyonlarca kişiye hizmet sunan yerel yönetimlere kayıtlı nüfusu üzerinden bütçe verilmektedir. Dolayısıyla turizm bölgelerinde belediyeler, yaz aylarında içme suyu yetersiz kalmakta, atık su arıtma tesisleri kapasitesini aşmakta, çöp toplama maliyetleri katlanmakta; itfaiye ve zabıta hizmetleri, altyapı ve kanalizasyon, bakım ve onarım, sağlık, su ve enerji kullanımı, atık yönetimi, plaj ve kıyı hizmetleri gibi birçok alanda olağanüstü bir yük altında bırakılmaktadır. Bütün bunların finansmanını ise sınırlı bütçeye sahip belediyeler karşılamaya çalışmaktadır. Bu durum, yalnızca belediyelerin değildir; turizm sektörünün, esnafın ve vatandaşın yaşam kalitesinin sorunudur. Aynı zamanda Türkiye'nin uluslararası itibarı bakımından da önemli bir sorundur.

Bu bağlamda örneğin, Muğla'daki belediyeler bütçe yetersizliği yaşadığı için içme suyu kaynakları ve altyapısı ile atık su arıtma sistemleri yetersiz kalmakta, katı atık miktarı katlanarak artmakta, ulaşım ve trafik sorunları büyümekte, sahil temizliği, zabıta, itfaiye ve acil sağlık hizmetlerine olan ihtiyaç olağanüstü seviyelere çıkmaktadır.

Bu çerçevede, merkezi bütçeye milyarlarca liralık vergi kazandıran turizm kentlerinin, hizmet üretmek, yaşanan kaynak problemini ve giderek büyüyen yapısal finansman sorununu çözmek için bu yerlerde oluşan fiili nüfus mutlaka kamu kaynaklarının dağıtımında dikkate alınmalı ve objektif bir mali paylaşım sistemi oluşturulmalıdır. Bu noktada merkezi bütçeden turizm belediyelerine ilave kaynak aktarılmalı ve turizm bölgelerindeki belediyelere ayrılan İller Bankası ödeneklerinin turizm yoğunluk katsayısı ve hizmet yüküne göre yeniden planlanması gerekmektedir. Böylece turizm gelirlerinden yerel yönetimlere doğrudan ve adil bir pay aktarılmalıdır. Bunun için, belediyelere ayrılan kaynaklarda üstlenilen gerçek hizmet yükünü esas alması gerekmektedir. Belediyelere ayrılan payların belirlenmesinde, fiili nüfus, turizm hareketliliği, bölgesel hizmet kapasitesi ve sosyoekonomik yükün esas alınması gerekmektedir. Üstlenilen hizmet yüküyle uyumlu, adil ve öngörülebilir bir mali sistem şarttır.

Bu teklif ile, Belediyelerin kayıtlı nüfusu dikkate alınarak genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan ve İller Bankası (İLBANK) aracılığıyla dağıtılan aylık paylar; turizm sezonunda kayıtlı nüfus oranına göre değil, o süre zarfında turizm beldesinden hizmet alan fiili nüfusa göre -ortalama beş kat olarak- dağıtılmasını amaçlamaktayız. Böylece, turizm yoğunluğu yaşayan yerlerde oluşan fiili nüfus, turizm hareketliliği, bölgesel hizmet kapasitesi Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili ve sosyoekonomik yük kamu kaynaklarının dağıtımında dikkate alınarak merkezi bütçeden belediyelere ilave kaynak aktarılacak dolayısıyla turizm gelirlerinden yerel yönetimlere doğrudan ve adil bir pay aktarılarak üstlenilen hizmet yüküyle uyumlu ve öngörülebilir bir mali sistem oluşturulacaktır.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA