31.05.2006 Tarih ve 5510 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 40'ıncı maddesinde fiili hizmet zammı süresi ve bu haktan yararlanacaklar düzenlenmiştir. Düzenlemeye göre çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttı getirilmiştir. Bu şart itfaiye çalışanlarını da etkilemektedir.

Bilindiği üzere itfaiye çalışanları;

a) Yangınlara müdahale etmek ve söndürmek,

b) Her türlü kaza, çökme, patlama, mahsur kalma ve benzeri durumlarda teknik kurtarma gerektiren olaylara müdahale etmek ve ilk yardım hizmetlerini yürütmek; arazide, su üstü ve su altında her türlü arama ve kurtarma çalışmalarını yapmak,

c) Su baskınlarına müdahale etmek,

ç) Doğal afetler ve olağanüstü durumlarda kurtarma çalışmalarına katılmak,

d) 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile verilen görevleri yapmak,

e) 5/6/1964 tarihli ve 6/3150 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sivil Savunma ile İlgili Şahsi Mükellefiyet, Tahliye ve Seyrekleştirme, Planlama ve Diğer Hizmetler Tüzüğü gereğince kurulan itfaiye servisi mükelleflerini eğitmek, nükleer, biyolojik, kimyasal (NBC) maddeleri ile kirlenmelerde arıtma işlemlerine yardımcı olmak,

f) Halkı, kurum ve kuruluşları itfaiye hizmetleri ile ilgili olarak bilgilendirmek, alınacak önlemler konusunda eğitmek ve bu konuda tatbikatlar yapmak,

g) Kamu ve özel kuruluşlara att itfaiye birimleri ile gönüllü itfaiye personelinin eğitim ve yetiştirilmesine yardım etmek; bunların bina, araç-gereç ve donanımlarının itfaiye standartlarına uygunluğunu denetlemek ve bu birimlere yangın yeterlilik belgesi vermek ve gerektiğinde bu birimlerle işbirliği yapmak,

ğ) Belediye sınırları dışındaki olaylara müdahale etmek,

h) Belediye sınırları içinde bacaları belediye meclisince tespit büğğe karşılığında temizlemek veya temizlettirmek ve bacaları yangına k sim yönünden denetlemek, i) Talep edilmesi halinde orman yangınlarının söndürülmesi çalışmalarına katılmak, i) İmar planlarına göre parlayıcı, patlayıcı ve yanıcı madde depolama yerlerini tespit etmek, i) İşyeri, eğlence yeri, fabrika ve sanayi kuruluşlarını yangına karşı önlemler yönünden denetlemek, bu konularda mevzuatın öngördüğü izin ve ruhsatları vermek,

k) Belediye başkanının verdiği diğer görevleri yapmak,

Gibi geniş bir alanda faaliyet göstermektedirler. Ayrıca yerel yönetimlerde Belediye Başkanları emrinde verilecek her türlü göreve hazır halde 7/24 saat hazır kıta çalışmaktadırlar. Bu kapsamda itfaiye hizmetleri resmi tatil günleri de dâhil olmak üzere, 24 saat esasına göre yürütülmektedir. İtfaiye personelinin çalışma süresi ve saatleri 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alındıktan sonra tespit edilmektedir. Belediye itfaiye teşkilatında çalışan itfaiye eri, itfaiye çavuşu, itfaiye amiri, itfaiye şube müdürü, itfaiye müdürü ve itfaiye daire başkanı yangın personelidir. Bu personel, bizzat yangın yerinde bulunmak ve yangına müdahale etmekle sorumlu ve görevlidir.

Yukarıda sayılan zorlu görevleri fiilen yürütmelerine rağmen, yaptıkları bazı hizmetler fiili hizmet zammı kapsamında sayılmadığı için, itfaiye çalışanları fiili hizmet süresi zammından hak ettikleri şekilde yararlanamamaktadır. İtfaiye çalışanlarının fiili hizmet süresi zammından yararlandırılması için sayılan işyerlerinde çalıştıkları halde, söz konusu işleri/görevleri yapmayan veya sayılan işleri/görevleri yaptıkları halde, söz konusu işyerlerinde çalışmayan sigortalıların işyeri ve iş koşulu şartı bir arada yerine gelmediği gerekçesiyle fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmamaktadırlar. Oysa yukarıda da açıklandığı üzere itfaiye çalışanları yangın söndürme işi dışında her türlü kurtarma ve benzeri riskli işler dahil 7/24 saat esasına göre çalışmaktadırlar. O nedenle itfaiye çalışanı olarak fiili hizmet zammından yararlanabilmek için itfaiye veya yangın söndürme işlerinde fiilen çalışma şartının aranması itfaiye çalışanlarının mağdur olmalarına neden olmaktadır.

Bu Kanun Teklifi, yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında, itfaiye hizmetlerinde çalışanların, itfaiye veya yangın söndürme işinin fiilen yapılma şartına bağlanmaksızın, fiili hizmet zammından yararlandırılabilmelerinin sağlanarak mağduriyetlerinin giderilmesini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. MADDE GEREKÇELERİ