6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 ; 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 214606, 5/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 213532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - 2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720,2/1721,2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, iy) 21996, 21997, 21989, 21916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 122/457, 2/458, 21502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/1490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,;2/596, 2/600, 2/4177, 21659, 2/493, 2/649, 21657, 2/1682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614,.2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/1576, 2/1723, 21599, 2/470, 2/471, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/672, 2/1540, 2/1554, 2/572, 2/1472, 2/1613, 2/624, 2/1625, 2/498, 2/671, 21537, 2/692, 2/561, 2/7114, 2/456, 2/3594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/4971, 2/500, 2/539, 2/1557, 21563, 2/5971, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/6350, 2/658, 2/680, 2/9350, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/5153, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/5109, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/525, 21528, 2/9529, 2/530, 2/1706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/635, 2/527, 2/667,

2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/6716, 2/541, 2/679, 21567, 2/1577, 2/465, 2/602, 2/644, 2/1646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/5471, 2/1715, 2/9592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/1717, 21581, 2/1583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 2/467, 2/652, 2/655, 2/1688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/5399, 2/562, 2/1712, 2/586, 2/587, 21606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/700, 2/1708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 21720, 21589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/5348, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 27573, 2/1575, 2/1716, 2/585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520,

2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 27725, 2/1590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca

28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Vay Av.Malimut Tayal

Şanlıjrfa Mile ekili

Tali Adalet Komisyonu Komisyon | Milli Savunma Komisyonu

Esas

Komisyon Anayasa Komisyonu

Esas No: 2 /781

Tarih: 19 Haziran 2023

Ü8 fr 2023 SEM KVDAK

T.B.M.M. il Ma CUMHURİYET HALK PARTİSİ Zr Grup Başkanlığı

TO irk 200...

6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu'nda değişiklik yapılmasına teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Tali Komisyon

— Adale — Mill Savonma

Esas Komisyon

Anayasa

Tarih:

72.7 hralk 2013

Esas 7 mmammme a pov

) Numara.

İn, 5RSYOK öğ, 7 - Pe EYS ye / AKTAR TLMTE LİR GENEL GEREKÇE

6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu'nun 5. Maddesi;

"Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir. Ancak; a)(Mülga: 2/7/2018 - KHK/703/110 md.)

b) Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler,

c) Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar,

ç) Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askeri nitelikteki faaliyetleri,

Kurumun görev alanı dışındadır."

İfadesiyle Kamu Denetçiliği Kurumunun görevleri belirtilmiş ve Kurum denetimi dışında bırakılan iş, işlem ve faaliyetler sayılmıştır.

Görüldüğü üzere "Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar" ve "Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askeri nitelikteki faaliyetleri" Kamu Denetçiliği Kurumu'nun denetim faaliyetleri dışında tutuşmuştur.

Bu noktada ombudsmanlık kurumunun dünyadaki örneklerine baktığımızda İsveç Ombudsmanlık kurumu çok geniş yetkilere sahiptir. Bu yetkilerde birisi de mahkemelerin denetlenmesidir.

Mahkemelerin denetimi; davaların görüşülmesinin ve karar bağlanmasının makul bir zaman içerisinde yapılmasını sağlamaktır. Ayrıca mahkemeler; kamu görevinin kötüye kullanılmasını engellemek adına da denetlenmektedir.

Belirtmek isteriz ki; 2018 Yılı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı'nın istatistik verilerine göre 31 Aralık 2018 tarihi itibariyle kendilerine yapılan toplam 8867 başvurudan en büyük pay 7445 başuru ile "Uzun yargılama ve geç icra" işlemlerine ilişkindir.

© — Görüldüğü üzere Türkiye'de yargılama sürelerin uzunluğu ve kararların geç icra edilmesi başlıca bir sorun haline gelmiştir. Bu başvurular sonucunda devlet; yaklaşık 34 Milyon Türk Lirası tazminat ödemiştir.

Halihazırda ülkemizde bir sorun teşkil eden "uzun yargılama süreleri ve geç icra" işlemlerinin çözümünde de en etkili yol kaliteli bir denetim ve caydırıcı cezalardır. Bu noktada yargı organları üzerinde denetim mekanizmasının artırılması önem arzetmektedir. Diğer tüm kamu gücü kullanan otoriteler gibi yargı organlarının da Kamu Denetçiliği Kurumu kapsamında bu denetime tabi olması olması gerekmektedir.

Ayrıca yine aynı madde ile düzenlenen "Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askeri nitelikteki faaliyetleri" nin de Kamu Denetçiliği Kurumu denetiminin dışında tutulması hatalı bir uygulamadır.

Nitekim kamu otoritesinin en baskın unsuru olan silahlı kuvvetler karşısında; okamu otoritesine karşı vatandaşların haklarının ve özgürlüklerinin korunması gerekmektedir. Bu denetimler nitelik ve kalite açısından olduğu kadar eşitlik açısından da yapılmalıdır.

Kamu otoristesini vatandaşara yansıyacak açıdan fiilen en çok kullanan iki kurumun denetim dışı tutulması Kamu Denetçiliği Kurumu"nun amacıyla örtüşmemektedir.

Nitekim 6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kanunu kurumun amacını; "©... kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak suretiyle, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve önerilerde bulunmak" olarak tanımlamıştır.

Tüm bu yukarıda açıklanan nedenlerle; "Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar" ve "Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askeri nitelikteki faaliyetleri" de Kamu Denetçiliği Kurumu denetiminin kapsamına alınmalıdır.

Bu sayede tüm insan hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla tüm kamu otoriteleri denetime tabi olacaktır.

Kamu Denetçiliği Kurumu, kamu otoritelerine karşı bireylerin haklarını korurken, kamu güçleri tarafından yapılan tüm işlemleri nitelik, kalite ve eşitlik ilkesi gereği denetleyebilecektir.