Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

3/12/2008 tarihli ve 5825 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan "Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme" Bakanlar Kurulu'nun 27/5/2009 tarihli ve 2009/15137 karar sayısı ile onaylanmıştır.

Sözleşme'nin 25 inci maddesinde "Taraf Devletler, engellilerin engelleri nedeniyle ayrımcılığa uğramaksın, ulaşılabilir en yüksek sağlık standardından yararlanma hakkını tanırlar. Taraf Devletler, engellilerin sağlıkla ilgili rehabilitasyon dahil olmak üzere, cinsiyet duyarlılığı olan sağlık hizmetlerine erişimini sağlamak için tüm uygun tedbirleri almalıdır. Taraf Devletler: (e) Ulusal mevzuatın sağlık ve yaşam sigortasını düzenlediği hallerde, engellilerin bu sigortalardan yararlanmaları bakımından ayrımcılık yapılmasını yasaklar ve sigortanın adil ve makul olmasını sağlar' denilmektedir.

12/12/2010 tarihinde gerçekleştirilen Anayasa değişikliği referandumu sonucunda Anayasamızın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10 uncu maddesine "Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz." fıkrası eklenmiştir.

Anayasamızın 5 inci maddesinde "kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak" devletimizin temel amaç ve görevleri arasında sayılmaktadır.

Anayasamızın "Sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gerekenler" başlıklı 61 inci maddesinde "Devlet harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleriyle, malül ve gazileri korur ve toplumda kendilerine yaraşır bir hayat seviyesi sağlar. Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır." denilmektedir.

24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (a) bendinde "Eşit katılım için, engellilerin sahip oldukları hak ve yükümlülükler konusunda birey, aile ve toplumun bilinçlendirilmesi, tıbbi bakım ve rehabilitasyonlarının sağlanması, günlük yaşamlarında kendi başlarına yaşayabilme kapasitelerinin artırılması", (b) bendinde "Bilgi, hizmet ve fiziksel çevre koşullarının engelliler için ulaşılabilir hâle getirilmesi" ve (e) bendinde "Engellilerin sosyal güvenlikleri ile gelirlerinin korunması, aile hayatı ve kişisel bütünlükleri ile kültür, eğlence, spor ve din alanlarına tam katılımlarının sağlanması" engellilere yönelik hizmetlerin yürütülmesine ilişkin genel esaslar olarak sıralanmıştır.

, desk ortez-protez ihtiyaçları bağlı oldukları sosyal güvenlik kuruluşu tarafınday ki . alınarak karşılanmaktadır. i İ z

Ancak ülkemizde sosyal olan güvencesi olan engellilerin tedavi, muayene, NS Sosyal güvencesi ve yeterli ödeme gücü olmayan engelliler de tedavi, muayene, ilaç, tetkik, diş tedavisi ve ortez-protez ihtiyaçlarını yeşil kart uygulamasından faydalanarak ve hizmet aldıkları kuruma da katılım payı ödeyerek temin edilebilmektedirler.

Engelli kişilerden katılım payı alınması, "Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme"nin 25 inci maddesine, Anayasamızın 5 inci, 10 uncu ve 6l inci maddelerine ve 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (e) bendinde "Engellilerin sosyal güvenlikleri ile gelirlerinin korunmasının engellilere yönelik hizmetlerin yürütülmesine ilişkin genel esaslar olarak kabul edilmesi hükmüne de uygun düşmemektedir.

Ek olarak, engellilik hali çoğu zaman yaşam boyu sürmesi nedeniyle kronik hastalık halini de alabilmektedir. Bir çok kronik hastalıklarda katılım payı alınmazken engellilerin katılım payı alınmayacak kişiler arasında sayılmamaları da büyük bir eksikliktir.

Bu kanun teklifi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 69 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinden sonra gelmek üzere (h) bendi eklenerek "engelli olduklarını gösterir sağlık kurulu raporu bulunanlar ile doğuştan engelli olduklarını belgeleyenlerdin de katılım payı alınmayacak kişiler arasında yer almaları amaçlanmıştır.