Büyükşehir belediyelerine bağlanan köylerin sorunları hk.

İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Ankara Milletvekili Sayın Ersönmez Yarbay'ın, büyükşehir belediyelerine bağlanan köylerin sorunları konusunda yapmış olduğu gündemdışı konuşma nedeniyle söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Meclisin siz saygıdeğer üyelerini saygıyla selamlıyorum.

Malumlarınız olduğu üzere, Hükümetimizin Kamu Yönetimi Reformu paketi içerisinde önemli bir aşamayı teşkil eden Büyükşehir Belediyesi Yasası, temmuz ayında, Yüce Meclisin siz değerli üyelerinin ve Sayın Cumhurbaşkanının onayını alarak kanunlaşmıştı. Doğal olarak, aradan geçen çok kısa sürede, bu yasadan beklenilen maksimum yararın elde edilmesi mümkün değildir. Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Türkiye'nin metropol kentlerini 21 inci Yüzyıla hazırlamak amacıyla düşünülmüştür. Ülkemizin gelecek perspektifi, kentleşmiş bir nüfus yapısı oluşturmayı kucaklamaktadır. Bu noktada, tam üyelik için gayret sarf ettiğimiz Avrupa Birliğinde, nüfusun kent ve köylerdeki dağılım ortalamasını orta vadede yakalamayı öngörmemiz gerektiğini düşünüyorum.

2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre, nüfusumuzun yaklaşık yüzde 65'i kentlerde yaşamlarını sürdürmektedir. Halbuki, orta vadede, bu oranı yüzde 90'lar mertebesine çıkarmamız gerekecek. Bu durumda, öncelikle, cazibe merkezlerini çok iyi planlamak zorundayız. Bugün için, büyükşehir statüsünü kazanan yerlerin öncelikli cazibe merkezleri olacağından kuşku duymuyorum. İşte, Büyükşehir Belediyesi Kanunumuzun temeli, bu öngörü üzerine oturtulmuştur. Dolayısıyla, büyükşehir belediyesi statüsünü kazanmış kentlerin daha uzun yıllar boyunca ülke ortalamasının üzerinde büyüyeceği gerçeğini gözönünde bulundurmak zorundayız.

Öte yandan, modern kent bilimi, kentleri çevresel koşullar açısından âdeta yeniden tanımlamaktadır. İmar düzenlemeleri yapılırken, her zamankinden daha fazla, doğal ortamın korunmasına yönelik tedbirler alma gereği ortaya çıkmaktadır. Çevreye duyarlı yapı stoku oluşturmak ve kentlerin kuşatılmasını önlemek için, üst ölçekli plan yapma yetkisinin tek elde toplanması, diğer planların bu plana uygun olması gerekmektedir. Tüm bu sebepler, oylarınızla kabul ettiğiniz Büyükşehir Belediyesi Kanununun ne denli önemli bir düzenleme olduğunu ortaya koymaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; geçmiş tecrübelerin bizlere gösterdiği bir gerçeği de, izninizle sizlerle paylaşmak istiyorum.

Reform süreçleri, mevcut alışkanlıkların temelden değiştirilmesi gibi bir potansiyeli de bünyesinde taşırlar. Hal böyle olunca, kimi durumlarda toplumsal direnç noktalarının oluşmasını doğal karşılıyorum; yeter ki, reform paketiniz, bu direnç noktalarının ihtiyaçlarını karşılayacak donanımlara sahip olsun.

Sayın Yarbay'ın dile getirdiği sıkıntıları, yasayı hazırlayan bizler zaten öngörmüş ve yasanın içinde de çözümler üretmiştik. Örneğin, Köy Hizmetlerinin bu yıl yatırım programında yer alan hususlar, bu birim tarafından görülmeye devam edilecektir, bu konuda, hem Tarım Bakanımız, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne talimat vermişler hem de İçişleri Bakanlığı olarak biz, valilerimize bir genelgeyle bu durumu bildirmiştik. Daha sonraki süreçte de, belediyeler, ortaya çıkan hizmet ihtiyacını süratle ve daha nitelikli olarak dolduracaklardır. Kaldı ki, Büyükşehir Belediyesi Kanunundan önceki dönemde bile, 3030 sayılı Yasanın yürürlükte olduğu dönemde bile, ülkenin pek çok yerinde, büyükşehir belediyelerimiz, görevli olmadıkları halde, civar köylerin temel sorunlarını gidermek suretiyle bu konudaki maharetleri de ispatlamış durumdalar. Bu yasayla, mahalleye dönüşen köylerimizde, bir süre daha tarımsal faaliyetlerin ve hayvancılığın aslî gelir kapısı olması kaçınılmazdır; ancak, mevcut hukukî durumda, belediyelerimizin tarımsal amaçlı konularda harcama yapmasına da engel bir husus bulunmamaktadır. Belediyelerin, bölgelerinde modern anlamda hayvancılığı geliştirecek tedbirler alacağından da kuşku duymuyorum.

Bu çerçevede sağlıklı ve yeterli su temin edilmesi ve bunların tarımın hizmetine, hayvancılıkla uğraşan vatandaşlarımızın hizmetine sunulması kaçınılmaz bir çözüm olarak ortadadır ve belediyelerimiz, bunları da büyük bir başarıyla gerçekleştireceklerdir.

Ekonomik faaliyetler dışında kalan sosyal aktiviteler için, mahalle biçiminde örgütlenmiş olmanın, kamu hizmetlerinden yararlanma açısından, köylerden daha avantajlı olduğunu söylemek zorundayız. Nitekim, nüfusu 2 000'e yaklaşan köylerin, yakın mezralarla da birleşerek belediye olma taleplerini başka türlü nasıl izah edebiliriz ki?! İçmesuyu, kanalizasyon, yol, elektrik, telefon, okul, sağlık imkânları, toplutaşım gibi modern kentin bütün nimetleri, bu kanunla, mahalleye dönüşen yerlerin önüne bir fırsat olarak çıkmaktadır. Bu saydığım hizmetlerin üstün nitelikte sunulması belediyelerimizin görevleri arasındadır.

Çok kısa süre sonra, geçiş döneminin akabinde, vatandaşlarımızın kentte yaşamaya alışacağını, duyduğu memnuniyetle de, kendisine hizmet getiren belediye başkanlarının haklarını, sandıklar kurulduğunda da teslim edeceğini sanıyorum.

Bu düşüncelerle, Yüce Heyetinizi, yeniden, saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)