2010 yılı merkezi yönetim bütçe kanunu tasarısı (s.s.: 442) ve 2008 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu tasarısı ile merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idare ve kurumların 2008 bütçe yılı kesin hesap tasarısına ait genel uygunluk bildirimi ve eki raporların sunulduğuna dair sayıştay başkanlığı tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:443)

AFİF DEMİRKIRAN (Siirt)Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2010 yılı Enerji Bakanlığı bütçesi münasebetiyle sözlerime başlarken yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Ülkemiz, jeopolitik konumu itibarıyla üst düzeyde stratejik bir önemi haiz olup enerji zengini ülkeler ile yüksek miktarda enerji tüketen pazarlar arasında tabii bir köprü oluşturmaktadır. Ülkemiz bu konumu ile arz kaynaklarının ve taşıma güzergâhlarının çeşitlendirilmesi bağlamında, başta Avrupa Birliği olmak üzere dünya enerji arz güvenliğinde etkin bir rol oynamaktadır. Bir başka ifadeyle, Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının kesişme noktasında yer alan Türkiye, dünya petrol ve doğal gaz rezervlerinin yüzde 72’sine sahip olan Orta Doğu, Hazar ve Orta Asya bölgeleriyle Batı’nın enerji tüketen ülkeleri arasında bir enerji koridoru ve terminali olma rolünü üstlenmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugünkü kısa konuşmamda, ülkemizin Avrasya enerji eksenindeki rolüne, her gün biraz daha artacak ve bölgenin enerji arz güvenliğine tartışmasız bir şekilde katkı sağlayacak olan, tamamlanmış ve yapımı devam eden önemli boru hattı projelerine kısaca değinmek istiyorum ve ben bunları ifade ettikten sonra, vizyonumuz var mı, yok mu, çok daha rahat anlaşılabilecektir.

Değerli arkadaşlar, Hükûmetimiz, Doğu-Batı enerji koridorunun en önemli bileşenini oluşturan, günlük 1 milyon varil kapasiteli Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Projesi ile yıllık 20 milyar metreküp kapasiteli Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı Projesi’ni tamamlamış bulunmaktadır. 2007 yılı sonunda işletmeye alınan Türkiye-Yunanistan doğal gaz boru hattı ile de yılda 12 milyar metreküp kapasiteli Güney Avrupa Gaz Ringi Projesi’nin ilk ayağı tamamlanmış olup böylelikle, ulusal doğal gaz iletim şebekemizin komşu ülkelerin altyapısıyla enterkoneksiyonu gerçekleştirilmiş ve ülkemiz, doğal gazda köprü tedarikçi konumuna gelmiştir.

Güney Avrupa gaz ringinin bir sonraki aşamasını ise Türkiye-Yunanistan doğal gaz boru hattının Adriyatik Denizi’nden geçecek bir boru hattıyla İtalya’ya uzanması oluşturmaktadır ve bu projenin 2013 yılında tamamlanması planlanmıştır.

Avrupa’ya bir diğer gaz rotası ise yıllık 31 milyar metreküp kapasiteli ve Nabucco Projesi olarak bilinen Türkiye-Bulgaristan-Romanya-Macaristan-Avusturya doğal gaz boru hattıdır. Hükûmetler arası anlaşması 13 Temmuz 2009 tarihinde imzalanan Nabucco Projesi’nin 2014 yılında tamamlanması öngörülmektedir.

Hükûmetimiz, Irak doğal gaz rezervlerinin geliştirilmesi hususuna da özel bir ilgi göstermektedir. Irak doğal gazı, mevcut Kerkük-Ceyhan petrol boru hattına paralel bir boru hattıyla ulusal şebekemize bağlanabilecektir. Geçen hafta içinde yapılan ihalede de Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının, Irak’ta bir petrol sahasını bir konsorsiyumun ortağı olarak geliştireceğini memnuniyetle öğrenmiş bulunuyoruz.

Mısır gazının Ürdün ve Suriye üzerinden ülkemize ve ülkemiz üzerinden de Avrupa’ya ulaştırılmasını hedefleyen Arap Doğal Gaz Boru Hattı Projesi de Bakanlığımızın geliştirmeye büyük önem verdiği bir başka projedir.

Hükûmetimizin bir diğer önemli teşebbüsü de, yüksek miktarda doğal gaz rezervlerine sahip olan Katar ile sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) alımına yönelik olarak imzalanmış olan mutabakat zaptıdır. Ayrıca, Suudi Arabistan-Ürdün ve Suriye üzerinden Türkiye’ye ulaşması planlanan bir boru hattının inşasına yönelik olarak da Katar ile ikili görüşmeler devam etmektedir.

Türkiye-Rusya gaz protokolü ile de Rus gazının Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden diğer pazarlara ulaştırılabilmesi amaçlanmış olup, mevcut boru hatlarının genişletilmesi ve yeni boru hatlarının inşa edilmesine yönelik fizibilite çalışmalarının yapılması öngörülmektedir.

Kısa bir süre önce, İran ile imzalanan bir anlaşma ile de Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, İran’ın Güney Pars Bölgesi’nde bazı sahalarda ihale şartı olmaksızın doğal gaz arayabilecektir. Ayrıca, İran doğal gazı ülkemiz üzerinden Avrupa’ya, Türkmen doğal gazı ise İran üzerinden Türkiye’ye taşınabilecektir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dünyadaki günlük petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 3,7’sinin boğazlarımızın üzerinden taşınıyor olması nedeniyle enerji güvenliği açısından boğazlarımızın ayrı bir önemi vardır. İstanbul Boğazı’ndan 1996 yılında sadece 60 milyon ton petrol ve türevleri taşınıyor iken bu yük bugün itibarıyla 150 milyon ton olup gelecek yıllarda 200 milyon tona kadar çıkacağı varsayılmaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)