Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle

AK PARTİ GRUBU ADINA AHMET İYİMAYA (Ankara)Kurucu iktidar yetkisini kullanmakta olan yüce Parlamentoyu sözlerimin başında saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

Değerli arkadaşlar, görüşmekte olduğumuz teklif gerçekten sistemin ruhunu, iliğini ortaya koyan bir tekliftir. Türkiye’nin tarih içinde bir anayasa sorunu hep olmuştur ve maalesef, var olan, yürürlükte olan anayasaların mimarları özellikle çok partili dönemde millet olamamıştır. Yüce Parlamentonun, hiçbir siyasi partiyi hariç bırakmaksızın ifade edeyim ki en büyük kusuru, demokratik dönemlerde, olağan dönemlerde sivil, rasyonel devlet ve anayasa alanını gerçekten düzenlemiş bir anayasayı milletine sunamamış olmasıdır. Bu, siyaset kurumunun ortak kusurudur ve ister istemez bu kusurun, bu ayıbın altında ezilen de siyaset kurumudur. Bugün daha çok teklifin, modelin retoriği ortaya kondu konjonktürel hararetlere atıf yapılarak, demokrasiye atıf yapılarak. Maalesef, bir Fransız, bir Amerikan, bir gelişmiş ülke parlamentolarında kurucu iktidar yetkisi kullanılır iken var olması gereken anayasa mühendisliği meselesi, mekanizma kolaycı üsluplarla gerçekten konuşmaya boğulmuştur.

Değerli arkadaşlar, Türk anayasalarımızın özellikle bir hükûmet sistemi vardır ve 1982 Anayasası’nın kuruluşundan bütün dönüşümlerine rağmen şu ana kadar bir hükûmet sistemi meselesi var, Parlamentoyla yürütme arasındaki ilişkilerin modellendirilmesinde sorun var. Evvela bugünkü cari hükûmet sistemi bir parlamenter sistem midir? Büyük harflerle ve altını çizerek ifade edeyim, Türk Anayasası, parlamenter sistem, saf bir parlamenter sistem modelinden mahrumdur. Üç tane unsuru var: Cari, Anayasa’mızın hükûmet sistemleri var. Bir, çıkış garantili vesayet sistemidir, Çankaya’nın modellemesi öyledir; Anayasa Mahkemesi modellemesi öyledir ve Millî Güvenlik Kurulu modellemesi öyledir yani darbe dönemi iradesinin demokratik dönemde de var olması için garantiler öngörmüş, vâkıâ, 2010 ve 2007 reformları vesayet kapasitesini büyük ölçüde geriletmişse de hâlen ortadan kaldırabilmiş değildir.

İkinci özellik, ikinci karakter: Mevcut Anayasa’mız başkanlık veya yarı başkanlık sistemine modellenmiş bir yürütme tarifi yapmaktadır. Anayasa’mızın, yanlış söylemeyeyim, 104’üncü madde olmalı, Cumhurbaşkanına verilen yetki ve hele son fıkrasında kanunlarla da cumhurbaşkanına verilecek görev formatı içerisinde, Anayasa’mızın bir parlamenter sistem tarif ettiği düşünülemez. Geride üçte 1’lik bölüm, etrafı kuşatılmış, soluğu kesik bir parlamenter sistem. Üzülüyorum ben. Burada parlamento sorunuyla parlamenter sistemi birbirinden ayıralım. Ben gerçekten acil bir parlamento reformuna ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. O konuda da “Siyaset Kurumunun Ortak Günahı Yasama Reformu” adıyla da makaleleştirdim o konuyu.

İBRAHİM ÖZDİŞ (Adana)Hocam, bu değişikliklerle ilgili ne diyorsunuz?

AHMET İYİMAYA (Devamla)Değerli arkadaşlar, ne var, bu sistemin arızaları ne?

İBRAHİM ÖZDİŞ (Adana)Hocam, bu değişikliklere gelelim Hocam.

FUAT KÖKTAŞ (Samsun)Sakin ol, Hocam anlatıyor.

AHMET İYİMAYA (Devamla)Bir: Çift başlılık, gerçekten bu sistemin en büyük arızası ve ben şahsen büyük Atatürk’ten başlamak üzere Başbakan-Cumhurbaşkanı arasında kavganın…

İBRAHİM ÖZDİŞ (Adana)Yapma Hocam, yapma!

AHMET İYİMAYA (Devamla)Değil efendim… Efendim, bakın…