2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2022 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 10'uncu Tur Görüşmeleri münasebetiyle

CHP GRUBU ADINA AHMET VEHBİ BAKIRLIOĞLU (Manisa)Saygıdeğer Başkan, değerli milletvekilleri; Millî Saraylar Başkanlığı bütçesi için söz aldım. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, bildiğiniz gibi, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemiyle birlikte Millî Saraylar Türkiye Büyük Millet Meclisinden alınmış, saraya bağlanmıştı. Bu durumu Cumhuriyet Halk Partisi sıralarındaki arkadaşlarımız zaman içerisinde oldukça eleştirmişlerdi ancak şimdi düşünüyorum da eleştirilerimizde haksızmışız. Düşünsenize, Cumhurbaşkanının 1.150 küsur odalı bir sarayda oturduğu bir ülkede Millî Sarayların saraya bağlanmasından daha doğal bir şey olamaz; layığı buydu, bu yapıldı.

Değerli arkadaşlar, değerli milletvekilleri; Millî Saraylar Başkanlığının 2022 yılı kesin hesabına baktığımızda başlangıç ödeneğinin 277 milyon lira olduğunu, ancak yıl sonunda gerçekleşen harcamanın 1 milyar 357 milyon lira olduğunu görmekteyiz. Benzer bir durum 2023 bütçe gerçekleşmesi için de geçerli; 670 milyon lira olan başlangıç ödeneği, Başkanlığın harcaması Kasım ayında 2 milyar 133 milyon lirayı bulmuş yani bu durumda bütçe gerçekleşme oranı yüzde 318; rekor Millî Saraylarda. Başlangıç ödeneğine göre en az gerçekleşmenin olduğu genel bütçeli idare ise AFAD. AFAD’ın 8 milyar lira olan başlangıç ödeneği yaşanılan deprem faciası sonrası ek bütçeyle 490 milyar liraya, ek ödeneklerle birlikte 661 milyar liraya çıkarılmış ancak kasım ayı itibarıyla AFAD'ın toplam harcaması sadece 216 milyar lira; bütçe gerçekleşmesi ise yüzde 32,6. (CHP sıralarından alkışlar) Şimdi düşünün, büyük bir deprem olmuş, on binlerce yurttaşımızı bu depremde kaybetmişiz, 100 milyar doların üzerinde bir maddi kayıp var; bu sebeple 1 trilyon liralık bir ek bütçe çıkarılmış ve bu bütçenin aslan payı depremin yaralarını sarması için AFAD’a ayrılmış ancak yıl sonu gelmiş olmasına rağmen bütçe gerçekleşmesi henüz yüzde 32'de kalmış yani daha hâlâ AFAD'ın kullanabileceği 445 milyar liralık bir ödenek bulunmakta.

Değerli milletvekilleri, deprem sonrası, seçim öncesi iktidar, depremde yıkılan binaların yenilerinin bir yıl içinde tamamlanacağını iddia etmişti. Erdoğan yapmış olduğu konuşmada “Amacımız, bir yıl içinde altyapısıyla, sosyal ve ticari birimleriyle 319 bin konut, toplamda 650 bin konut inşa ederek deprem bölgesini ayağa kaldırmak.” demişti. Hatay iliyle ilgili hazırladığımız rapora baktığımızda, Hatay'da yapılması gereken 275 bin konut var ancak bu konutların sadece 33 bini ihaleye çıkmış, inşaata başlama oranı ise bundan daha düşük yani bugün Hatay'da her 10 depremzededen 9’u barınma sorunuyla karşı karşıya. Diğer bölgeler de Hatay'dan farklı değil. İktidarın özellikle deprem konutları ve diğer altyapı yatırımlarıyla ilgili olarak başlangıçta açıkladığı takvimin oldukça gerisinde kalması, deprem için planlanan harcamaların da yapılmamasına yol açtı. Eğer deprem bölgesinde altyapı ve konut çalışmaları istenilen düzeyde olsaydı AFAD'ın bütçe gerçekleşmesi yüzde 32’de kalmazdı. Bu arada deprem harcamaları gerekçe gösterilerek yapılan vergi artışları da vergi gelirlerinin artmasına yol açtı. Şimdi şöyle bir şey söz konusu, bir taraftan deprem için ek bütçe yapıyorsun, vergi oranlarını artırıyorsun, yeni vergiler getiriyorsun, vergi gelirlerini artırıyorsun yani, diğer taraftan deprem harcamaların planlanandan daha düşük oluyor ve sonuç olarak da ne oluyor? Bütçede bütçe açığı orta vadeli planda beklenenden daha düşük çıkacak, göreceğiz bunu. Orta vadeli planda bütçe açığı 1 trilyon 633 milyar lira olarak tahmin ediliyordu. Kasım ayı itibarıyla bu rakam 532 milyar lira, yıl sonunda 600 milyar lira olacak, sonra çıkacaksınız, diyeceksiniz ki: “Bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranını orta vadeli planda yüzde 6,4 bekliyorduk, çok şükür, yüzde 2’ye indirdik.” diye böbürleneceksiniz. Yerler mi? Valla bence yemezler, öyle gözüküyor. (CHP sıralarından alkışlar)

Değerli milletvekilleri, önemli bir kısmı dolaylı vergilerden oluşan bütçe gelirlerinin deprem bölgesine yeterince gitmediği bütçe rakamlarıyla ortada. Peki, bu gelirler, bu vergiler nereye gidiyor?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)