Bankacılık kan.tas.(ss.972)

AHMET YENİ (Samsun)Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; görüşülmekte olan 972 sıra sayılı Bankacılık Kanunu Tasarısı hakkında şahsım adına söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Malumlarınız olduğu üzere, kanun tasarısının temelini de teşkil eden 4389 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1999 yılından sonra, ülkemizde, ilki 2000 Kasım, ikincisi ise 2001 Şubat aylarında olmak üzere, iki kriz meydana gelmiş, bu, sadece finans kesimiyle sınırlı kalmamış, ülke ekonomisinin bütününü etkilemiştir. Sistemdeki zayıf bankaların elimine edilmesi veya bankaların sermaye yeterlilik oranlarının yükseltilmesi şeklinde sürdürülen sistemin daha sağlıklı bir yapıya kavuşturulması çalışmaları sonucunda da, BDDK tarafından, Bankacılık Sektörü Yeniden Yapılandırma Programı uygulamaya konulmuştur.

Başbakanlık müfettişlerinin 26 banka üzerinde yaptığı ayrıntılı çalışma, yaşanan bankacılık krizlerinin sebeplerini ortaya koymuştur. Krize neden olan gelişmelere bakacak olursak, bazı bankalar, sermaye yeterlik rasyoları yeterli olmadığı halde, aktiflerini yüksek göstererek rasyolarını yasal sınırların üzerine çektiler. Daha da önemlisi, bankaları denetleyen bağımsız denetim şirketleriyle murakıp ve üstkomisyon denetimlerinde çok farklı sonuçlara ulaşıldı. Bağımsız denilen denetim şirketlerinin, bankanın istekleri doğrultusunda da hareket ettiği ortaya çıktı. Aynı zamanda, medya sahibi olan bankalar, bankacılık ilke ve kurallarına gereken özen ve hassasiyeti göstermedi. Medya, ilgili kuruluşlar arasında baskı aracı olarak kullanıldı.

Dolayısıyla, belirli bir geçiş süreci dahilinde medya sahiplerinin banka sahibi olabilme uygulamasının kaldırılması için Bankalar Kanununda düzenlemeler yapılması ihtiyacı doğdu. Yaygın yolsuzluk ve usulsüzlük işlemlerine, belirli çevrelere ve hâkim ortaklara kaynakların kullandırılması yol açmıştır. Bankacılık, ihtisas isteyen ve bir başka amacın tahakkukuna hizmet eden bir araç olarak kullanılmayacak sadece önemli bir sektördür.

Banka kurucusu olma vasıflarını taşımayan kişi ve grupların bizzat veya dolaylı olarak banka sahibi olmaları uygulaması ortadan kaldırılmalı, ayrıca, bankanın, hâkim ortaklarına kullandırdığı kredi sınırı, bir gerçek veya tüzelkişiye kullandırılabileceği kredi sınırından daha düşük bir oranda belirlenmelidir.

Evet, bu hususların krizlerin nedenleri olarak yetkili kişilerin raporlarına yansımış gerçekler olup, bugün görüşülmekte olan tasarıya da, bu hususlar ışığında istikamet kazandırılmıştır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; takdir edersiniz ki, bankalar ve bankacılık faaliyetleri, finans sektörünün lokomotifi durumundadır. Finans sektörü ise, ekonomik faaliyetlerin önemli sacayaklarından birisini teşkil etmektedir. Ekonomik faaliyetleri bir bütün olarak düşündüğümüzde, bankacılık sektörü ne kadar güçlü ve sağlıklı olursa ülke ekonomisinin de buna paralel olarak güçleneceği ve daha istikrarlı bir yapıya kavuşacağı aşikârdır.

Zaten, Bankacılık Kanunu Tasarısı, finans piyasalarında güven ve istikrarın sağlanması, kredi sisteminin etkin bir şekilde çalışması, tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlarının korunmasını amaçlamakta olup, sistemin bugün karşılaştığı sıkıntıları giderici mahiyette ve etkinlikte olacağına inanmaktayım.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; finans piyasalarında yaşanan hızlı değişim yeni ihtiyaçlara zamanında cevap verebilecek yeterli esneklikte bir denetim ve gözetim sistemi ile düzenleme yapısını gerektirmiş ve bu, gerekli etkin ve ihtiyatlı gözetim ve denetim sisteminin ayrılmaz bir unsuru halini almıştır. Bu kapsamda, ülkemiz finansal piyasalarının uluslararası piyasalarla bütünleştirilmesinin sağlanması, yürürlükteki bankacılık mevzuatının sistematik bir yapıya kavuşturulması, anlaşılabilirliğinin temin edilebilmesi, gerekçeli ve değişen ihtiyaçlara cevap verebilir hale getirilmesi bakımından, finansal sektördeki normalleşme süreci gözetilerek ve uluslararası malî piyasalardaki gelişmeler ile yargıya intikal etmiş mevzuattan kaynaklı hukukî ihtilaflar ve yargı kararları dikkate alınarak, temelde Avrupa Birliği direktifleri ile uluslararası bankacılık ilke ve standartlarıyla uyumlu bir kanunun hazırlanması amaçlanmıştır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)