Milletlerarası para fonu ile milletlerarası imar ve kalkınma bankasına katılmak için hükümete yetki verilmesine dair kanun teklifi hk. (s.s.458)

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul)Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; işsizlik sigortası araştırma önergesi üzerinde grubum adına söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, işsizlik ülkemizin en vahim toplumsal yarasıdır. TÜİK verilerine göre toplam işsizlik oranı yüzde 14 civarındadır; iş aramaktan bıkan umutsuz işsizler ve mevsimlik çalışanlar da dâhil edildiği zaman bu rakam yüzde 20’nin civarına, üzerine çıkmaktadır.

Mart 2010 sonu itibarıyla, ülkemizde, 3 milyon 438 bin, iş bulma umudunu yitirenler de dâhil edildiği zaman 5 milyon 839 bin işsiz bulunmaktadır, Mart 2010 sonu itibarıyla. İster yüksek eğitim görmüş ister görmemiş olsun, gençlerimizin üçte 1’inde, iş bulabilmek onlar için bir kâbusa dönüşmüştür.

2000’li yıllara girilirken 4447 sayılı Yasa ile ülkemizde de işsizlik sigortası uygulaması başlatıldı. Amaç, işsizliğin yarattığı maddi ve manevi çöküşü bir ölçüde engellemek idi ancak AKP İktidarıyla, uygulama, kısa sürede kuşa dönüştürüldü. Mart 2002’den Temmuz 2010 başına kadar İşsizlik Fonu’na, kesintiler ve nema gelirleri de dâhil olmak üzere, toplam 56 milyar 100 milyon 457 bin lira kaynak girişi oldu. Aynı dönemde fondan toplam 12 milyar 33 milyon 789 bin lira çıkış oldu. Bu 12 milyar liralık çıkışın sadece 3 milyar 375 milyon lirası, yani toplam gelirlerin sadece yüzde 6’sı işsizlere yâr oldu, onlara işsizlik sigortası olarak ödendi. Oysa aynı dönemde, GAP yatırımlarına ise 7 milyar 126 milyon lira aktarıldı, yani işsizlere verilenin 2 katı.

Bilindiği gibi, Hükûmet, geçenlerde 4447 sayılı Yasa’ya yaptığı ek ilaveyle hâlen 31 milyar 627 milyon lira olan nema, faiz gelirlerinin dörtte 1’inin bütçeye kaydedilmesinin önünü açtı. Hükûmet, daha evvel de, 2007, 2008, 2009’da, biraz evvel verdiğim toplam rakam çerçevesi içinde, 7 milyarı aşan miktardaki kaynağı GAP’a aktarmıştı. Kısaca, işsizler için, sekiz yılda 56 milyar liralık, Fon’dan sadece 3 milyar lira aktarıldı.

Bu durum, ülkemizde sosyal devletin çökertilmiş olduğunun çok açık bir göstergesidir. Bu durum, AKP İktidarının yüz karasıdır, işini kaybetmiş emekçilere büyük ayıbıdır değerli arkadaşlarım.

Şu anda Fon’da kâğıt üzerinde 44 milyar 62 milyon lira kaynak gözükmektedir. Hükûmet son sekiz yıldır bu kaynağı Hazinenin iç borçlanma kaynağı olarak kullanmaktadır. Bu uygulama haksızdır, hukuksuzdur, çalışırken işsiz kalanların hakkını gasptır. Kaldı ki ülkemizde uygulamada olan İşsizlik Sigortası Fonu kuralları AB ülkelerine göre son derece geri ve yetersiz düzeydedir. Örneğin, sigortadan yararlanabilmek için gerekli asgari istihdam edilmiş olma süresi Yunanistan’da 4 ay, İsveç, Hollanda, Fransa’da 6 ay, AB genelinde 12 ay, oysa Türkiye’de bu süre 20 aydır.

Keza işsizlik sigortasından azami yararlanma süresi AB genelinde ortalama 20 aydan fazla, Türkiye’de ise sadece 10 aydır.

Yapılacak işsizlik sigortası ödemesinin kişinin istihdam edildiği dönemdeki net gelirine oranı AB genelinde ortalama yüzde 70 düzeyindeyken, ülkemizde, asgari ücreti geçmemek kaydıyla sadece yüzde 42 düzeyindedir. Yani, hem Türkiye’de kişi başına gelir düzeyi AB ülkeleri ortalamasının sadece sekizde 1’i hem de ülkemizde işsizlik sigortası ödemesinin ilgilinin çalışırken elde ettiği net gelirine oranı AB ülkelerinde uygulanmakta olan oranın ancak yarısı düzeyindedir.

Son yıllarda AB ülkeleri işsizlik fonlarının yüklendiği rolleri genişleterek aktif iş gücünü artırma çabası içine de girdiler, hatta işsizlere destek olabilmek için sigorta fonuyla yetinmeyip tamamıyla vergi gelirleriyle karşılanan işsizlik yardımı ödemelerini başlattılar. Bunun doğal sonucu olarak güçlü sosyal devlet yapıları ile AB ülkelerinde sosyal harcamaların gayrisafi millî hasılaya oranı yüzde 30,8’e tırmanırken ülkemizde bu oran hâlâ yüzde 17’ler düzeyinde seyretmektedir.

Hükûmet, bu arada, son günlerde “Ulusal İstihdam Stratejisi” konusunu ortaya attı. Bu strateji, bir istihdam projesinden çok, emeğin mevcut kazanılmış haklarına yönelik İktidarın bir saldırı ve gasp projesidir. Sanayi ve Ticaret Bakanının son günlerde yapmakta olduğu “İşsizlik Sigortası Fonu ile kıdem tazminatını bir arada ele alıp ortak bir formül bulmak lazım.” türünden açıklamaları da bu gasp senaryosunun bir parçasıdır.

Değerli arkadaşlarım, AKP İktidarıyla tarihî rekor düzeyine tırmanan işsizlik, ülkemizde yaşam hakkına en büyük tehdide dönüşmüştür. Mevcut işsizliği sabit düzeyde dahi tutabilmek için her yıl 600 bin yeni istihdam alanı açmak gerekmektedir. İŞKUR, üstlenmesi gereken görevlerin çok uzağındadır. İş gücünün eğitim ve beceri düzeyi genelde düşüktür. Kadınların iş gücüne katılma oranı son derece yetersizdir. Çalışanların yüzde 43,8’i kayıt dışıdır. Bu hususların düzeltilmesi ve koşulların iyileştirilmesi konularında sekiz yıldır hiçbir ciddi çabanın ve projenin ortaya konmamış olması AKP İktidarının diğer bir büyük ayıbıdır.

Ülkemizde yeterince istihdam yaratılmamasının nedeni AKP İktidarının çarpık sosyal ve ekonomik politikaları ve uygulamalarıdır. Ülkemizde yıllardır uygulanmakta olan sıcak para, rant gelirlerine endeksli neoliberal ekonomi politikaları sonucu girişimcilik, üretim gücü ve reel ekonomi yeterince gelişememektedir. Taşeronlaşan, yatay ve dikey bağları zayıf, teknolojik yapısı yetersiz sanayi yapılanması ile yeterince istihdam yaratamayan, kalitesiz büyüme koşulları iktidar tarafından ülkemize, insanlarımıza insafsızca dayatılmaktadır.

Ekonomimizin büyüme hızı yıllardır ortalama yüzde 4 ile yüzde 4,5 arasında sıkışıp kalmıştır.

Kamu ve özel kesimlerde toplam tasarruflar ve toplam sabit sermaye yatırımları yetersiz düzeyde tıkanıp kalmıştır. Türkiye teknolojik yapılanma ARGE harcamaları ve yenilikçilikte, teknik eğitimde, iş gücü planlamasında atılım yapamamıştır.

Ekonomimizin ve toplumsal dokumuzun bu zaaf ve eksiklikleri, AKP İktidarının vizyonsuzluğu, irade eksikliği ve pusulasının bozukluğundan kaynaklanmaktadır.

İşsizliğin hızla azaltılması, yeni istihdam alanları yaratılması CHP’nin en öncelikli hedefidir. Bu amaçla iktidarımızda, sosyal haklara duyarlı, örgütlü ve rekabetçi sosyal piyasa ekonomisini hayata geçireceğiz. Hem üretim ve istihdamda artışı hem de adil bölüşüm için dengeli, sürdürülebilir, dışa açık büyüme modelini temel alacağız. Üretim ekonomisine geçeceğiz. Bu bilinçli yeni yapılanma ile on yıl süreyle ekonominin ortalama yüzde 7 büyümesini hedef alacağız.

Tam istihdamı hedef alan ulusal istihdam stratejisi uygulayacağız. Hâlen yüzde 20 düzeyinde olan fiilî işsizlik oranını on yıl içinde yüzde 5’in altına indireceğiz. Bu amaçla, etkin ve ileri vizyonlu iş gücü planlaması gerçekleştireceğiz, girişimcilere ek istihdam için vergi, sigorta desteği sağlayacağız.

Başta Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da ekonomiyi canlandırmak, sosyal ve ekonomik altyapıyı yenilemek ve tamamlamak, ileri teknoloji alanlarında atılım yapmak için kamu yatırımlarını yeniden başlatacağız.

AHMET YENİ (Samsun)Seçime çok var.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla)Yeniden beceri kazandırma ve işbaşı eğitim faaliyetlerine yaygınlık ve etkinlik kazandıracağız.

AHMET YENİ (Samsun)Seçime çok var Sayın Vekilim.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla)Kayıt dışı istihdam oranını beş yıl içinde yarı yarıya azaltarak kayıt altına alacağız.

AHMET YENİ (Samsun)Erken başladın, seçime çok var.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla)Gençlerin işsizliğine çare üreteceğiz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)