Afet ve acil durum yönetimi başkanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun tasarısı (s.s:293)

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partisi adına hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkanım, görüşülmekte olan bu kanun tasarısı, gerçekten Türkiye'nin en önemli tasarılarından birisi. Tabii ki hem Hükûmet hem de Komisyon benim önerime katılırlarsa zaten şaşardım. Çünkü, böyle bir tasarıda, aslında tasarının temel dinamiklerini oluşturan unsurlara yer yoktur. Örneğin, zeminlerin deprem dayanıklılığını, deprem tehlikesinin tespit edilmesini, deprem dalgalarının yerküresi içerisinde nasıl yayıldıklarını, ölçü aletleri ve yöntemlerini, kayıtların değerlendirilmesini ve deprem ile ilgili diğer konuları inceleyen bilim dalı, hepimizin bildiği gibi, jeofizik yani sismolojidir. Jeofizik uygulaması olmadan, deprem parametrelerini inceleyen, içeren yer altı etütlerini yapmak mümkün değildir, depreme dayanıklı bina tasarımları yapmak mümkün değildir; yine, depreme dayanıklı, güvenli imar planlarını belirlemek ve bunların deprem tehlikesini önlemek mümkün değildir.

Durum böyle olunca, “deprem” kelimesinin, “tabii afet” kelimesinin geçtiği her yerde, Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığındaki yapılanmanın ve özellikle kadro yapılanmasının mühendis ve jeofizik mühendisleri dikkate alınarak yapılmasının temel bir unsur olması gerekirdi. Oysa bu tasarının bütünü incelendiğinde, jeofizik mühendislerinden, jeoloji mühendislerinden eser olmadığı gibi bu odaların bağlı bulunduğu Türkiye Mimar ve Mühendis Odaları Birliği yok sayılmıştır. Yani, düşünebiliyor musunuz sayın milletvekilleri, depremle ilgili bir kanun tasarısı hazırlanılıyor ve bu, depremle ilgili Türkiye’de en önemli bilim disiplinini oluşturan jeofizik mühendisleri, jeoloji mühendisleri ve onların üst kuruluşu olan TMMOB’un bu kanun tasarısında yeri yok.

Şimdi ben Sayın Bakana soruyorum: Jeofizik mühendisleri olmadan deprem tehlikesini önlemek, deprem oluşmadan tedbirlerini almak mümkün müdür? Siz TMMOB’u veya Jeofizik Mühendisleri Odasını, Jeoloji Mühendisleri Odasını ve mühendisleri yok sayarak nereye varmak istiyorsunuz? Daha önce Afet İşleri Genel Müdürlüğünde belirli mesleklerin taraftarlığı yapılarak bu afet işlerinin, depremin en önemli unsuru olan jeofizik mühendislerinin bu yapılanmada ikinci plana itildiği konusunda teknik eleman çevrelerinde çok ciddi kuşkular var. Umuyorum ve diliyorum ki, yeni yapılanmada böylesine meslek taraftarlığı yapılarak bu depremin esas alanını ilgilendiren jeofizik mühendisleri ikinci plana itilmez diye düşünüyorum.

Şimdi, AKP İktidarı getirdiği yasa tasarılarında bir yanda katılımcılıktan, demokrasiden bahsediyor ama öbür yandan, bu işin olmazsa olmaz unsurlarını yasa tasarısına dâhil etmek istemiyor.

Şimdi, değerli arkadaşlarım, getirdiğimiz önerge aslında teknik bir önerge, bilimsel bir önerge. Şimdi, burada tanımlamalar yapılmış, 2’nci maddede. Tanımlamalarda “deprem izleme merkezi”nin konulması gerekiyor. Bu bir teknik ihtiyaç. Şimdi, buna niye katılmıyorlar, ben bunu anlamıyorum. Deprem izleme merkezi, depremde kuvvetli ve zayıf hareketleri ölçen sismolojik kayıt ağlarıdır. Bizim getirdiğimiz önergeyle biz bunun eklenmesini istiyoruz tanımlarda. Çünkü deprem izleme merkezinin bilinmemesi bir eksikliktir. Biz bu eksikliğin giderilmesini istiyoruz. Çünkü deprem araştırma çalışmaları ve erken uyarı sistemleri, önceden önlem alma çalışmalarının, deprem sarsıntısı nedeniyle oluşabilecek heyelan veya diğer doğal afetlerin büyük bir bölümünü deprem izleme merkezleri, yani sismolojik kayıt ağı dediğimiz verileri çalışma ortamları oluşturur. Böylesine çalışma ortamının oluştuğu bir deprem izleme merkezinin tanım olarak burada yer almasının ne zararı var Sayın Bakan?

Yine bizim aynı maddede getirdiğimiz: Afet ve acil durum yönetim merkezinde bir değişiklik getirdik. Getirdiğimiz değişiklik şu: “Afet, deprem, acil durumlarda müdahalenin koordine edildiği, tam gün esasına göre çalışan, sismolojik kayıt ağıyla kesintisiz ve güvenli bilgi işlem ve haberleşme sistemleri ile donatılan merkezi,” tanımının yer almasını istedik. Yani, şimdi, Komisyonun katılmadığı, Hükûmetin katılmadığı tanımlama bu. Bu şunu gösteriyor: Bu tasarı, diğer kanun tasarılarında olduğu gibi, teknik ihtiyaçlardan değil…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Öztürk.

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Devamla)…eski kanunlardaki, yönetmeliklerdeki birtakım eski bilgilerin tekrar yenilenmesi, tekrar birleştirilmesi anlayışıyla hazırlanarak getirilmiş. Yani kamuoyunda oluşan bu doğal afetlerle ilgili değişik birim ve kuruluşların tek çatı altında toplanması baskısı karşısında böyle bir yasa tasarısının hazırlandığı anlaşılmaktadır. Ancak bu yasa tasarısının hem depremi önleme konusunda hem deprem ve doğal afetlerden korunma konusunda hiçbir ihtiyacı gidermediği açık ve seçiktir. Bu bilimsel olgudur. Bakanın kendisinin de mühendis olduğunu dikkate alırsanız, kendisinin de üye olduğu mühendisler kurumunun burada hiçbir ağırlığının olmamasını ben takdirlerinize sunuyorum.

Hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)