Bazı alacakların yeniden yapılandırılması ile sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanunu ve diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun (s.s.:606)

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan çuval yasanın 106’ncı maddesinde verdiğimiz önerge üzerinde söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Az önceki konuşmamda, bu çuval yasanın içerisinde çalışanların aleyhine bir sürü düzenlemenin olduğunu söylemiştim ve iktidar partisinin halka fark ettirmeden çıkarmak istediği düzenlemeleri bu çuvalın içine doldurduğunu, bu çuvalın da halk tarafından taşınamayacak ağırlıkta ve yükte olduğunu söylemiştim.

Değerli arkadaşlarım, tasarıda, “asgari ücret” tanımında yer alan on altı yaş, on sekiz yaşa çekilmektedir. Böylece, asgari ücrete tabi olan on altı-on sekiz yaş arasındaki genç işçilerin ücreti, net 599 liralık asgari ücret 518 liraya düşmektedir.

Yine, meslek liselerinde staj yapan öğrencilere ödenecek miktarın, asgari ücretin net ücret üzerinden hesaplanması yasalaşmaktadır. Buna göre, meslek liselerinde staj yapan öğrencilerin aldıkları asgari ücretler 229 TL’den 178 TL’ye düşmektedir.

Yine, tekstil sektöründe taşeronlaşma sonucu doğan bir hastalık olan silikozisin meslek hastalığı olarak kabul edilmediğini görüyoruz.

Yine, burada, on sekiz-yirmi dokuz yaş arası işçilere ödenmesi gereken sigorta primi İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanabilecek. Bunun anlamı, zaten işçilerden kesilen fonların işverenlere bir vergi indirimi olacağıdır.

Yine, bu kanuna öteden beri çıkarılmak istenilen esnek istihdam politikaları sokulmaktadır, kısa süreli çalışma yasalaştırılmaktadır, iş hukukunun ve İş Kanunu’nun temel ilkeleri altüst edilmektedir. Çağrı üzerine çalışma, evde çalışma, uzaktan çalışma, yan gelip yatma çalışma gibi tanımlamalar bu madde içerisinde bir istihdam politikası ve tarzı gibi sunulmaktadır. Aslında burada yapılmak istenilen şey şudur: Çalışma süresi artık işverenin keyfine terk edilmektedir. Yani burada gerçekten işçi-işveren dengesi arasında sosyal hukuk devleti ilkesini yok eden bir anlayış egemendir. Çünkü sosyal hukuk devleti ilkesinin egemen olduğu yerlerde iş hukuku, İş Kanunu aslında iktisaden çok güçlü olan işverenlerin karşısında güçsüz olan işçiyi korumaya yönelik bir hukuktur. Dolayısıyla burada bu çuval yasanın içerisindeki esnek istihdam politikalarının işverenin lehine, işverenin inisiyatifine ve keyfine bırakılacak şekilde düzenlenmiş olması, iş hukukunun işçiyi koruyucu temel ilkesini altüst etmektedir.

Yine, yirmi beş yaş altı genç işçilerin deneme süresi iki aydan dört aya çıkartılmaktadır. Bu düzenleme, gençleri dört ay çalıştırıldıktan sonra işten çıkarmayı kolaylaştırmakta ve meşrulaştırmaktadır. Zaten Türkiye’de işsizliğin fiilî olarak yüzde 20’lerde gezdiği ve kayıt dışı istihdamın yüzde 45 olduğu bir ülkede bu, işverenlere, işçileri daha kolay ve daha hızlı bir şekilde iş akitlerini feshedip işten çıkarma yolunu açmaktadır.

Yine, turizm işletme ve iş yerleri için denkleştirme süresinin dört aya çıkarılması öngörülmüştür. Buna göre turizm sektöründe dönemlik yani mevsimlik çalışan işçilerin kalıcı bir istihdama ulaşmadan dört ay gibi kısa bir süre için çalıştırılmasının yolu açılmıştır. Bu, mevsimlik işçi çalıştırmanın belgeli ve ruhsatlı bir biçimidir.

Hepimiz biliyoruz ki, İş Kanunu’na göre otuz günden az süren işler süreksiz iştir ya da iş yerinin ve iş yerinde görülen işin niteliği bir kampanyayla sınırlıysa ya da bir mevsimle sınırlıysa bu mevsimlik iştir ama bu kanunun içerisinde iş yerinin ve iş yerinde görülen işin niteliğine bakılmaksızın mevsimlik işçi ve mevsimlik iş tanımları daha geniş boyutlara ulaştırılmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, işçilerin iş ile ilgili sözleşmeden doğan şikâyetlerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüklerindeki görevli memurlar eliyle yapılmasının ve soruşturmanın bu memurlar eliyle yürütülmesinin önü açılmaktadır. Bu da yine İş Kanunu’ndaki bu iş güvenliği müfettişleri ya da iş müfettişleri aracılığıyla yapılacak soruşturmanın memurlara verilmesine indirgenmektedir. Bu da çok doğru bir düzenleme değildir.

Teşekkür ederim.