Gümrük Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle

AYHAN ALTINTAŞ (Ankara)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Gümrük Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 8’inci maddesi hakkında söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Kanun teklifinin 8’inci maddesi, gümrük idareleri tarafından fazla tahsil edilen vergileri yükümlülere yani firmalara geri vermeyi düzenlemektedir. Mevcut durumda idare geri verme işleminde sadece vergi tutarını ödüyordu fakat aradan geçen süre için faiz ödemesi yapmıyordu. Firmalar bu konuyu dava edince Anayasa Mahkemesi firmaların haklı olduğuna hükmetti ve vergi tutarının faizinin de verilmesi gerektiğine karar verdi. “Teklifteki geri verme işlemi yükümlünün hatası ise geri verme başvurusu tarihinden itibaren, gümrük idaresinin hatası ise fazla verginin tahsil edildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanun’a göre faiz uygulanır.” ibaresiyle firmalara geri verme işleminde faiz ödenmesi düzenlenmektedir. Kısaca, devlet, fazla aldığı vergiyi geri öderken firmaya faizini de ödeyecektir. Bu madde firmaların lehine Anayasa Mahkemesi kararına göre düzenlenmiş olduğundan bu madde üzerinde bir itirazımız bulunmamaktadır fakat teklif tamamen destekleyeceğimiz bir teklif değil.

11’inci ve 12’nci maddede verilen cezalar iyi niyet çerçevesinde yeniden değerlendirilmeli, hata yapmış fakat iyi niyetli mükellefler cezalandırılmamalı, cezalandırılsa da bu cezanın mümkün olduğu kadar düşük tutulması gerekmektedir. Hatayı kısa süre içerisinde herhangi bir ikaz olmadan fark eden mükelleflerin iyi niyeti görülmelidir. Bu iyi niyete karşı ceza uygulanması mükellefleri içinde bulundukları hatayı gizleme uğraşına itecektir, bundan kaçınmak gerekir. Devletin görevi, doğruluğu ve dürüstlüğü desteklemek olmalıdır.

Aynı şekilde, 17’nci maddede de muğlaklıklar söz konusudur. Hükûmetin yaptığı birçok kanunda muğlak ifadeler kullanılması daha sonra sıkıntılar doğurmaktadır. Mevcut mevzuatta gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının belgeleri gümrük yetkilileri tarafından alıkonulabiliyor. Bugün bu alıkonmanın sınırı yokken bu maddeyle altı aylık bir sınırlandırma konulmaktadır. Bu sınırlandırmayı olumlu karşılıyoruz. Bu maddede itiraz edeceğimiz nokta “Gerek görülmesi hâlinde” ibaresidir. Muğlak bir ifade olan “Gerek görülmesi hâlinde” derken neyin kastedildiği, hangi sınırların içerisinde olduğu belirtilmelidir. Hangi gerekçeler belgenin alıkonulmasına neden olacaktır? Bunlar belirtilmezse, bahsi geçen bu kavram yoruma son derece açıktır, zaman zaman kötü niyetli kullanımlara sebep olacaktır. Bizim burada amacımız, vatandaşlarımızın ve firmalarımızın mağdur olmasını engellemek olmalıdır ancak bu şekilde insanlar işlerinde ve gündelik hayatlarında huzurlu yaşayabilir.

Hükûmetimizi bir an önce halkın ekonomik gündemine davet ediyorum. Halkımız ekonomik sıkıntılarla bu denli boğuşurken önceliği işsizliğe, yoksulluğa, açlığa vermek gerekmez mi? Hatırlarsınız, geçtiğimiz günlerde TÜİK, işsizlik rakamlarını açıkladı. Resmî rakamlara göre işsizlik oranı temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre 3,1 puan artarak yaklaşık yüzde 14 oldu. İşsiz sayısı bu dönemde 1 milyon 65 bin kişi arttı ve 4 milyon 600 bini buldu. Genç işsizlik oranı resmî rakamlara göre yüzde 27’nin üzerine çıkmıştır, yani resmî rakamlara göre yaklaşık 3 gençten 1’i işsiz durumdadır. Bu gençliğe biz nasıl umut olacağız? Son dönemde işsizliğin arttığını gözlemlediğimiz ekonomik koşullarda yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin de işsizler ordusuna katılmasını üzüntüyle izliyoruz.

Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri, 2008 yılında yapılan düzenlemeyle, dış ticarette kullanılan raporları hazırlama ve gümrük antrepolarını denetleme yetkisi alarak şirketler kurmuş, yüzlerce kişiye istihdam sağlamıştır ancak Bakanlığımızın 3 Ocak 2019 tarihli Gümrük Yönetmeliği’nde yapmış olduğu değişiklikle, 65 yaşını aşmış yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin elinden hem yetkileri hem de kurdukları şirketler alınmaktadır.

Hükûmeti bu yönetmelikte sebep olduğu mağduriyeti bir an önce gidermeye davet ediyorum.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (İYİ PARTİ sıralarından alkışlar)