İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle

AYKUT KAYA (Antalya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulumuzu ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.

İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 5’inci maddesi hakkında grubum adına söz almış bulunuyorum. Bu maddeyle, en düşük emekli aylığının 7.500 TL'den 10 bin TL'ye çıkartılması teklif edilmektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Işıkhan, dün kamuoyuyla paylaştığı emekli aylıklarıyla alakalı iktidarın yeni kararında, SGK ve BAĞ-KUR emeklilerinin kök aylıklarına yapılacak artış oranının memur emeklilerinde olduğu gibi en az yüzde 49,25’e yükseltileceğini belirtti. Emeklilerimize adil davranarak olumlu bir hareket gibi gözükse de bu artış oranının kök aylıktaki problemden dolayı yine en düşük seviyede değişmeden kalacağını da üzülerek görmekteyiz.

Sayın milletvekilleri, Meclisimizin yaş ortalaması 52, bizim emeklilerle empati kurma eğilimimizin yüksek olacağı bizden beklenilmekte fakat kanun teklifine baktığımızda, emeklilerin hâllerinden ve piyasanın gerçeklerinden çok uzak olduğunu görüyoruz. Yaşa bakmaksızın tarafsız bir empati yeteneği yüksek bir vatandaş bile bu kanun teklifine rıza göstermeyecektir. SGK'nin emekli aylığı ödediği 15 milyonun üzerinde vatandaşımız vardır. Bizleri Meclise gönderen, bu Meclisin yapısını belirleyen seçmenlerin yaklaşık yüzde 25’ine yakın bir kesimi de emeklilerimizden oluşmaktadır. Her birimize, en az bir emekli oyunu vermiştir ve “Beni Mecliste temsil et.” demiştir. Bizlerden bekledikleri de onların insanca yaşamalarına izin verecek gelirlere sahip olmalarını sağlayacak kararları burada almamızdır.

Değerli milletvekilleri, sizlere sormak istiyorum: 10 bin TL’yle bir emeklinin ya da bir emekli aylığıyla geçinen bir hanenin insanca yaşaması mümkün müdür? Tabii, bu da “insanca” kavramından sizin ne anladığınızla orantılıdır. Bugün emeklilerimizin yetersiz bir şekilde beslenmelerine, kalitesiz bir şekilde barınmalarına, dinlenecekleri bu yıllarda çalışmak zorunda kalmalarına rıza gösterebiliyor musunuz? “Yıllarca bu ülkenin üretmesine emeğiyle, zamanıyla katkı veren emeklilerimizin kaliteli bir şekilde yaşamaları, barınmaları, yeterli bir şekilde beslenmeleri, kısaca, insanca yaşamaları en doğal hakkıdır.” diyorsanız, o zaman, burada bir düşünmemiz gerekir. Bakın, TÜİK’in verilerine göre ülkedeki hanelerin yüzde 17,5’inin ana gelir kaynağı emeklilik gelirlerinden oluşmaktadır. 2022’deki verilere göre bu hanelerin yapmış oldukları harcamaların yüzde 28’ini gıda harcamaları, yüzde 28,6’sını da kiralar dâhil konut harcamaları oluşturmaktadır. Yani sadece bu iki kalem bile bu hanelerin yüzde 57’lik harcama kalemini oluşturmaktadır. 2022’den 2023’e artış gösteren en yüksek iki kalemden bahsediyoruz. TÜİK verilerine göre gıda fiyatları, alkolsüz içecekler dâhil, ortalama yüzde 72 artmıştır; yine, kiralar 2022’den 2023’e yüzde 109 artmıştır. TÜİK’in açıkladığı enflasyon verisinin yüzde 64,8 olduğunu kabul edersek emekli aylığının 7.500 TL’den 10 bin TL’ye yükseltilmesine yani bu yüzde 33,3’lük artışa sevinmeli miyiz, bunu başarı olarak mı görmeliyiz sayın milletvekilleri? Geçen sene yılın ilk yarısında cebine 7.500 TL giren bir emeklimizin, bu senenin ilk yarısında cebine 10 bin TL girince onu enflasyona ezdirmiş olmuyor muyuz sayın milletvekilleri?

2003’te en düşük emekli aylığı asgari ücretin 1,47 katıyken bugün asgari ücretin 0,59’una gerilemiş durumda. Aslında, biz bu kanun teklifiyle emekli aylığının, asgari ücretin 1,47 katından asgari ücretin 0,59’una inmesini oyluyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun, tamamlayın.

AYKUT KAYA (Devamla)Emeklilerimizin sosyoekonomik olarak geriye gittiğini hepimiz görmekteyiz. Bazılarınız “Emeklilerimize çocukları baksın.” diyebilir ama ülkemizdeki ücretlilerin neredeyse yarısı asgari ücret düzeyinde ücret almaktadırlar. Dolayısıyla, emeklilerimize kendi çocukları da bakacak durumda değildir, kendi çocukları kendilerine bakacak durumda değildir.

İYİ Parti olarak bizim önerimiz, Genel Başkanımız Sayın Meral Akşener’in de belirttiği üzere en düşük emekli aylığının asgari ücret seviyesine çıkarılması, söz konusu artışın bütün emekli aylıklarına yansıtılması; böylece emekliler arasında da bir gelir adaletinin tesis edilmesidir.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum.