Amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ile denizli milletvekili hasan erçelebi'nin; kastamonu milletvekili mehmet serdaroğlu ve milliyetçi hareket partisi grup başkanvekili izmir milletvekili oktay vural'ın; trabzon milletvekili mehmet akif hamzaçebi ve 15 milletvekilinin; kahramanmaraş milletvekili mehmet akif paksoy ve 17 milletvekilinin; bartın milletvekili muhammet rıza yalçınkaya'nın; antalya milletvekili osman kaptan ve 2 milletvekilinin; zonguldak milletvekili ali ihsan köktürk ve 8 milletvekilinin; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak ve adıyaman milletvekili ahmet aydın'ın benzer mahiyetteki kanun teklifleri (s.s.:463)

AYLA AKAT ATA (Batman)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yaşadığımız dünyanın ve toplumun en önemli sorunlarının başında hiç şüphesiz ki emek-sermaye eşitsizliği, bölgeler arası eşitsizlik, gelir dağılımındaki eşitsizlik, işsizlik ve yoksulluk gelmektedir. Ülkemizde de son otuz yılda iktidara gelen hükûmetler tarafından uygulanan siyasi politikalar sonucunda bölgeler arası eşitsizlik giderek artmış, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşayan halk, ekonomik alanda total yoksullaştırma politikasıyla karşı karşıya kalmıştır. Nitekim, Güneydoğu Anadolu Belediyeler Birliği tarafından hazırlanan “Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da Sosyoekonomik Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı araştırma raporu da bu eşitsizliği açıkça ortaya koymaktadır.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki yirmi bir ilin Türkiye millî geliri içindeki payının 1970’lerden başlayarak 2000’lere kadar hızla gerilediği gözlemlenmiştir. Bölge illerinin, 1965’te, Türkiye toplamında millî geliri yüzde 10,5’e yakın pay sahibiyken, 1987’de yüzde 7,7’ye, 2001’de de yüzde 7,2’ye kadar gerilemiştir.

Bölgedeki illerdeki kişi başına düşen gayrisafi millî hasılanın, Avrupa Birliğine aday ülkeler arasında en düşük değeri oluşturduğuna vurgu yapılmaktadır. Ancak, eşitsizliği ölçmeye yarayan millî gelirin dağılımıyla ilgili en son verilerin 2001 yılına ait olması, sonraki dönemlere ait millî gelirin bölgelere dağılımına ilişkin verilerin yeterli olmaması, hatta bulunmaması nedeniyle bölgesel eşitsizliği ölçmede yetersiz kalınmaktadır.

Yine, kişi başına düşen millî gelirin yanı sıra, kişi başına düşen kamusal eğitim ve sağlık göstergelerinde de Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin yirmi bir ilinin yoksulluğu ortaya çıkmaktadır. Devlet Planlama Teşkilatının geliştirdiği ve 2003 yılında yayımladığı, illerin sosyoekonomik gelişmişlik sıralamasında bölgenin 21 ilinden 17’si, Türkiye'nin 81 ilinin en alt 20’lik diliminde yer almaktadır.

Toplumun refah ve yoksulluk derecesini göstermek açısından başvurulan önemli göstergelerden biri, yeşil kartlı nüfus oranıdır. Nüfusu 500 bine yaklaşan Batman ilimizde -22/5/2009 tarihli soru önergesine verilen cevapla- 2009 Mayıs ayı itibarıyla 242.653 kişi yeşil kartlıdır. Batman ilimizdeki bu durumun benzeri, bölgenin diğer illerinde de yüzde 50’lerin üzerine çıkabilmektedir. Yeşil kartlı nüfus istatistikleri, AKP İktidarı döneminde nüfustaki yoksullaşmanın artmasının önemli bir göstergesi olarak görülmektedir.

Bölgenin yoksulluğunu ortaya koyan önemli bir gerçeklik de işsizlik sorunudur. Doğu ve Güneydoğu’da Türkiye ortalamalarının çok üstündeki işsizlik göstergeleri yaşanan ekonomik krizin etkileriyle daha da artmaktadır. Krizle birlikte Türkiye genelinde olduğu gibi bölgede de birçok iş yeri kapanmış, kapanan her iş yeri ise bir ailenin yoksullaşmasını beraberinde getirmiştir. Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Görevlisi Şemsa Özar tarafından bölgede yapılan araştırmanın ortaya çıkardığı sonuç, ailelerin kendi ürettikleriyle geçinemediği, ancak batı illerinde çalışan aile bireylerinin yardımlarıyla yaşamlarını idame ettirdikleri yönündedir.

Batman’da iş bulma umuduyla İŞKUR’a yapılan başvurular yaşanan krizin etkilerini ortaya koymaktadır. 2008 yılında Kuruma yapılan başvuru sayısı 5.444 iken 2009 yılında bu sayı 10.285 olmuştur ki İŞKUR’un varlığından haberdar olmayan nüfusun da hesaba katılması gerekmektedir.

Bölge kaynaklarının çatışmalar gerekçe gösterilerek kullanılmaması ve yapıldığı iddia edilen yatırımlardan da bölge halkının faydalanamaması sonucunda binlerce insan iş bulma umuduyla batı metropollerine göç ederek ucuz iş gücü hâline dönüştürülmüş, onlarcası da “sosyal yardımlaşma” adı altında sadaka kültürüne mahkûm edilerek günbegün yoksullaştırılmıştır.

Hazine Müsteşarlığı tarafından verilen yatırım teşviklerinden, yapılan hesaplamaya göre, 2002-2006 döneminin teşvikli yatırımlarından Marmara Bölgesi tek başına yüzde 39 pay almıştır. Yüzde 14’le İç Anadolu Bölgesi, yüzde 12’yle Ege Bölgesi Marmara’yı takip etmektedir. Nüfusun yüzde 16’sının yaşadığı Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin toplamda aldığı payın ise sadece yüzde 9’da kaldığı belirtilmektedir.

Raporda, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki 21 ile aktarılan kaynakların ise çatışmalar gerekçe gösterilerek bölgedeki savunma, güvenlik harcamalarında ve bölge insanının kullanmadığı enerji yatırımlarında kullanıldığı belirtilmektedir. Buna göre, harcamaların yüzde 18’i kamu düzeni ve güvenlik, yüzde 11’i savunma olmak üzere yüzde 29’u asker, polis harcaması olarak dikkat çekmektedir. Raporda, 2006’da Türkiye genelinde savunmanın yüzde 7, güvenlik hizmetlerinin ise yüzde 6 pay aldığı, dolayısıyla Doğu ve Güneydoğu’da yüzde 29’u bulan bu harcamaların Türkiye genelinde 16 puan daha fazla olduğu görülmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)