Afet ve acil durum yönetimi başkanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun tasarısı (s.s:293)

BEHİÇ ÇELİK (Mersin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 293 sıra sayılı Yasa Tasarısı üzerinde konuşma yapmak üzere söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Biz, bu tasarının 1’inci maddesi üzerinde önergemizi verdik. Şimdi, burada ciddi bir hata yapılıyor. Öncelikle, biraz önce Sayın Bakana da sorumda ifade etmiştim, Anayasa’nın 127’nci maddesine aykırılık teşkil ettiğini söylemiştim. Ancak, ben onu geçiyorum.

Diğer bir konu: Özellikle bu yasa tasarısıyla devletin hafızası bir kez daha tahrip ediliyor, yok ediliyor. Şöyle ki: Yıllardır süregelen iki önemli kurum tamamen ortadan kaldırılıyor. Bunlardan bir tanesi Sivil Savunma Genel Müdürlüğü. Bu Genel Müdürlük ne yapar? Özellikle, bu Genel Müdürlük, merkezde koordinasyon görevi yaparken taşrada oluşturduğu il sivil savunma müdürlükleri eliyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarını, yerel yönetimler artı askerî birlikler de dâhil olmak üzere koordinasyon sağlayarak kendi servis birimlerini oluşturur ve buna göre faaliyet icra eder. Sivil Savunmanın iki veçhesi vardır: Bir tanesi, barış döneminde yapılan faaliyetler. İkincisi, seferberlik ve savaş hâlinde yapılan faaliyetler. Bunları servisleri eliyle yerine getirir. İlk yardım, ambulans, sosyal yardım, arama kurtarma gibi birçok servisler eliyle ve mahallin en büyük mülki amirinin emirleri doğrultusunda yerine getirir ve bu da -yönetim- tabii hiyerarşik olarak İçişleri Bakanlığının kontrolündedir. Çok uzmanlaşmış ekibi vardır, yetişmiş ekibi vardır ve bunlar tamamen tasfiye ediliyor, ortadan kaldırılıyor.

Diğer yandan, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı bünyesindeki Afet İşleri Genel Müdürlüğü özellikle üç hususta görev ifa eder: Bir tanesi, adı üzerinde -tabii afetten kasıt- deprem. Deprem üzerinde çok uzmanlaşmış nitelikli kadrolara sahiptir. İkincisi, sel baskınlarına karşı uzmanlaşmış ekipleri vardır ve üçüncüsü de büyük yangınlara karşı bunlar yetişmiş elemanlara sahiptir. Şimdi, bunu da kaldırıyorsunuz, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı adı altında yeni bir başkanlık oluşturuyorsunuz. Bu tamamen yanlış. Devletin… Yarın deprem olduğu zaman -Allah korusun- ya da büyük yangınlar, patlamalar meydana geldiği zaman, örneğin Kırıkkale’de 3 Temmuz 1997’de büyük patlamalar olmuştu, onunla ilgili öyle bir olay olduğu zaman ve ayrıca, aşırı yağışlardan mütevellit büyük sel baskınları olduğu zaman, yine bu teşkilatın bir şey yapma imkânı ve kadrosu, birikimi, tecrübesi söz konusu değildir.

Bu itibarla, biz, özellikle, burada iktidar partisi grubuna şunu ifade etmek istiyoruz: Gelin, bu yasayı geri çekin, Sivil Savunma Genel Müdürlüğünü kaldırmayın. Burada duplikasyon da söz konusu değil. Başbakanlıktaki Acil Durum Yönetimi Genel Müdürlüğü diye adlandırılan, 8-10 kişiden oluşan, Dünya Bankasından kaynak temin etmek için zamanında oluşturulan bir birimdir, yoktur. Sivil savunma hizmetleri üzerinde uzman olan ilgili genel müdürlük ve taşra örgütü devam etsin. Bu çok önemlidir çünkü illerde valinin başkanlığında sivil savunmaya ya da il bayındırlık ve iskan müdürlüğünün yaptığı afet planına ilişkin icraatlar yürütülürken eğer kadrolar yetmezse yerel yönetimlerle koordinasyon sağlanır; askerî birimlerden yardım talep edilir EMASYA planları doğrultusunda ve askerî birlikler herhangi bir afet vukuunda bütün güçlerini oraya temerküz ederler, toplarlar ve böylece…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Çelik.

BEHİÇ ÇELİK (Devamla)Sayın Başkan, teşekkür ediyorum.

…toplumu derinden etkileyen büyük tabii afetlerde ya da barış döneminde sivil savunma hizmetlerinde ya da seferberlik ve savaş hâlinde sivil savunma hizmetlerinde iş birliği ve koordinasyon dairesinde hizmetler yürütülür. Ama zararın neresinden dönersek kârdır prensibi uyarınca biz önergemizde şunu ifade ettik, dedik ki: Hiç olmazsa illa kurmak istiyorsanız, Acil Durum Yönetimi Başkanlığının taşrada en güçlü kuruluş olan İçişleri Bakanlığına bağlanması yönünde talebimizi yineliyorum.

Hepinize saygılar sunuyorum.