İzmir milletvekili ahmet ersin ve 20 milletvekilinin, uyuşturucu kaçakçılığı ve üretiminin tespiti ile uyuşturucu kullanımındaki artışın sebeplerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla (10/6), ankara milletvekili yılmaz ateş ve 35 milletvekilinin, okullardaki şiddet olaylarının ve madde bağımlılığı sorununun araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla (10/19), kırklareli milletvekili ahmet gökhan sarıçam ve 30 milletvekilinin, uyuşturucu kullanımının başta gençler olmak üzere toplumda yol açtığı olumsuz etkilerin araştırılarak uyuşturucu bağımlılığının ve kaçakçılığının önlenmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla (10/36), adana milletvekili necdet ünüvar ve 23 milletvekilinin, madde bağımlılığının nedenlerinin, boyutlarının ve etkilerinin araştırılarak mücadele edilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla (10/39), istanbul milletvekili halide incekara ve 22 milletvekilinin, uyuşturucu bağımlılığı

İÇİŞLERİ BAKANI BEŞİR ATALAY (Ankara)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; önce hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Uyuşturucu konusunu, uyuşturucu kaçakçılığını Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündemine getiren ve bu vesileyle bu önemli konuyu tartışmamıza vesile olan değerli milletvekili arkadaşlarıma çok teşekkür ediyorum. Gerçekten bu konunun araştırma önergesi olarak yüce Meclisin gündemine getirilmesinden, biz, Hükûmet olarak memnun olduk. Hem bu konuda sizleri yeterince bilgilendirme imkânı bulacağız hem yüce Meclis böyle önemli bir sorun alanını kendi gündeminde değerlendirmiş olacak. Biz bu önergeleri, başında ifade edeyim, araştırma önergelerini, destekliyoruz.

Uyuşturucu insanlık tarihinin en önemli problemleri arasında yer alan konulardan birisidir. Bu konu, her tür ülkenin, gelişmiş, az gelişmiş, gelişmekte olan ülkenin sorunudur bugün. Ülkemiz ise bulunduğu coğrafi konumu nedeniyle uyuşturucu maddeler ile bunların üretiminde kullanılan ara kimyasal maddelerin kaçakçılığından ve kullanımından olumsuz etkilenen ülkelerden birisidir. Olumsuz etkileşimler, suçtan elde edilen rantın büyüklüğü ve terör örgütlerinin finanse edilmesinin yanı sıra, son yıllarda teknolojinin hızla gelişmesi, ülkeler arasındaki sınırların sanal bir hâle gelmesi ve küreselleşme neticesinde daha da belirginleşmiştir. Türkiye, bu gerçekten hareketle, uyuşturucu maddelerin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak amacıyla başarılı olarak sürdürdüğü yoğun çalışmalarına paralel olarak mücadele politikasında yeni çalışma açılımları ve uygulamaları getirmektedir.

Bilindiği gibi, Anayasa’mızın 58’inci maddesinde, gençlerimizi, başta uyuşturucu olmak üzere, her türlü kötü alışkanlıklardan koruma devletin görevleri arasında sayılmaktadır. Bu kapsamda, pek çok kurumumuza da görevler verilmiştir. Tabii, İçişleri Bakanlığı olarak bu konuda Bakanlığımızın da sorumlulukları vardır. Bunlar arasında, uyuşturucu madde kaçakçılığı ile ulusal ve uluslararası boyutta etkili ve artan ivme ile mücadele etmek, madde kullanımı ve bağımlılığını önlemeyi, tedavi ve rehabilitasyon çalışmalarına özel önem ve öncelik vermek, diğer kamu kurum ve kuruluşları ve sivil toplum örgütleriyle iş birliği yapmak, ülkemizin uyuşturucu güzergâhı olmasını engellemeyi ve yeni stratejileri geliştirmek Bakanlığımızın görevleri arasındadır ve bu görevlerini yerine getirmek için kararlı şekilde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Şu anda, yaklaşık bir ay önce başlattığımız bir özel çalışma var, bir özel paket, bir özel proje.

Değerli Başkanım, değerli milletvekilleri; bu konuda, aslında, daha önce, bir vesile, kısaca, Meclisimize bilgi sunmuştum. Trafik paketinden sonra şu anda elimizde, çalıştığımız uyuşturucuyla mücadele paketidir. Uyuşturucuyla mücadelede Türkiye’nin risk alanı, bugüne kadar yapılan çalışmalar, şu anda aldığımız sonuçlar ve bundan sonra neler yapmalıyız bütün boyutlarıyla değerlendiriliyor hem Emniyet Genel Müdürlüğümüz hem Jandarma Genel Komutanlığı hem Sahil Güvenlik Komutanlığı ve gümrük teşkilatımızı da içine alacak şekilde böyle bir çalışmayı zaten sürdürüyoruz, yakın zamanda bunu da kamuoyumuzla paylaşacağız. Bu paylaşma hem kamuoyumuzu bilgilendirme hem de bir anlamda özellikle anne-babaları uyarma yönünde olacak.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemizin uyuşturucuyla mücadelesinde teknolojinin sağlamış olduğu teknik imkânlar, analiz programları, kontrollü teslimat uygulamaları, gizli soruşturma yöntemleri gibi modern polisiye teknik ve taktikler sonuna kadar kullanılmaktadır. Yıllardan beri ülkemizin elindeki tüm kaynaklar bu yönde harcanmakta ve uyuşturucu madde kaçakçılığına karşı kararlı bir mücadele sergilenmektedir. Nitekim, ülkemiz, artırarak devam ettirdiği bu kararlı mücadelesi neticesinde konumu itibarıyla maruz kaldığı çift akımlı uyuşturucu kaçakçılığı gerçeğine rağmen her yıl bir önceki yıla göre daha fazla operasyon gerçekleştirmekte ve bu operasyonlarda yakaladığı uyuşturucu madde miktarı da rekor seviyelerde artmaktadır.

2005 yılında ülkemiz, dünyada en fazla eroin maddesi yakalayan ikinci ülke olurken, yine aynı yıl, AB üyesi yirmi yedi ülkenin hemen hemen toplamı kadar eroin maddesini tek başına yakalayan ülke olmuştur. 2006 yılında ise ülkemiz, AB üyesi yirmi yedi ülkenin toplamından daha fazla eroin maddesini tek başına yakalamıştır. Bu çerçevede, uyuşturucuyla mücadele birimleri bünyesinde teşkil edilen özel timler vasıtasıyla, gençliğimizi zehirlemeyi hedef alan sokak satıcılarına yönelik olarak okullar civarında alınan etkin tedbirlerden çok ciddi sonuçlar elde edilmiştir ve edilmektedir.

Uyuşturucu ile mücadelede, transit kaçakçılık boyutunun yanında, vatandaşlarımızı hedef alan sokak çetelerinin çökertilmesi amacıyla yapılan operasyonlara öncelik verilmektedir. Vatandaşlarımızı ve özellikle de gençlerimizi zehirleyen uyuşturucu çetelerinin tüm üyelerini suç delilleriyle birlikte ele geçirmeye yönelik çalışmalara kararlılıkla devam edilmektedir.

Vatandaşlarımızdan alınan ihbarlar veya diğer kaynaklardan elde edilen bilgiler analiz edilerek, bir plan ve proje dahilinde, kolluk kuvvetleri tarafından operasyon hazırlığı yapılmaktadır. Kanunlar çerçevesinde bütün teknik imkânlar kullanılmaktadır. Vatandaşlarımızın ihbarları büyük önem kazanmaktadır.

Operasyonlar neticesinde tespit edilen uyuşturucu kullanıcıları gerekli tedavi için ilgili kurumlara gönderilmektedir.

Sokak çeteleriyle daha etkin mücadele etmek amacıyla oluşturulan sokak timleri uyuşturucu maddelerin satılabileceği yerlerde görevlendirilmekte, teknolojik olarak en ileri gizli takip ve gizli izleme yöntemleri kullanılmakta, gerektiğinde uzman gizli görevliler kullanılarak çeteler içine sızdırılmaktadır.

Sokaklarda uyuşturucu ticareti yapan çetelere yönelik olarak gerçekleştirilen toplam 444 planlı projeli operasyon neticesinde 444 uyuşturucu sokak çetesi çökertilmiştir. Sokak çetelerine yönelik gerçekleştirilen operasyonlar artan bir ivmeyle devam etmektedir.

Narkotik birimlerimiz tarafından, ülkemiz insanını zehirleyen ve uyuşturucu madde kullanmaya alıştırılan uyuşturucu sokak çetelerine yönelik gerçekleştirilen operasyonlarda sadece uyuşturucu madde tacirleri yakalanmamaktadır. Bu operasyonlarda hırsızlık, adam öldürme, sahtecilik, dolandırıcılık, yağmalama gibi suçları işleyen şahısların da yakalandığı görülmektedir. Yani bu suç türleri âdeta bir arada bulunabilmektedir. Dolayısıyla asayişe müessir suçların önlenmesine de önemli katkılar sağlamaktadır.

2007 yılında narkotik birimlerimiz tarafından ülke içi uyuşturucu çetelerine yönelik gerçekleştirilen operasyonlarda 4.842 şahıstan 1.122’sinin çeşitli suçlardan, herhangi birinden veya birkaçından kaydı bulunmaktadır. Suç kayıtlarına bakıldığında 1.122 şahsın 1.952 suç kaydı olduğu görülmektedir. Bu durum, bir şahsın birden fazla suç kaydının olmasından kaynaklanmaktadır. Ama bunlardan yüzde 44,1’inin daha çok uyuşturucuyla irtibatı tespit edilmiştir.

Tabii şuna da bir açıklık getirmek gerekir, bu kısa süre içinde bütün boyutlarıyla bunu belki sizlere sunma imkânım yok ama: Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye uyuşturucuda bir hedef ülke değil -bunu hepimiz biliyoruz- daha çok transit konumunda. Yani, daha çok, eroin türünün merkezi Afganistan ve Türkiye, oradan batıya geçişte güzergâh, ama sentetikte de batıdakinin doğuya geçişi için bir güzergâh.

Şu anda, sürdürdüğümüz kararlı mücadeleyle bu transit olma özelliği büyük oranda değişmektedir. Artık Türkiye şu anda en azından rahat bir güzergâh değil. Yani kuzeye doğru kayma var. Bu zaten uluslararası raporlarda da yer alıyor ve Türkiye’yle ilgili uluslararası alanda da ciddi, olumlu değerlendirmeler var. Yani, biz bu kararlı çalışmamızı sürdüreceğiz, Türkiye’yi inşallah transit olmaktan çıkaracağız. Tabii, transit olmaktan çıktığında bir kısmı yurt içinde kalma özelliği de azalmış olacaktır.

Bir de şunu ifade edeyim: Biraz önce de değindiğim gibi, uyuşturucuyla ilgili çalışmalar tamamen çeteleşme içinde cereyan ediyor, gerek bunun transiti gerek sokaklardaki satışı tamamen çeteleşme içinde. Birçok suç durumunda olduğu gibi burada da bu özelliği görüyoruz. Ülkemizin gerçekleri, ama biz bunlarla daha etkili mücadele etmenin yollarını, yöntemlerini arıyoruz.

Bu arada özel bir çalışmadan tabii söz etmek istiyorum. Bunu da daha önce yüce Meclisin çatısı altında kısaca sunmuştum. Bizim bu sene eğitim-öğretim yılı başlarken devreye koyduğumuz bir güvenli okul, güvenli eğitim projemiz var. Millî Eğitim Bakanlığımızla beraber İçişleri Bakanlığının. Buradaki amacımız okullarımızı güvenli ortamlar haline getirmek, okul muhitlerini suç ortamı olmaktan çıkarmak.

Ve bunun için çok özel bir çalışma yaptık. Uzun eğitimler verildi buralarda görev alan güvenlik mensuplarımıza, sivil unsular kullanıldı, servislerden başlayarak, okul çevresi ve okul bahçelerinin... Sadece uyuşturucu değil tabii- şiddet ve diğer suç unsurlarından da çocuklarımızı korumayı hedefliyoruz ilk ve orta öğretimde, bildiğiniz gibi ilk ve ortaöğretimdeki çocuklarımızın, gençlerimizin sayısı 15 milyondur. Bu projeyle -işte şimdi sömestir tatilindeyiz- ilk sömestirde çok başarılı bir dönem geçirdik. Tek tek il değerlendirmeleri var elimizde. Şu anda bunları çalışıyoruz. Yani bir sömestirlik uygulamamızda hangi neticeleri almışız ve genelde olumlu, aksamalar nelerdir ve ikinci sömestirde neleri telafi etmemiz gerekiyor, tamamlamamız gerekiyor? Bunun üzerinde de çalışıyoruz. Yani, uyuşturucuda daha çok yan mekânlar olan, ortamlar olan okul muhitleri -özellikle büyük kentlerimizde- şu anda daha temizdir ve biz kararlı şekilde oraları temiz tutmaya gayret ediyoruz, edeceğiz. Bunu ifade etmek istiyorum.

Ayrıca, Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi kaynaklarına göre, 2005 yılında Afganistan kaynaklı afyon ve türevleri uyuşturucu maddelerin satışından elde edilen yaklaşık 40 milyar dolardır değerli milletvekilleri ve bunun -yine uluslararası verilerle- yaklaşık 5 milyarlık kısmı Türkiye’de kalmaktadır ve bunun da epey büyük bir kısmı -ona kesin bir rakam vermiyorum- terörün finansmanında kullanılmaktadır. Bunu da biliyoruz. Onun için de uyuşturucuyla mücadele ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele bizim için daha farklı bir önem taşımaktadır. Bu konuda elimizde takipler var, yakalamalar var, tutuklular var, miktarlar var, sayılar var.

Bir çalışmamızdan daha kısaca bahsedeyim, sadece nokta nokta bilgilendirme olarak: Şu anda Türkiye Uluslararası Uyuşturucu ve Organize Suçlarla Mücadele Akademisi diye Emniyet Genel Müdürlüğümüz bünyesinde bir birimimiz vardır. Özellikle uyuşturucu kaçakçılığıyla ilgili iyi uzmanlaşmış bir birimimizdir. İyi imkânları vardır, destek veriyoruz. Yurt içi ve yurt dışı eğitim vermektedir. Hem yargı mensuplarına hem emniyet mensuplarına hem gümrük mensuplarına burada eğitim verilmektedir ve uluslararası öğrencilerimiz de olmaktadır. O birimimizi önemsiyoruz. Bugüne kadar 6.457 kişi burada eğitim görmüştür uyuşturucu özellikleri, uyuşturucuyla mücadele konusunda. Özel bir uzmanlık sağlıyor.

Ve tabii, uyuşturucu uluslararası bir olay ve gerçekten şu anda yakalamalarda elde edilen uyuşturucu miktarlarında veya faillerinde uluslararası iş birliği çok önemli bir miktarı teşkil ediyor. Özellikle çevre komşu ülkelerimizle bu konuda yoğun iş birliğimiz var, Avrupa Birliği ülkeleriyle yoğun iş birliğimiz var. Bu konuda yaptığımız ciddi anlaşmalar var, güvenlik birimlerimiz arasında bilgi paylaşımı var, ortak operasyonlar var. Özellikle açık denizlerde falan bu operasyonların miktarı oldukça fazladır. Bunu da ifade etmek isterim.

Bir birimimiz daha var emniyet teşkilatımız bünyesinde. Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi, TUBİM diyoruz buna. Bu merkezin kurulmasıyla, kaçakçılık ve kullanımla mücadele ve tedavide ulusal koordinasyon kurulu bu çerçevede oluşturulmuştur, uluslararası anlaşma ve Avrupa’yla doğrudan iletişim iş birliği sağlanmıştır, mücadeleye bilimsel katkı sağlanmaktadır, veri tabanlı mücadeleye geçilmiştir, önleyici faaliyetlerde hizmetlerin ülke geneline yayılması bu çerçevede sağlanmaktadır. TUBİM’in faaliyetlerini de biz önemli görüyoruz.

Ayrıca, 2006 yılında -Başbakanımızın imzasıyla tabii- yayınlanan Bağımlılık Yapıcı Maddeler ve Bağımlılıkla Mücadelede Ulusal Politika ve Strateji Belgemiz vardır. Bu belge önemli bir belgedir ve bu çerçevede, bizim Bakanlık olarak, İçişleri Bakanlığının çıkardığı, Bağımlılık Yapıcı Maddeler ve Bağımlılıkla Mücadelede Ulusal Politika ve Strateji Belgesi’nin uygulanması için eylem planı, yani Başbakanımızın çıkardığı, bir anlamda çerçeve dokümanın eylem planı uygulanmasını biz İçişleri Bakanlığı olarak ve tabii ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşarak detaylı şekle getirdik. Burada, Türkiye’de hangi kurum ve kuruluşun bu konuda hangi görevi var, o da açık olarak belirlenmiş durumda ve bunun da bir kurul tarafından takibi yapılmaktadır.

Ben, bu vesileyle, bu bilgileri sunduktan sonra şunu tekrar ifade ediyorum: Bu, Türkiye’nin önemli bir problemidir ve biz, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede, sadece kaçakçılığı değil, ülke içindeki perakende satışıyla mücadelede çok kararlı, Türkiye’nin ve Bakanlığımızın bütün imkânları çerçevesinde mücadele ediyoruz. Bu konuda, değerli milletvekillerimizin araştırma önergeleri bizim için önemli. Umuyoruz, bu araştırma önergesi çerçevesinde bu araştırma yapılır. Bu konunun değişik boyutları daha fazla irdelenir ve bize ışık tutucu, bize rehber olucu sonuçlar çıkar.

Onun için, bu araştırma önergelerini desteklediğimizi Hükûmet olarak tekrar ifade ediyorum. Tekrar hepinize teşekkür ediyorum konuya katkınız için. Saygılarımla selamlıyorum, sağ olun. (AK Parti sıralarından alkışlar)