İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle

İYİ PARTİ GRUBU ADINA BURAK DALGIN (Balıkesir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerime merhum Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in dünyadaki bütün ekonomi kitaplarına âdeta ön söz olarak yazılması gereken ifadesiyle başlayayım: "Enflasyon toplumun ahlakını çökertir." Şimdi, bizim yaşadığımız uzun ekonomik kriz sadece vatandaşımızın cebini boşaltmadı, aynı zamanda alın teriyle çalışarak kazanma erdemini de aşındırdı. Bilhassa gençlerimiz "Ya, ne kadar çalışırsam çalışayım olmuyor." düşüncesine, hissiyatına kapıldı. Bu da ülkemize gerçek bir beka meselesi olan benim 4K dediğim bir risk yarattı. 4K ne? Ülkemizi 4 yoldan kuşatan 4K'dan 1'incisi kolay para, 2'ncisi kayıt dışı para, 3'üncüsü kara para ve 4'üncüsü kredi batağı; kolay para, kayıt dışı para, kara para ve kredi batağı.

Kolay parayla başlayalım. Çalışarak meşhur 2 anahtara yani bir ev ve bir arabaya ulaşamayacağını düşünen gençler giderek riskli yatırımlara, voleyi bir an önce vurmaya, hızlı kazanca teşne olur hâle geldiler maalesef. Bunun neticesinde ponzi tipi, piramit tipi yapılara hevesle saldırdılar; yüksek kaldıraçlı, sonu belli olmayan yatırımlara giriştiler. Daha da kötüsü, yasal ve yasa dışı bahse maalesef kapıldılar. Öyle ki ülkemizde bahis oynayanların -bu da resmî bahis oynayanların- sayısının 7 milyon olduğu düşünülüyor. Yasa dışı bahis oynayanların sayısının da 4,5 milyona ulaştığı tahmin ediliyor. Yıllık yasa dışı bahis cirosunun 40 milyar dolar olduğuna dair bir tahmin var. Tahminin sahibi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz. 40 milyar dolar ne demek? Türkiye'nin bütün Sağlık Bakanlığı bütçesinden fazla bir miktardan bahsediyoruz. Üstüne üstlük kumar bağımlılığı öyle bir hâle geldi ki Yeşilaya yapılan başvuruların üçte 1'i kumar bağımlılığıyla alakalı yani mesele sigaradan, uyuşturucudan çıktı, kumar bu seviyede bir illet hâline geldi.

İkinci K'miz kayıt dışılık. Türkiye'de Bulgaristan nüfusu kadar vatandaşımız kayıt dışı çalışıyor, her 5 çalışandan 1'i güvencesiz bir şekilde iş yapıyor. Yetmiyor, çarşıda, pazarda sık sık "Pos cihazımız arızalı, IBAN verelim, oraya para yollayın." gibi ifadelerle karşı karşıya kalıyoruz.

Bakın, kayıt dışı ekonominin ülkemiz ekonomisinin neredeyse üçte 1'i olduğunu tahmin ediyoruz. Bu oran gelişmiş ülkelerin 2 katı. 2026 bütçesinde kayıt dışılıkla mücadele için, bunu araştırmak için 8 milyar lira para ayrıldı, bu para nereye kullanıldı bilmiyoruz. Hazine ve Maliye Bakanlığının 14 sektörle ilgili araştırması olacaktı, bu raporlar ortada yok, ne oluyor bilmiyoruz.

Bakınız, bu tablo vergi mükellefi için ciddi bir kayıptır, sigortası yatmayan için ciddi bir güvencesizliktir; vergisini, primini zamanında ödeyen namuslu sanayici, KOBİ esnaf, için de büyük bir cezadır, büyük bir dezavantajdır çünkü kayıt dışılık haksız rekabetin ta kendisidir. Bunu çözmek için kayıt içinde kalmayı kolaylaştırmak, kayıt dışında olmayı zorlaştırmak gerekir; buna göre regülasyon, buna göre bir vergi sistemi icap eder.

Üçüncü K'miz kara para. MASAK âdeta rekor kırıyor şüpheli işlem bildirimleri çerçevesinde. 2024'te gri listeden çıktık, bu gayet olumlu ama bir nihai mezuniyet belgesi anlamına gelmiyor. Ekonomide "Gresham Kanunu" diye bir kanun vardır, kötü para iyi parayı kovar, yaşadığımız da tam budur. Kara para düzgün parayı kovar; yenilikçiliği, girişimciliği değil hesapsız kitapsız rantı destekler.

Bakınız, OECD'nin Rüşvetle Mücadele Eylem Planı'nda Türkiye'ye önerdiği 71 tavsiye var, bunlardan sadece 10 tanesi yerine getirildi, 61 tanesinde hiçbir ilerleme yok. Bu Meclis daha yakınlarda kaynağı belirsiz paraya af getirdi, bu Meclis daha yakınlarda kaynağı belirsiz paraya yirmi yıllık vergi avantajı getirdi. Kara parayla mücadele böyle olmaz; bu, kara paraya davetiye çıkarmaktır.

Dördüncü K'miz de kredi batağı. Bakın, BDDK verilerine göre bireysel kredi kartı borcu 3 trilyon lirayı aştı. 3 trilyon lira ne demek? 3 milyon kere milyon demek. Ocak ayı itibarıyla icra dosyaları 25 milyonu aştı, Türkiye'nin neredeyse hepsi birbiriyle icralık. Her gün 8 bin 500 yeni icra dosyası geliyor, saat başına bin dosya demektir. Ekonomi yönetimi "Vatandaş kredi kartı harcamalarını kısmalı." diyor; arkadaşlar, vatandaş bu parayla havyar almıyor, yetiştiremediği maaşıyla evladına yiyecek bir şeyler alıyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BURAK DALGIN (Devamla)Bitiriyorum Sayın Başkanım.

BAŞKANBuyurun, tamamlayın.

BURAK DALGIN (Devamla)Sayın milletvekilleri, 4K yani kolay para, kayıt dışı para, kara para ve kredi batağı gerçek bir beka meselesidir. Bunun bir vergi adaleti tarafı vardır, toplumsal huzur tarafı vardır, finansal itibar tarafı vardır ve en önemlisi, gençlerimizin geleceği tarafı vardır. Gelin, bu bataklığı kararlılıkla beraber kurutalım. Gelin, gençlerimizi çetelerden, KOBİ'mizi, esnafımızı, sanayicimizi haksız rekabetten, vatandaşımızı güvencesizlikten koruyalım. Ve gelin, Türkiye'de alın teriyle doğru düzgün bir hayat kurulabileceğini bütün vatandaşlarımıza gösterelim.

Bu çerçevede, önergemize desteğinizi bekliyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti, CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)