İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

GENEL KURUL · 121. BİRLEŞİM · PERŞEMBE

Yeni Parti Grubu önerisi münasebetiyle

Cemalettin Kani Torun

Bursa Milletvekili · Bağımsız

Genel Kurul, 121. Birleşim · 4. yasama yılı · 6 Ağustos 2026 · 387 kelime · yaklaşık 2 dakikalık okuma · Günün kaydı →

Konuşmanın tam metni

TBMM tutanağından · Kaynak ↗ (yeni sekmede açılır)

YENİ YOL GRUBU ADINA CEMALETTİN KANİ TORUN (Bursa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

İfade özgürlüğü Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde açıkça ifade edilmiş, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin içtihatlarında geniş yer bulmuş bir alandır hatta 2003 yılında AK PARTİ iktidarı döneminde yürürlüğe giren Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi'nde de açık açık tarif edilmiştir. Ben, tabii, burada bu maddeleri saymayacağım, zira iktidarın hukukçuları bunları adları gibi biliyorlardır. 2003 yılında sözleşmenin kabulünden tutun, temel hak ve hürriyetler konusunda yıllarca yapılan bunca iyileştirmeden sonra son on yıldır maalesef bu alanda geriye gidiyoruz.

Kıymetli milletvekilleri "özgürlük" dediğimiz şey sınırlarını muktedirin belirlediği bir alan değildir ya da ucu size dokunduğunda daralan ancak muhalifinize yöneldiğinde genişleyen bir alan da değildir. Siz hiç muhalefet kurumunun varlığının hikmetini düşündünüz mü ya da eleştiri kültürünün topluma kazandırdığı geniş ve renkli bakış açısının kıymetini sorguladınız mı?

"Eleştiri" dediğimiz şey, insanın yaratılışı gereği kaçınılmaz hatalarını fark edebildiği bir kontrol mekanizmasıdır. Eleştiri, iktidarların yanlış politikalarına karşı ortaya çıkan toplumsal rahatsızlığın hatta öfkenin toplumsal huzuru etkilemeden tahliye edilmesini sağlayan bir kanaldır. Eğer siz bu tahliye kanalını kapatırsanız, insanların söz söyleme, eleştirme, farklı fikirler ortaya koyma özgürlüklerini ellerinden alırsanız çok daha kötü bir tabloyla karşılaşırsınız. Vatandaşlarımız, gençlerimiz her gün sadece fikirlerini, eleştirilerini ifade etti diye gazetecilerin, sanatçıların, siyasetçilerin tek tek içeri alındığını gördüğünde içlerinde bu ülkenin istikbaline dair bir umut kalır mı sanıyorsunuz? Tutuksuz yargılanmasında hiçbir beis olmayan bu isimlerin şafak baskınlarıyla, kelepçelerle gözaltına alınması, siyasi saiklerle kolluğun ve yargının harekete geçirilmesi karşısında toplumumuz bir siyasetsizliğe sevk ediliyor. Siyasete olan güven, yargıya olan güven yerle bir oldu; kaldı ki, değerli arkadaşlar, siz ifade özgürlüğü hakkındaki mevzuatı istediğiniz kişiye özel yasalar hâline getiriyorsunuz. Bakıyoruz, iktidara karşı en ufak bir eleştiri hakarete, halkı kin ve düşmanlığa sevke girerken muhaliflere karşı yapılan küfür ve hakaret ağır eleştiri sınırlarında kabul edilebiliyor. Tam da barış ve demokrasi süreci yürütülürken muhalefete karşı yapılan siyasi operasyonlar sürecin ruhuna da sürece verilecek toplumsal desteğe de zarar veriyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun, tamamlayın lütfen.

CEMALETTİN KANİ TORUN (Devamla)İktidarı her insanın ihtiyacı olan eleştiri mekanizmasını sert tedbirlerle bastırmak yerine bu eleştirilere kulak vermeye davet ediyorum. Barışı büyütelim, demokrasiyi genişletelim, toplumsal huzur ve refahı her anlamda kalıcı kılmak için beraber çalışalım; bunun yolu özgürlükleri genişletmekten geçer, ifade özgürlüğü de bunun başında gelir.

Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)

Metin TBMM tutanağından alındı; ara sözler ve başkanın uyarıları tutanaktaki gibidir. Hata bildir

AYNI GÜN GENEL KURUL’DA

Aynı gün söz alan diğer vekiller

138 konuşma daha · 6 Ağustos 2026

Günün kaydı →
138 konuşmanın tamamı →