Prof. Dr. Betül Ulukol'un, çocuk ihmali ve istismarı konusundaki tanımlar ile çocuk ihmali ve istismarının ülkemizdeki ve dünyadaki durumuyla ilgili tespitleri hakkında sunumu

BAŞKAN CENGİZ AYDOĞDUŞimdi, ben idareciyim. 83-84'te başladım kaymakamlığa. Türkiye'de idari sistemde, mülki sistemde bir yapı var. Saat on birde -cumartesi, pazar hariç- valinin ve kaymakamın katılımıyla asayiş toplantısı yapılır, bütün Türkiye'de saat on bir asayiş saatidir. Orada o beldede, o görev alanında olan olaylar gelir. İşte, 83'te başladım ben, 2010'da bıraktım mülki idareyi. İnanın veriler çok değişmiyordu ve mesela, kültür seviyesi, eğitim seviyesi yükseldikçe olay azalıp artmıyor, sadece şikâyetler artıyor.

AYLİN CESUR (Isparta)O zaman biz burada niye varız?

BAŞKAN CENGİZ AYDOĞDUŞimdi, şöyle bir şey: Sosyoloji...

AYLİN CESUR (Isparta)Bir şey yapmak için buradayız yani...

BAŞKAN CENGİZ AYDOĞDUYok, yok, hayır; elimizde uğraştığımız malzeme sosyoloji. Sosyoloji tam anlamıyla bir keşmekeştir ve sosyoloji her şeyi yener, sosyoloji devletten de güçlüdür, hepimizden güçlüdür. Toplumsal gelişmeler hiçbir zaman da kontrol edilemez. Toplum mühendisliği her zaman kötü sonuçlar verir. Başarılı olan devletler, başarılı olan ülkeler sosyolojideki bu keşmekeşi, keşmekeş olarak kabul ederek, onu bir kaos olarak kabul ederek idare eden, ona asla "Şunu engelleyeyim, şunu şöyle yapayım." gibi zecrî, zoraki tedbirler almayan devletlerdir. Biz mutlaka sosyolojinin bir adım gerisinden gideriz, önünden gidemeyiz.

Hocamın sahasına girdim belki ama buradaki bizi yanıltmasın. Bu demek değildir ki şeyi bırakmayacağız, mutlaka bütün tedbirleri alacağız. Sosyoloji bizim parçamız ama sosyoloji devletten akıllıdır, sosyoloji devletten güçlüdür, hepimizden güçlüdür ve toplumsal olayların hangi tedbire nasıl tepki vereceğini falan hesap edemeyiz.

AYLİN CESUR (Isparta)Sosyolojinin, geleneklerin, göreneklerin etkisi olduğunu... Ama sosyoloji ve gelenek ve görenekler var diye eğer böyle bakacak olursak biz bu Komisyonu kurma amacımızı yitiririz.

BAŞKAN CENGİZ AYDOĞDUHayır öyle değil, öyle bakmayacağız.

AYLİN CESUR (Isparta)Dolayısıyla ben buradaki şeylerin tutanağa geçmesi bakımından söylüyorum, ben katılmıyorum yani muhakkak bunun hem bilimsel karşılığı...

BAŞKAN CENGİZ AYDOĞDUEfendim, bu sahanın bilimseli bu benim dediğim gibidir.

AYLİN CESUR (Isparta)Yasal, bilimsel, toplumun eğitiminden tutun da birçok karşılığı var. Bütün bunları aramak ve bulmak için zaten bu Komisyon kuruldu. Dünyanın da karşılaştırmalı rakamlarının olduğu yayın bende de var, ben size yollayayım onu.

PROF. DR. BETÜL ULUKOLOlur.

AYLİN CESUR (Isparta)Ben tutanağa hani sizin bilimsel bakışınız da geçsin diye soruyu sormuştum.

PROF. DR. BETÜL ULUKOLŞöyle bir şey var...

AYLİN CESUR (Isparta)Eğitimin bu gelenek ve görenekler ve diğer şeyler üzerinde çok ciddi etkisi olduğunu biliyoruz bilimsel olarak.

PROF. DR. BETÜL ULUKOLKesinlikle.

Şimdi, bakın, Amerika'da "child advocacy center"ların çocuk koruma merkezlerinin kuruluş tarihi 1985, ilk 1985'te kurulmuş. Bugün Amerika'da 1.200 tane çocuk koruma merkezi var bizim ÇİM'ler gibi.

BAŞKAN CENGİZ AYDOĞDUYani bizden bir yirmi yıl falan önce mi?

PROF. DR. BETÜL ULUKOL2010'da kuruldu bizdeki.

BAŞKAN CENGİZ AYDOĞDUOtuz yıl neredeyse evet.

ARİFE POLAT DÜZGÜN (Ankara)Ama ÇİM'den önce de vardı, ismi farklıydı hocam. Sonuçta çocuk koruma evleri her zaman vardı.

PROF. DR. BETÜL ULUKOLTabii, çocuk koruma evleri ayrı. Sosyal hizmetler cumhuriyet kuruldu kurulalı var zaten.

BAŞKAN CENGİZ AYDOĞDUHimaye-i Etfal Cemiyetleri...

PROF. DR. BETÜL ULUKOLTabii, tabii.

Bu "child advocacy center"lar çocuk koruma evleri değil de istismara uğrayan çocukları ilk yakalayıp takip eden, adli sisteme sokan merkezler.

Bizde, Türkiye'de çocuk istismarıyla ilgili ilk çalışma ne zaman yapılmış biliyor musunuz? 1985'te. Bizde 1985'te çocuk istismarıyla ilgili ilk çalışmayı Şule Bilir yapıyor, okullarda kulak çekme, tebeşir atma bilmem ne falan gibi; Amerika'da 1985'te ilk çocuk koruma merkezi kuruluyor.

"Bugün için Amerika'da çocuk istismarı sıklığı nedir?" dediğinizde adamların datası tamamen data üzerinden ve Ulusal Çocuk Koruma Merkezleri Birliğinden geliyor. Biz de böyle bir birlik yok. Biz de Jandarmaya gidiyorsunuz ayrı rakam çıkıyor, polise gidiyorsunuz ayrı rakam çıkıyor, savcılığa gidiyorsunuz ayrı, Sağlık Bakanlığına gidiyorsunuz ayrı; her şey kopuk kopuk. Böyle olunca sizin "güvenilir data" dediğiniz şey ne yazık ki üç beş tane kişinin bireysel çalışmasına kalıyor. Dataları bizim birleştirmemiz lazım, araştırmaların çok açık ve net olması lazım. Ama bu şu demek değil: Araştıralım, çocukların verilerini bir data havuzuna koyalım, o data havuzundan ne olup bittiğini görelim değil. O çocukların kişisel verilerini koruyarak, çocukların başka türlü istismarını engelleyerek, ama nerede ne olduğunu da bilecek şekilde bir merkezî bilgi data havuzunu oluşturmamız lazım.

BAŞKAN CENGİZ AYDOĞDUKurumsal anlamda.

PROF. DR. BETÜL ULUKOLKurumsal anlamda.