Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/2859) münasebetiyle

EDNAN ARSLAN (İzmir)Şimdi, bu teklifle iptal kararı kısmen karşılanmaktadır, kanuni belirlilik ve ölçülülük idarenin takdir yetkisi sınırları tam olarak giderilmemiştir. Teklifle artık Bakanlığın sınırsız yetkisiyle alacağı karar ve düzenlemelere aykırı hareket edenlere değil, Resmî Gazete'de yayınlanacak hizmet, muayene, bakım, takip, kontrol faaliyetlerine dair düzenleyici işlemlere, ürün dışı zorunlu standartlara aykırılık hâllerinde kişilere ceza kesilecek, bu cezaların alt, üst sınırlarında gerçek, tüzel kişi ayrımı yapılacak. Bu bakımdan teklif, cezalarda hizmet, muayene, bakım, takip, kontroller için Bakanlığın yeni kurallar düzenleyeceğini, bunun dışındaki aykırılıklara ceza uygulanamayacağını belirtmektedir. Ancak bu sınırlanan hususların kanunda daha açık ifadesinde yarar olduğu gibi, cezaların alt ve üst sınırlarında gerçek ve tüzel kişiler için hangi ölçütlerin gözetileceği belirsiz bırakılmıştır. İdarenin hangi hâllerde, örneğin, ihlalin büyüklüğüne ya da firmanın ölçeğine, yıllık gelirinin oranına göre alt ve üst sınırları hangi ana kriterlere göre belirleyeceği, ihlalin tekrarı hâlinde cezaların nasıl uygulanacağı kısmı belirtilmemiştir. Bu durum iptal kararında vurgulandığı üzere idareye denetim ve yaptırımların keyfî uygulanacağı bir alan tanıma riski devam edebilir. 2023 yılında bu madde kapsamında 25 milyon TL ceza kesilmiş, Komisyonda bu hususun netleşmesi için çalışma yapılacağı sunumda belirtilmiştir. Ayrıca, madde kapsamındaki ihlallerin tekrarı hâlinde kişilere kesecek cezanın katlamalı olup olmayacağı hususunun yönetmeliğe bırakılmaması, kanunda da açıkça yazılmasında yarar vardır diye düşünüyoruz.