2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi (1/280) ve 2024 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi (1/279) ile Sayıştay tezkereleri münasebetiyle

ELVAN IŞIK GEZMİŞ (Giresun)Sayın Bakan, kıymetli bürokratlar; Millî Eğitim Bakanlığının 2026 bütçe görüşmelerinde bu ulusun geleceği olan çocuklarımız ve gençlerimizin içinde olduğu eğitim sistemini konuşacağım.

Sözlerime başlamadan önce, bugün 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü. Ne yazık ki çocuklarımızı koruyamadığımız bu düzende çocuk yaşta yoksullukla tanışan çocuklar gerçeğinin yanında, çocuk istismarları, MESEM'lerde ölen çocuklar, eğitimden yoksun kalan çocuklar, gençler ve suça sürüklenen çocuklar gerçeğiyle yüzleşiyoruz oysa Ulu Önder'imiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk "Vatanı korumak çocukları korumakla başlar." demişti.

Bugünkü tabloya bakmak gerekirse 6-17 yaş aralığında tam 611.612 çocuğun okul dışında olduğunu görüyoruz. Bu çocuklar nerede, ne yapıyor; kim takip ediyor bu çocukları? Eğitim çağındaki çocuklar okul dışında kalınca sokakta, sosyal medyada, suça sürükleyen ortamlarda, çete yapılarının içinde savruluyorlar. Ülke genelinde artan çocuk çeteleri artık Emniyet raporlarında bile yer alıyor.

Yirmi üç yıllık AKP iktidarında çocukları koruyamadığınız gibi suça sürüklenmekten, yoksulluktan da koruyamadınız, can güvenliğini sağlayamadınız. MESEM'ler de çocuk işçiliğinin kurumsallaşmış hâline dönüşmüş durumda. Son iki yılda MESEM öğrencilerinin yaşadığı iş kazalarında ölüm ve ağır yaralanma vakaları defalarca kamuoyuna yansıdı. 2024 yılında 71, 2025 yılında 82 çocuk işçi hayatını kaybetti. Bu yıl kasım ayında 10 çocuk hayatını kaybetti; bu bir utanç tablosudur. TÜİK verilerine göre 2024 yılında 15-17 yaş arasındaki nüfusun yüzde 24,9'u eğitimde olması gerekirken çocukların 970 bini iş gücünde yer aldı. Yine TÜİK verilerine göre 2024 yılında 15-24 yaş aralığındaki gençlerin yüzde 25,9'u ne eğitimde ne istihdamda yer aldı; kayıt dışıyla bu sayı 5 milyonu buluyor.

Okullarda hijyen ve güvenlik alarm veriyor, birçok okulda temizlik ve güvenlik görevlisi yok. Çocuklarımızı emanet ettiğimiz okullarda güvenlik okulun duvarından başlar, Bakanlığın sorumluluğuyla devam eder. Madde bağımlılığı, akran zorbalığı, çeteleşme oranları aldı başını gitti.

Sayın Bakan, okullarda çalışan personelle ilgili güvenlik soruşturmalarının eksikliğini görüyoruz. Lütfen bu konuyu dikkatlice dinleyiniz. Seçim bölgem Giresun'da bir devlet lisesinde personel olarak çalışan 2 kız kardeş gündüz saatlerinde çalıştıkları okulda silahla öldürüldü. Okulda geçmişte hükümlü olduğu ve pek çok suç kaydı olduğu bilinen 1 okul personeli 2 kız kardeşi pek çok yatılı öğrencinin de olduğu bu okulda gündüz vakti öldürdü. Soruyorum size: Çocuklarımızın eğitim aldığı bir kurumda ağır suç geçmişi olan bu kişinin yeterli inceleme ve izleme mekanizması olmadan görevlendirilmesi nasıl yapılmıştır? Mülakat yapıldıysa bu mülakata kim olur vermiştir? Pek çok yatılı öğrencinin olduğu okuldaki güvenlik zafiyeti okullardaki güvenlik sorununun acı bir sonucuna dönüşmüştür.

Ülkemizde her 4 çocuktan 1'i okula aç gidiyor Sayın Bakan. 15 yaş altındaki çocukların yüzde 13'ü bırakın eti sütü, bir öğün sebze meyve yiyemiyor. Okullarda ücretsiz ve sağlıklı bir öğün yemek verilmesi acilen hayata geçirilmelidir. 2002 eğitim öğretim yılında köylerde 32.401 okul varken bugün bu sayı 12.437'ye düştü yani AKP iktidarı boyunca 19.964 köy okulu kapandı.

Atanamayan öğretmenlerimiz mağdur, 1 milyon öğretmen atama bekliyor. Memleketimde, 84 puan alan bir öğretmen maalesef canına kıydı atanamayınca.

Evet, 24 Kasım, Öğretmenler Günü. ÇEDES projeleriyle okulları kıskaca almak istiyorsunuz ama biz biliyoruz ki cumhuriyetin öğretmenleri Ulu Önder'imiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün yolunda, cumhuriyet değerlerinin ışığında vatanını ve milletini seven nesiller yetiştirmeye devam edecektir.