2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi (1/280) (Gelir Bütçesi, Maddeler) münasebetiyle

ERHAN USTA (Samsun)Evet, teşekkür ederim Sayın Başkan.

Şimdi, burası bu ödenek aktarmalarına ilişkin hususlar daha çok; daha doğrusu ödenek işlemleri değil mi, yanlış maddeye bakmıyorum. Şimdi, uzun bir süre geriye doğru çıkarttırdım. Mesela, 2006'dan itibaren ödenek üzeri ciddi harcamalarımızın olduğu yıllar oldu. Son yıllarda buna birazcık disiplin tam geliyor derken 2022'de işte 3,8'lik bir aşım olmuş oransal olarak. Ama mesela 2021 yılında yüzde 16,1 aşılmış başlangıç ödeneği ve hiçbir yetki yok, Meclisten alınmış bir yetki yok; o, içerideki aktarma mekanizması üzerinden yapılan bir şey. Şimdi, 2022'de 3,8; bu da az değil aslında. 2023'te tabii, deprem oldu, deprem nedeniyle fakat yıl içerisinde 1,1 trilyon lira ekledik ama bunun üzerine tekrar 1 trilyon lira daha ilave yine ödenek eklenmiş kısmından sonra -değil mi- bir ödenek aşımı oldu. Şimdi, tabii, bu işin geneli ama burada hatırlayalım, az önce de aslında siz o mevzuya biraz değindiniz. Yani bu bir zaruret gibi değil, bence değil. Bütçe disiplini açısından, şimdi 5018'in orijinalinde ne vardı? Sadece kurum içi aktarmalarda kuruma yüzde 5'lik bir yetki vardı, değil mi? Kuruma mı yetki vardı? Yüzde 5'lik kuruma yetki vardı.

CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI CEVDET YILMAZYüzde 20'ymiş.

ERHAN USTA (Samsun)Hayır, yüzde 5, orijinalinde yüzde 5, sonradan yapılan değişiklikle bu yüzde 20'ye çıkartıldı, artı yüzde 10 da kurumlar arası ilave konuldu ama 5018'in orijinalini söylüyorum yani reformun kendisinde yüzde 5'ti. Niye? Aslında bunun bir mantığı vardı: Yani iyi tartışalım, işimizi iyi yapalım, hesabımızı kitabımızı iyi yapalım, ondan sonra verelim ödeneği, ödenekle de bağlı kalsın. Ha, buna rağmen yine bir ihtiyaç olması durumunda, zaten biliyorsunuz, yedek ödenekten her zaman için ilave etme imkânınız var zaten; hem yatırımları hızlandırma ödeneği hem de normal yedek, personel yedeği gibi yedeklerimiz var zaten arızi durumlar için, olağanüstü durumlar için.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ERHAN USTA (Samsun)Sayın Başkanım, bitiriyorum.

BAŞKAN MEHMET MUŞBuyurun.

ERHAN USTA (Samsun)Böyle bir imkân vardı.

Şimdi, burada Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı, yani bence sistemi disipline etmemiz gerekiyor. Bakın, yani bu kadar, yüzde 20'lik kurum içi, yüzde 10 kurumlar arası ödenek aktarmasının olduğu bir yerde mali disiplinden bana göre söz edilemez. Ya, zaten yüzde 20 dediğiniz çok önemli bir oran. Yani bir kurum kendisi yapabilecek. O zaman biz burada niye bütçe yapıyoruz? Tek tek sayıyoruz, değil mi "Şuraya şu kadar para, bu kadar para." falan diye? Ama bunların, aslında, baktığımızda, günün sonunda uygulamada çok fazla bir anlamı kalmıyor. Bunların çalışılması lazım. Biz önerimizi getiriyoruz bu vesileyle. Gerçekten bunu yani bu işi bilen arkadaşlarla uluslararası örneklerine bakarak çalışalım. Sistemi bir miktar orijinale doğru yaklaştıralım. Tam oraya yaklaştırmasanız bile ama bugünkü esneklik çok yüksek bir esneklik. Bu kadar yüksek esnekliğin olduğu bir ortamda bence mali disiplin veya paranın düzgün harcanması gibi şeyden bahsedilemez.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ERHAN USTA (Samsun)Başkanım, bitiriyorum.

BAŞKAN MEHMET MUŞBuyurun.

ERHAN USTA (Samsun)Çünkü kurumları kontrol edemezsiniz. Elinde bir yetkisi var. Sizin önceliğiniz olmayan, Hükûmetin önceliği olmayan -genel politika dokümanlarınızda önceliklerinizi yazıyorsunuz Hükûmet olarak- önceliğiniz olmayan fakat kurumun kendisine göre önceliklendirdiği -bu bir demirbaş işi de olabilir, başka bir iş de olabilir- oralara bu paralar aktarılır. Bence buralara tekrar bakmamız lazım. Çok genişletildi bu alan, çok aşırı esnetildi. Orijinale biraz yaklaştırmanın ben Hükûmetin performansı açısından da kamu kaynaklarının verimli kullanılması açısından da önemli olduğunu değerlendiriyorum.