Gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; harçlar kanununda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; ordu milletvekili rahmi güner'in; 3717 sayılı adli personel ile devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi ile 492 sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanun ve 657 sayılı kanunun 152 nci maddesinin "ıı-tazminatlar" kısmının (g) bölümünde değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; konya milletvekili kerim özkul ve 4 milletvekilinin; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak'ın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:536)

ERKAN AKÇAY (Manisa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz tasarının 26’ncı maddesi üzerine verdiğimiz önerge hakkında söz aldım. Muhterem heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, yıllardır vergi denetiminin çok başlılığından ve iyi koordine edilememesinden şikâyet edilmektedir. Bugüne kadar, vergi denetiminde koordinasyon ve etkinlik bir türlü sağlanamamıştır. Kronik hâle gelen bu sorun, kamu maliyesine ve vergi adaletine zarar vermiştir ve vermeye devam etmektedir.

Vergi incelemeleri mükellefler bakımından adil, eşit ve tarafsız bir yaklaşımı içermelidir, siyasi iktidarın müdahalelerinden tamamen ve özenle uzak tutulması gerekmektedir. Özellikle AKP İktidarının bu konudaki yaklaşımı mükellefler nezdinde endişe yaratmaktadır.

Değerli milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti, 1950 yılına kadar tek partili dönemi yaşamıştır; 1950-60 arası çok partili siyasi hayatımızda yine tek partinin büyük çoğunlukla iktidar olduğu Demokrat Parti dönemini yaşamıştır. Türkiye, 1960 ihtilal dönemini, 1971 12 Mart dönemini, 1980 12 Eylül darbe yönetimini ve diğer tek başına iktidar dikta dönemlerini yaşamıştır. Ancak, vergi incelemeleri hiçbir zaman siyasi ve subjektif amaçlara, baskı ve sindirmeye alet edilmemiştir. Vakta ki, AKP döneminde vergi incelemeleri bizzat Sayın Başbakanın vaziyet ettiği bir tehdit, şantaj ve baskı aracı hâline getirilmiştir.

Bu yüzden mükelleflerin büyük çoğunluğu ve iş âlemi korku ve endişe içindedir. Vergi incelemelerinin usul ve esaslarının, incelenecek mükelleflerin objektif kriterlere göre tespitinin, incelemelerin süre ve kapsamının yasal zemine kavuşturulması bir zorunluluk hâline gelmiştir.

Ülkemizde vergi incelemeleri, Vergi Usul Kanunu’nun 135’inci maddesinden aldıkları yetkiyle maliye müfettişleri, hesap uzmanları ve gelirler kontrolörlerince, taşra teşkilatında ise vergi denetmenleri ve vergi dairesi müdürleri tarafından yürütülmektedir.

Tasarının 26’ncı maddesiyle, Vergi İnceleme ve Denetim Koordinasyon Kurulu kurulmaktadır. Bu maddeyle, bu koordinasyonsuzluk sorununa kısmen de olsa bir çözüm getirilmeye çalışılmaktadır ve bu iddia edilmektedir. Ancak bu iddiayla birlikte yapılan bu düzenlemeleri yetersiz buluyoruz ve bu düzenlemelerin şu anda Meclise getirilmiş bulunan teşkilat tasarısıyla görüşülmesinde ve düzenleme yapılmasında fayda bulunmaktadır.

Bu 26’ncı maddeyle ilgili en büyük tartışma, Vergi İnceleme ve Koordinasyon Kuruluna kimin başkanlık edeceği ile Kurulun kimlerden oluşacağı konusunda yaşanmıştır. Koordinasyon Kuruluna başkanlık edecek unvanın belirlenmesinde tevilci bir yaklaşımdan ve bir orta yol bulunmasından başka şimdilik bir çıkar yol göremiyoruz.

Aslında en doğrusu, bu Kurula Gelir İdaresi Başkanının başkanlık etmesidir. Tasarının ilk hâli de böyleydi. Ancak sonra, müsteşarın başkan olması öngörüldü ve en sonunda yine değiştirildi ve “Bakanın veya tevkil etmesi hâlinde müsteşarın başkanlığında…” denildi.

Vergi İnceleme ve Denetim Koordinasyon Kuruluna müsteşarın başkanlık etmesi hiyerarşik yapı itibarıyla doğru görünse bile, aslında bunu yine de doğru bulmuyoruz çünkü müsteşarlık, özünde siyasi ve istişari bir makamdır ve istisnai bir memuriyettir. Bakanlıklarda en siyasi makam ve görev müsteşarlıktır. Müsteşarın görev ve yetkileri, bakanın, âdeta iki dudağı arasındadır. Ayrıca, Maliye Müsteşarına, kanunlarda ve mevzuatımızda, vergiye, vergi incelemesine ve denetimine ilişkin hiçbir fonksiyon ve görev verilmemiştir. Başkanın müsteşar veya bakan olması hâlinde kurulun siyasallaşması söz konusudur.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun, konuşmanızı tamamlayınız.

ERKAN AKÇAY (Devamla)Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı yirmi dokuz ilde kurulan vergi dairesi başkanlıklarında görev yapan 2.800 vergi denetmeni, tüm Türkiye’de vergi incelemelerinin yüzde 90’ını ve toplam denetim gücünün yüzde 80’ini oluşturmaktadır. Bu nedenle Vergi İnceleme ve Denetim Koordinasyon Kurulunda Gelir İdaresi Başkanlığının taşra teşkilatında yer alan vergi dairesi başkanı ile vergi denetmenlerinden bir üyenin de kurulda yer almasının kurulun çalışmasına olumlu katkı yapacağını düşünüyoruz çünkü vergi dairesi başkanları ve vergi denetmenleri, Gelir İdaresinin gören gözü, duyan kulağı, çalışan elidir.

Tasarının 9’uncu maddesiyle, tam incelemenin bir yıl içinde, sınırlı incelemenin ise altı ay içerisinde bitirilmesi öngörülüyordu. 26’ncı maddede ise tam ve sınırlı incelemenin kapsamının belirlenmesine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği öngörülmektedir. Bu konuda dikkat edilmesi gereken en önemli husus, incelemeye alınacak sektör ve mükelleflerin yalnızca risk analizine dayanılarak tespiti ve seçimi tehlikesidir. Sadece risk analizine dayanmak vergi adaletini, mükellefin vergi dışındaki özel durumlarını…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ERKAN AKÇAY (Devamla)…değişikliği zedeleyebileceği gibi hükûmetin uygulayacağı kalkınma planlarını, maliye ve gelir politikalarını ve sektörel politikaları da olumsuz etkileyebilecektir.

Değerli milletvekilleri, sözlerime burada son veriyor, hepinize saygılar sunuyorum. (MHP sıralarından alkışlar)