Kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:266)

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANI ERTUĞRUL GÜNAY (İstanbul)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli arkadaşlarım, kale ve surlar konusunda biz yeni projelendirme çalışmaları, kale, surlar ve benzer büyük tarihî eserler konusunda yeni proje çalışmaları ve uygulama çalışmaları yapıyoruz. Bu çerçevede Diyarbakır Surları’yla ilgili birkaç yıldan bu yana sürmekte olan önemli bir çalışmamız var. Diyarbakır’da hem surlarda hem İçkale’de Bakanlığımızın imkânlarıyla önemli çalışmalar gerçekleştiriyoruz.

Malazgirt, tabii, bizim tarihimiz için özel mekânlardan birisi. Malazgirt’te de bir proje hazırlığımız var ama Malazgirt’te -bugün bir başka vesileyle gündeme gelmişti- Karaman’da, birçok yerdeki kalelerimizin bir kısmı ciddi bakım gerektiriyor. Önümüzdeki yıllarda imkânlarımız ölçüsünde bunları sahiplenmeye ve layık oldukları tarihsel düzeye yakışır konuma getirmeye gayret edeceğiz.

Arkadaşıma, Sayın Yaman’a dikkati için teşekkür ederim, uyarısı için.

Sayın Işık’a çok teşekkür ederim. Kütahya’da koruma kurulu kurulmasıyla ilgili kadirbilir bir ifade kullandı. Ben de teşekkürlerimi sunuyorum. Kütahya bizim Anadolu’daki çok önemli yerleşim merkezlerimizden birisi. Osmanlı Dönemi’nde şehzadelerin valilik yaptığı, sivil mimarlık örneklerinin çok çarpıcı temsillerinin bulunduğu bir özel kent. Orada yoğun çalışmalar var. Belediye bu konuda duyarlı. Vakıflar çalışıyor, biz çalışıyoruz. Koruma kurulu gerçekten gerekiyordu, bunu kurduk ve sanıyorum bir iki ay içinde koruma kurulunun altyapısını da hem personel olarak hem de mekân olarak gerçekleştirmeye çalışacağız. Belki bir tarihsel yapıyı oradaki imkânlarla bize verirlerse biz de onu onarıp koruma kuruluna yakışır bir hâle getirmeye çalışırız.

Sayın Kaplan bizi hem güçlendirecek olan hem de biraz daha yük altına sokacak olan bir noktaya parmak bastı. Vakıflarla biz gerçekten çok iç içeyiz. Vakıflar çokça sayıda eseri onarmaya çalışıyor, tarihsel eseri onarmaya çalışıyor. Biz Vakıflarla, Tarih Kurumuyla, TÜBİTAK’la, TİKA’yla bu tarihsel eserlerin, tarihsel yapıların, tescilli yapıların onarımı, bakımı, geliştirilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda ortaklaşa çalışmalar yapıyoruz. Ben de zaman zaman düşünüyorum, bunun bir çatı altında olması gerekmez mi diye, ama bir siyasi takdir meselesidir, önümüzdeki günlerde belki yeniden düşünmek gerekir.

Vakıfların yaptığı birçok çalışmayı da zaten biz yine, hem bizim koruma kurullarımızdan bir onay çıkması gerekiyor Vakıflarda yapılan projelerin uygulamaya geçmesi için hem de yine bizim kendi rölöve müdürlüklerimiz aracılığıyla denetimini yapıyoruz.

Ortak bir envanter çalışmamız var. Ben son yıl içinde gittiğim bütün vilayetlerde envanterin basılı hâle gelmiş olmasını da yakından takip ediyorum. Bizim Vakıflara ait olduğu veya bir başka kuruma ait olduğuna bakılmaksızın Türkiye'deki bütün tescilli eserleri bir araya getiren İnternet sitesinde bir envanter çalışmamız var, bunları il il basılı hâle getirmeye çalışıyoruz.

Ahmedi Hani’yle ilgili, ben Doğubayazıt’a gittiğimde -geçen yılın ekim ayıydı galiba- arkadaki restorasyonu bitmiş Doğubayazıt Camisi’ni ve Ahmedi Hani Türbesi’ni ziyaret ettim. Ahmedi Hani Türbesi’nin gerçekten bakıma ihtiyacı var, döner dönmez oradaki tespitlerimi Vakıflarla paylaştım. Sanıyorum, bu hafta bana gelen cevap da bir proje yapıldığı ve bu yıl içinde uygulamaya başlanacağı doğrultusunda. Ahmedi Hani Türbesi’ne ne yapılacağına dikkatlice, yakından takip ediyorum, bir gecikme olursa beni uyarırsanız çok sevinirim.

Sayın Doğru, Niksar Kalesi’ne bu yıl yardım ettik devletimizin imkânlarıyla -yani Belediye Başkanımızın bir talebi var biliyorsunuz- siz de biliyorsunuz bunları, birlikte takip edeceğiz. Niksar’ın tarihsel değerini biliyorum, çok gelip geçtiğim ve çok keyif aldığım bir yaşam merkezidir. Köprülere de umarım sıra gelecek.

Sayın Yiğit, dünya miras alanlarıyla ilgili özel bir duyarlılık geliştirmeye çalışıyoruz. Türkiye'nin kalıcı listede 9 dünya miras alanı var -bunlar Truva’dan başlayıp Divriği’ye kadar, Nemrut’a kadar uzanıyor- 18 de aday yerimiz var.

Şimdi, biz, bu yıl Türkiye çapında bir standart tabelalandırma sistemi kurmaya çalışıyoruz. Yani İstanbul’dan çıktığınız zaman Truva’ya ne kadar kilometre ya da İzmir’den çıktığınız zaman Pamukkale’ye ne kadar kilometre ya da Ankara’dan çıktığınız zaman Kapadokya’ya ne kadar kilometre; bunları yol boyunca belli mesafelerde ve standart tabelalarla insanlar görsünler. Havaalanına inen, o çevredeki tarihsel mirastan haberdar olabileceği bir tabelalandırma ve bilgilendirme sistemiyle karşılaşsın, bir.

İki, geçen yıl İstanbul 2010 Kültür Başkenti Yasası sırasında bir ek imkân arkadaşlarımız sağladılar. O çerçevede, bütün bu tarihsel miras alanlarının, kültürel dünya miras alanlarının altyapı sorunlarını gidermeye çalışıyoruz, çevre düzenlemelerini sağlamaya çalışıyoruz, güvenlik önlemlerini artırmaya çalışıyoruz. Bunlardan, örneğin Truva’da bir müze ihtiyacı yıllardan beri dile getiriliyordu. Bir hazırlık toplantısı yaptık, bu ayın 11’inde Truva Müzesi Danışma Kurulunu tekrar topluyoruz. Bu yıl, umuyorum ki, Truva müzesinin proje işini gerçekleştirmiş olacağız.

Bunun dışında, Nemrut’la ilgili çalışmalarımız hızlıca var. Kapadokya’da, Divriği’de… Divriği’de yıllardan bu yana oraya tahsis edilmiş ama kullanılmayan bir para vardı, Divriği’yle ilgili yeni bir danışma kurulu kurduk ve Divriği’de o parayla öncelikle anıtın, Ulu Cami’nin çevresinin kamulaştırılması için kullanılmasını şimdi sağlamaya çalışıyoruz danışma kurulumuz aracılığıyla.

Ben, Türkiye'nin bu dokuz dünya miras alanı anıtına ve bölgesine daha duyarlılıkla sahip çıkması ve buna yenilerini katması ihtiyacı içinde olduğunu düşünüyorum. Türkiye gibi inanılmaz bir tarih zenginliği üzerinde oturan ülke için dokuz dünya miras alanı az bence. Bunun sayısını artırmaya, aday alanların sayısını çoğaltmaya ve aday alanlardan bazılarını kalıcı listeye katmaya çalışıyoruz. Kalıcı listeye katmak için acilen çalıştığımız yerlerin arasında Alanya var, Alanya Tersaneleri ve Selimiye var. Selimiye ve Alanya şu anda aday listemizde bizim ve bunları kalıcı listeye katmaya çalışıyoruz ve aday listeye katmaya çalıştığımız da Afrodisyas’tan başlayarak çok sayıda ören yeri var.

Ben, arkadaşlarımıza dikkatleri için tekrar teşekkür ediyorum.