Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'ın, 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu'nun 42'nci maddesi gereğince Merkez Bankasının faaliyetleri hakkında bilgilendirme sunumu

FAİK ÖZTRAK (Tekirdağ)Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Ben de sözlerime başlarken yeni Merkez Bankası Başkanına ve yönetimine başarılar diliyorum.

Şimdi bazı sorular sormak istiyorum. Gayrisafi yurt içi hasıla deflatörü, İTO Ücretliler Geçinme Endeksi ve TÜFE arasındaki makas 2021 Eylül ayından bu yana açılıyor. TÜİK, mahkeme kararına rağmen enflasyon madde sepetini açıklamaktan sürekli kaçınıyor, resmî enflasyon rakamlarına vatandaşın güveni kalmamış vaziyette. Şimdi, enflasyon hedeflemesi yapan bir Merkez Bankası enflasyonun doğru ölçülmediği bir ülkede enflasyon hedeflerine nasıl ulaşabilir, doğru ölçülemeyen bir şey nasıl doğru yönetilebilir? Ekonomi politikalarında rasyonelleşmeden bahsedilecekse ilkin resmî enflasyon verileri üzerindeki kuşkuların kaldırılması gerekmez mi? Enflasyon verilerine güveni nasıl arttıracaksınız, bu konuda nasıl bir strateji izleyeceksiniz?

Bu yılın ilk 5 ayında kur korumalı mevduatın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına yol açtığı zararı ne kadar oldu? İlk 5 ayda kur korumalı mevduattan çıkış kaç dolar oldu? Kur korumalı mevduat için vergi istisnaları başta olmak üzere verilen tatlandırıcıların ne zaman kaldırılması gerektiğini düşünüyorsunuz?

Hükûmet ve Merkez Bankası enflasyonun en önemli belirleyicilerinden birinin asgari ücret olduğunu söylüyor ısrarla oysa bugün dünyada uluslararası kuruluşlar ve merkez bankaları "satıcıların enflasyonu" "fırsatçı-flasyon" gibi kavramları tartışmaya başladı. Bu konuda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının hiçbir çalışmasını duymadık; neden sessiz kalıyorsunuz? Sayın Şimşek enflasyonun şok öncesi seviyeye dönmesinin üç dört yıl alacağını söyledi oysa Türkiye 2001'de Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı'yla bir yıl içerisinde enflasyonu önceki yılın yarısının altına indirmeyi başarmıştı. Bu konuda sizin görüşünüz nedir?

Mayıs ayında aylık enflasyondaki rekor artış dikkate alındığında çok umut bağlanan baz etkisine rağmen 2024 için açıklanan enflasyon hedefinin üst bandı bile ekonomi çevrelerinde inandırıcı bulunmamaya başladı. Bu konuda ne yapmayı düşünüyorsunuz?

Kura aşırı yaslanan bir dezenflasyon stratejisinin, iç talep çok radikal bir şekilde baskılanmadıkça, kısa vadede verimliliği artıracak bir dönüşüm de yokken ithalatı özendireceği, ihracatı sekteye uğratacağı ve yüksek faizle birlikte "carry trade" yoluyla yurt dışına dövizle çok yüksek bir kâr transferine neden olacağı ve bunun döviz dengesini bozacağı, borçlanma ihtiyacını artıracağı bilinen, daha önce de yaşadığımız bir gerçek. Ekonomi yönetimi olarak Türk lirasının reel olarak değer kazanmasını, çok hızlı değer kazanmasını uyum stratejinizin sürdürülebilirliği açısından risk olarak görüyor musunuz?

Politikalarınızın emek ve sermaye verimliliği dışında toplam verimlilikte hızlı bir artışı desteklediğini düşünüyor musunuz?

Reel efektif kurun artışının önüne nasıl geçeceksiniz?

Seçim sonrasında rezervlerin seviyesi döviz alımlarına imkân verdi, peki, rezerv biriktirmenin enflasyon üzerindeki etkisini sterilize etmenin güçleştiği bir noktada sermaye hareketlerini nasıl yönetmeyi planlıyorsunuz?

Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.