İşsizlik sigortası kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı, izmir milletvekili oğuz oyan ve 15 milletvekilinin; 4447 sayılı işsizlik sigortası kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi, malatya milletvekili ferit mevlüt aslanoğlu'nun; 5084 ve 5350 sayılı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi, izmir milletvekili harun öztürk ve 11 milletvekilinin; 25.8.1999 tarihli ve 4447 sayılı işsizlik sigortası kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi, ankara milletvekili yılmaz ateş ve 21 milletvekilinin; 4447 sayılı işsizlik sigortası kanununda değişiklik yapılması hakkındaki kanun teklifi, tokat milletvekili reşat doğru'nun; 5084 sayılı yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi, istanbul milletvekili sebahat tuncel'in; 5510 sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi, afyon

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

İşsizlikte dünya 3’üncüsü olduğumuza dair bir bilgiyi medyadan aktardı arkadaşlarım. Benim elimde bu şekilde bir istatistiki bir bilgi yok ve işsizliğe bu düzenlemelerin çözüm olup olmayacağını ifade ettiler. Ben kısaca şu bilgileri sunmak istiyorum: Yaşadığımız sürecin, küresel krizin nereden kaynaklandığını, nasıl geliştiğini hepimiz biliyoruz. Bu sürece karşı dünya ülkeleri önlemler almaktadırlar fakat her ülkeye bu krizin yansımasının farklı olduğunu da dikkate almamız gerekiyor. Bizim bankalar kapanmıyor, bizim bankaların önünde kuyruklar yok. Bizde bu anlamda bir sıkıntının söz konusu olmadığını ifade etmek istiyorum. Bizdeki sorun reel sektör düzeyinde yaşanan talep daralması neticesinde üretime ve istihdama yansıması şeklinde bir tablodur. Bunun aslında siyasete de malzeme edilecek bir tarafı yoktur çünkü ülke olarak ürettiğiniz malı yani ihracatınızı… Son bir yıl içerisinde 132 milyar dolarlık bir ihracat yapmışsınız. Eğer bu ihracat pazarlarınızda çok ciddi bir daralma söz konusu olmuş ise millet olarak, siyasetçiler olarak oturup birlikte değerlendirmemiz gerekiyor. Bu daralmayı iktidar gerçekleştirirse, ülke içindeki yanlış politikalardan dolayı bir daralma söz konusu olur ise, tabii ki, burada, çok objektif olarak yanlışımızı da kabul etme erdemini ortaya koymamız gerekiyor ama böyle bir durum söz konusu değildir. “Küresel kriz” diye sizler de konuşurken ifade ediyorsunuz, bizler de ifade ediyoruz. Bu talep daralması ve üretim ve istihdama yansıması aslında hepimizi, bütün 71,5 milyon vatandaşımızı ilgilendiren bir sorundur. Ülkemizde muhalefet ve iktidar olarak sorumluluk üstlenmiş olan siyasetçilerin de beyanlarının bu hassasiyet ve bu konunun önemi, büyüklüğü çerçevesinde olmalıdır diye düşünüyorum.

Getirdiğimiz tedbirler ve o konuyla ilgili açıklamaya geçmeden önce işsizlik rakamlarını… Geçen de -öyle tahmin ediyorum- Komisyonda arz etmiştim. Az önce değerli bir muhalefet sözcüsü burada konuşmalarını yaparlarken işte “Dünyada en büyük işsizlik bizde gerçekleşti.” şeklinde ifade ediliyor.

Bakınız, 2007 sonunda bizim işsizlik oranımız yüzde 9,9; şu anda 2008 sonu beklediğimiz ise yüzde 10,5 civarında olacak. 0,6’lık bir artış söz konusudur 2007 ile 2008 arasında. Oysa, bakın, ben size rakamları veriyorum, nerelerde büyük artışlar var, nerelerde ne oluyor, bunları görmemiz açısından: Amerika Birleşik Devletleri’nde 2007 sonu yüzde 4,7 olan işsizlik oranı 2008’de yüzde 5,8’e ama aralık ayı itibarıyla bakacak olursanız yüzde 7,2’ye ulaşmış. Yalnız 2008 yılı içerisinde Amerika Birleşik Devletleri’nde işini kaybeden, işsiz kalanların sayısı 2 milyon 600 bin kişi, yalnız Ocak ayı 2009’da işsiz kalanların sayısı ise 598 bin kişidir.

Şimdi, diğer ülkelere bakalım. İspanya’da 2007 yılında, 2007 yılı sonu itibarıyla yüzde 8,3 olan işsizlik oranı 2008’in sonunda yüzde 11,3’e çıkmıştır. Yani bizim çok daha fevkimizde, üstümüzde bir rakam İspanya’da söz konusu. Aylık olarak bakarsanız, İspanya’da aralık sonu itibarıyla işsizlik oranı yüzde 14,4’tür.

Şimdi, diğer ülkeler de var önümüzde. Macaristan’da 7,4 olan işsizlik 7,9’a, aralıkta 8,5’e çıkmıştır. İsveç’te 6,1 olan 6,9’a çıkmıştır. On beş AB ülkesinde 7,3-7,4’lere çıkmıştır aralık sonu itibarıyla ve artarak bu rakamların devam ettiğini görmemiz gerekiyor ve bunun nedeni de, ifade ettiğimiz gibi, genelde talebin daralması ve bu talep daralmasının istihdama yansımaları şeklinde kısaca özetlenebilir.

Şimdi, bizim aldığımız önlemler bunlara çare olabilir mi? Değerli milletvekili arkadaşlarım, bakınız, özellikle ifade ediyorum, bu kriz döneminde istihdamı korumak adına üçlü bir mekanizmayı işletiyoruz. Yani bütün milletvekili arkadaşlarımız tarafından bunun bilinmesinde fayda var. Bunlardan bir tanesi, işte, bugün geliştirerek yürürlüğe koyacağımız kısa çalışma ödeneği. Yani bir işçi kardeşimiz, bir çalışanımız bir iş yerinde çalışıyor ise, işsizlik ödeneği hak edecek koşulları taşıyan bir vatandaşımız işsizlik ödeneği alıyor işsiz kaldığı zaman. Yirmi ay, otuz ay, otuz altı ay çalışan bir işçimiz işsiz kalması hâlinde altı ay, sekiz ay, on ay işsizlik ödeneği alacak.

İkincisi, kısa çalışma ödeneği iş yerinde ekonomik krizden dolayı üretime ara verme veya tam zamanlı çalışamama durumlarında, çalışılamayan süreleri doldurmaya dönük veya ara vermesi hâlinde bütün ayı doldurmaya dönük bir kısa çalışma ödeneği düzenlemesini şimdi getiriyoruz. Yani çalışan vatandaşımızın işini kaybetmemesi için kısa çalışma ödeneğiyle iş akdinin feshedilmemesini sağlıyoruz; birincisi bu. İkincisi, işsizlik ödeneği vererek işini kaybeden vatandaşlarımızın altı ay, sekiz ay, on ay bu işsizlik ödeneğinden istifade etmelerini getiriyoruz.

Üçüncüsü nedir? Üçüncüsü, bu kriterleri haiz olmayan vatandaşlarımız İŞKUR’a kaydoldukları zaman, İŞKUR’a “işsizim” diye müracaat ettikleri zaman İŞKUR bunlara mesleki eğitim vermek zorundadır. Şu anda Türkiye’nin dört bir tarafında yaygın bir şekilde İŞKUR bünyesinde mesleki eğitim gerçekleştiriliyor. Üç ay, dört ay, altı aylık sürelerle mesleki eğitim veriliyor. Bu kardeşlerimize, bir taraftan meslek edindiriyoruz, diğer taraftan da 330 milyon liralık bir aylık, harçlık veya bir ödenek bunlara ödüyoruz. O hâlde şöyle özetleyebiliriz: Çalışanın iş akdini korumaya dönük, işini kaybedene işsizlik ödeneği ödemek, bu, hiç çalışmayana ise mesleki eğitim kurslarında, üç aylık, altı aylık meslek kurslarında 330 milyon liralık aylık ödenekle tüm vatandaşlarımızı kapsayacak şekilde bir düzenlemeyi, milletin imkânını millete sunma şeklinde değerlendirme içerisindeyiz.

İki soru soruldu Sayın Coşkunoğlu tarafından. Bu konularda tabii ki tam açıklayıcı olmadı Yüksek Planlama Kurulunun kararlarının uygulanması. Hukuk devletinde tüm hukuki kararlar uygulanmak durumundadır. Hangi konu kastedildiyse takipçisi olacağımızı net bir şekilde ifade etmek isterim.

“Kırdan kente göç ve bu yapısal sorunun çözümü konusunda tarımla ilgili öneriler olacak mı?” dediniz. Tabii ki Tarım Bakanlığımızın yetkisinde bir olaydır ama tabii teknolojik anlamda tarımın yenilenmesi, geliştirilmesi önem arz etmektedir. Daha az istihdamın veya refah düzeyinin kırsal kesimde artmasının yolu, istihdamın dengeli olmasının yanında teknolojinin de mutlaka oraya ulaşmasından geçmektedir.

KEY ödemeleriyle ilgili bir soru vardı. 7,5 milyon sigortalı var. Bunlardan itiraz eden 990 bin kişi oldu. Şu an itibarıyla itirazda bulunan dosya sayısı veya kişi sayısı 395 bin kişidir. Diğerlerinin sorunlarını çözerek ilgili kurumlara ödeme yapılması için göndermiş bulunuyoruz.

Serbest eczanelerde ilaçlardan kupür kesilmesiyle ilgili bir değerlendirme yapıldı, son derece isabetli bir değerlendirme. Bakanlığımızın alanına giren gerek sağlık gerek ilaç gerek tüm diğer konularla ilgili topyekûn bir çalışma içerisindeyiz. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tüm vatandaşlarımızı kuşatan, tüm vatandaşlarımızı bire bir ilgilendiren sorunlarla meşgul. Bunun için elektronik kontörlü karekod sistemine 1/1/2009’dan itibaren geçecektik ancak ilaç firmaları hazır olmadıklarını ifade ettiler. Büyük ihtimalle -bir aksama olmaz ise- Temmuz 2009’da bunu uygulamaya koyacağımızı bu şekilde ifade ediyorum.

GAP İdaresi ile ilgili bir soru geldi. Burada idari bir yanlışlık veya eksiklik, bir hata söz konusu ise tabii, mahkemeden döner diyorum.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya)Dikkatinize sunuyoruz efendim.

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK (Bursa)ARGE ile ilgili… ARGE teşviklerinde bölgesel bir farklılığın söz konusu olmadığını ifade ediyorum ama diğer teşviklerle ilgili… Değerli arkadaşlar, tabii bu yasa tasarısının, bu getirdiğimiz yasanın tümden krize dönük önlemler içeren bir düzenleme olmadığını ben Komisyonda net bir şekilde söyledim ama bu yasayı vatandaşlarımızın işlerini kolaylaştıran, yükünü hafifleten ve bir anlamda da krize neşter olacak düzenlemeler bütünlüğü şeklinde değerlendirmek daha doğru olur diye ifade ediyorum ama kapsamlı tedbirler kararlarını önümüzdeki dönemde de anlık önlemlerle huzurlarınıza getireceğiz. Bunları şöyle dört bölümde özetleyebiliriz: İstihdamla ilgili önlemlerimiz devam edecek. Finansman, kredi yapılandırılması konularında önlemler. Mali nitelikli tedbirler ve sektörel nitelikli sorunlara çözüm üreten, çözümleri tespit edip onlara çözüm üreten ve kriz sürecini bütüncül bir anlayışla sektörel, bölgesel ve yatırımları teşvik edecek düzeyde aşma çabalarımızı sürdüreceğimizi ifade ediyorum.

Önemli bazı sorular daha vardı, onları da yazılı olarak cevaplandıracağımı ifade ediyorum.

Teşekkür ediyorum.