Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/2137) (Alt komisyon metni)

FATMA KAPLAN HÜRRİYET (Kocaeli)Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Evet, 7'nci maddede sandık alanının kaldırılması ve sadece bir odaya indirgenmesini konuşuyoruz. Bu, yine, hep bahsettiğimiz gibi, seçim güvenliği noktasında son derece tehlikeli bir düzenleme. Uygulamada özellikle "sandık alanı" dediğimiz, örneğin bir sınıf ise o sınıfın dışında ne olup ne olmadığıyla, seçim güvenliğiyle ilgili, tabii, bire bir ilişkili bir durum; orada da bir belirsizlik var. Belki alt düzenlemelerle düzenlenecek ama ne yazık ki uygulamada ciddi güvenlik açığı, zafiyeti ortaya çıkaracak ve yine seçimlere gölge düşürecek maddelerden bir tanesi ve seçmen iradesini yine sınırlayabilecek, kısıtlayabilecek, yönlendirebilecek her türlü fiilî durum "sandık alanı" denilen alanda gerçekleşecek. Bu alanın ortadan kaldırılması, korumanın sadece ve sadece daha dar alanlara indirgenmesi, yine sandığı fiilî müdahaleye ya da fiilî durumlara açık hâle getirecek. Özellikle de -önümüzdeki maddelerde konuşacağız- sandık çevresine silahlı kuvvetlerin, işte askerin, polisin artık seçmen tarafından bile ihbar yöntemiyle rahatlıkla çağrılabileceğini düşündüğümüzde yine büyük sıkıntılara sebep olacağını görüyoruz.

Bir de 5'inci maddeyi geçtik ama yine sandık alanını konuştuğumuz için -ben daha önce Sayın Parsak'a Komisyon toplantısı dışında şifahen sormuştum, burada da kayıtlara geçmesi açısından- benim hep kafamda soru işaretidir, 5'inci maddede müşahitler kısmında özellikle daha önceki maddeden farklı olarak "Belli sayıda müşahidin dışındaki diğer -müşahit değil ama- seçmen ya da müşahit kartına sahip çok sayıda insan sandık alanında kalabilirler." şeklindeydi önceki düzenleme. Şimdiki yeni düzenlemede "Diğerleri sandık çevresinde, dışında kalabilirler." diye bir düzenleme getirilmiş. Buradan ben şunu anlıyorum: Hem alan daraltılmış hem de bu, 5'inci maddeyle birlikte değerlendirildiğinde fiilî durumda, biliyorsunuz, özellikle sandıklar açılırken, oy sayıma yapılırken birçok vatandaş oyuna sahip çıkmak anlamında, denetimi sağlamak anlamında o sandık başına geliyor; kimisi çetele tutuyor, kimisi açılan pusulaları gözlemliyor, sınıfın içerisinde de yer alabiliyor ya da işte, kapının önünde yer alabiliyor. Tabii sadece sınıfı konuşursak çünkü diğer başka fiziki koşullarda başka durumlar da ortaya çıkabiliyor.

Şimdi, o zaman şunu mu anlayacağız bu değişikle birlikte: Hiçbir resmî görevi olmadığı hâlde, sırf kendi oyuna sahip çıkmak adına sandık başına gelen, özellikle oy sayımı sırasında sandık başına gelen vatandaş bu maddelere dayalı olarak acaba bu sandık çevresi dışında tutulacak mıdır, böyle bir uygulamaya sebep olacak mıdır? Ya da sandık görevlileri tarafından, sandık kurulu ve başkanı tarafından bu şekilde anlaşılabilir mi; bu şekilde yanlış uygulamalar olduğu takdirde ne olacak, önlemi nasıl alacaksınız? İşte, burada da yine soru işareti var benim kafamda. Ya belki ben yanlış anlıyorumdur ama belki de sandık kurulu başkanı ve görevlileri de bunu yanlış yorumlayabilirler. Böyle haksız uygulamalara neden olacak ve vatandaşı sandıktan uzaklaştıracak -ki başından beri söylediğimiz- "Seçmen denetiminden sandıkları kaçırıyorsunuz." şeklindeki kaygılarımızı da güçlendirecek ifade olduğunu düşünüyorum ve böyle yorumlamaya açık, yine muğlak bir ifade olduğunu düşünüyorum. Bunu da burada ifade etmek istedim.

Teşekkür ediyorum.