Şans oyunları hasılatından alınan vergi, fon ve payların düzenlenmesi hakkında (s.s.:1340)

CHP GRUBU ADINA GÖKHAN DURGUN (Hatay)Sayýn Baþkan, deðerli milletvekili arkadaþlarým; sizleri saygýyla selamlýyorum. 1340 sayýlý Þans Oyunlarý Hasýlatýndan Alýnan Vergi, Fon ve Paylarýn Düzenlenmesi Hakkýnda Kanun Tasarýsý'nýn 11'inci maddesi üzerinde söz almýþ bulunuyorum.

Þimdi, öncelikle bu kanunun gerekçesine baktýðýmýzda, insan umutlanýyor, gerçekten çok büyük sýkýntý yaþayan bu sektörün sorunlarýna çözüm bulunacakmýþ gibi bir anlayýþla baþlýyor. Üç tane kurumun bu iþte yetkili olduðu, birçok kurumlara buradan pay aktarýldýðý, böyle bir karmaþanýn olduðundan bahsedilerek, bunlarýn toparlanmasý, düzene sokulmasý, yeknesak bir sistemin oluþturulmasý gibi ifadelerin var olduðunu görüyoruz; ama, kapsamlarýna baktýðýmýzda, maddelere baktýðýmýzda, bu iþi çözebilecek bir düzenlemenin olmadýðýný görüyoruz. Örneðin, hâlâ üç tane kurum bu iþte yetkili. Yine ayný kurumlara belli paylar aktarýlacak, yine vergi oranlarýnda birtakým deðiþiklikler olacak.

Bunlara baktýðýmýz zaman, karþýmýza çýkan tablo þu oluyor: Burada bir vergi indirimi var, burada açýk ve net bir vergi indirimi var. Özellikle de iddaa oyunuyla ilgili bir indirim var. Ýddaa oyunu 1/1/2004 tarihinden itibaren iþleme giriyor, ihalesi yapýlýyor, ancak, þu güne kadar vergi tahakkuk ettirilmiyor; yani, trilyonlarca para dönüyor, þu ana kadar, aradan iki yýl geçmiþ, iki yýldan fazla zaman geçmiþ, ama, hâlâ vergi tahakkuk ettirilmemiþ.

Düzenlemede ise bir hata daha var, 2004'ten bu kanun yürürlüðe gireceði tarihe kadar yüzde 3, ondan sonra yüzde 5. Þimdi soruyorum: Bu ne demektir? Bu ne demektir? Ne için peki böyle bir çifte standart olmaktadýr? Yani, 2004 yýlýndan 2007 yýlýna kadar, bu kanunun yürürlüðe gireceði tarihe kadar yüzde 3 üzerinden vergi, ama, bugünden sonra, bu kanun yürürlüðe girdikten sonra yüzde 5 vergi! Burada kimin ne çýkarý var? Kimin zorlamasýyla bu hâle getirilmiþ? Hiçbir zaman bir kanun geriye doðru iþler mi? Böyle bir kanun iþlemesi mümkün mü? Bu bir af niteliði getirmiyor mu? Yani, siz, tahakkuk ettirmediðiniz vergilerin sorumlusunu yakalayýp onlarýn bu vergisini tahsil edeceðinize, bunu kayýt içine kazandýracaðýnýza, bir yasal düzenlemeyle oradaki eksikliði, oradaki vergi vurgununu affetmeye kalkýyorsunuz, ona çözüm bulmaya çalýþýyorsunuz. Bu çok acý bir gerçek. Yani, baþta dedim, çok umutlanýyor insan gerekçesini okuduðunda, ama, maddelerine baktýðýnýzda hiç de öyle umutlanmamak gerekiyor.

Bu iddaa lotoyla ilgili Maliyenin bir görüþü var, diyor ki: "Yüzde 10 vergilendirme yapmak durumundasýnýz." Bu görüþe raðmen, Maliye Bakanýnýn bu ýsrarýna raðmen ihale yapýlýyor. Ýhaleye bir tek firma giriyor. Bir tek firma girmesine raðmen ihale gerçekleþiyor. Aslýnda bu ihalenin tek firma girdiði için iptal edilmesi gerekirken bu iþlemler yürüyor ve bugüne kadar geliniyor. Tabii, Danýþtay bu konuda birtakým kararlar verdi. Þimdi, yasal düzenlemelerle bu boþluklar kapatýlmaya çalýþýlýyor, ama, ben bu yasada en ilgi çekici noktanýn, 2004 yýlýndan bugüne kadar iddaa lotoda yüzde 3 vergi, bundan sonra yüzde 5 vergi olmasýnýn ne anlama geldiðini öðrenmek istiyorum. Bunun bir açýklamasý olmalý, ama, bunun açýklamasýný kim yapacak, nasýl yapacak, nasýl bir çözüm getirecek, onu da, doðrusunu isterseniz çok fazla bilemiyorum.

Deðerli arkadaþlarým, bu maddenin, özellikle bu maddenin sosyal hizmetler konusunda… Belediyeler konusunda da birtakým sýkýntýlarý vardý, o düzeltildi; ancak…

ÝNCÝ ÖZDEMÝR (Ýstanbul)Çektik…

GÖKHAN DURGUN (Devamla)Neyi geri çektiniz?

ÝNCÝ ÖZDEMÝR (Ýstanbul)Geçici 4'üncü maddeyi geri çektik.

GÖKHAN DURGUN (Devamla)Çektiniz… Yani, baþta getirdiniz, komisyonlarda sizi uyardýk, yani, buraya kadar geliyor, tartýþmalardan sonra burada çekiyorsunuz.

Þimdi, biraz da, bu kanun geçerken komisyonlardan, tartýþmalardan bahsetmek istiyorum. Sayýn Musa Uzunkaya burada mý, bilmiyorum; ama, Musa Uzunkaya'nýn çok ciddi tespitleri var. Bakýn ne diyor Sayýn Uzunkaya: "Þans oyunlarýnýn millî kavramýyla ifade edilmesine karþýyým." diyor. Bu tür oyunlarýn sosyal doku üzerinde olumsuz etkisi olduðunu savunuyor. Þans oyunlarýný sigara ile özdeþleþtirdiðini söylüyor. Uzunkaya, eþinin bileziðini zorla kolundan alarak þans oyunu oynayanlar olduðunu söylüyor.

Uzunkaya bir de þunu söylüyor: "Acaba bu iþin teþvikçisi mi oluyoruz?" diyor. "Devletin bu tür oyunlarý düzenlemesi, öncülük yapmasý saðlýklý mýdýr?" diyor. "Ben, bu oyunlarý sigarayla özdeþ hâlde düþünüyorum. Götürdüðü getirdiðinden fazla olmuþtur." diyor. "Ülkenin geleceðini düþünmek zorundayýz. Hazine ve devlet 3 kuruþ fazla gelir elde etsin diye bu ülkenin geleceði nereye gidiyor?" diye soruyor. "Hýrsýzlýk, kapkaç gibi toplumu tehdit eden olaylarda bu tür oyunlarý oynayanlarýn etkisi nedir? Bu konuda bir çalýþma var mý?" diyor.

Sayýn Uzunkaya, devlet 3 kuruþ para kazanmýyor, tam tersine devletin aldýðý vergiler düþüyor. Yani, devlet 3 kuruþ kazansýn diye bu iþler yapýlmýyor. Devletin aldýðý 3 kuruþ 1,5 kuruþa düþsün diye bu tip düzenleme yapýlýyor.

Devam ediyor Sayýn Uzunkaya ve bu þekilde tartýþmalar yürüyor, ama bakýyorum tasarýya, Sayýn Uzunkaya'nýn muhalefet þerhi yok; ama, kendisi bugün burada olmadýðýna göre, bu kanunda da oy kullanmayacaðýna göre, demek ki samimiyetini ortaya koyuyor.

Deðerli arkadaþlarým, yine bir örnek vermek istiyorum: Türkiye Jokey Kulübünün kendi dergisindeki alýntýlardan bakarak söyleyeceðim. Bu iþlerde bir de at hediyeleri falan var. Bu at hediyelerinde, Sayýn Milletvekili Ýnci Özdemir, Sayýn Bakan Þahin, Sayýn Bakan Þener, Sayýn Bakan Çubukçu… Çubukçu sonra kabul etmiyor. Sayýn Þahin'e 2 tane at hediye ediliyor. Osman Hattat, o dönemde Yönetim Kurulu üyesi, ama þimdi aldýðým bilgilere göre bugün Yönetim Kurulu üyesi deðil. Sonra, Sayýn Bakan Þahin -belki biraz sonra gelip söyleyecek, ama o söylemeden ben söyleyeyim- "Ben hediye falan kabul etmem, ben bunun parasý neyse, öderim." diyor. Orada bir fatura kesiliyor, iþte, temsili, sembolik bir rakamla. Atlarýn bugünkü fiyatlarý ile Sayýn Bakanýn ödediði fiyatlar arasýndaki dengesizliðe de baktýðýmýz zaman, orada da nasýl bir konunun ortaya çýktýðýný gözler önüne seriyor, görüyoruz. Bu þekilde bir at hikâyesiyle, yüz görümlüðü adý altýnda bu yasa çýkarýlmaya çalýþýlýyor ve orada da aynen þunlar yazýyor: Türkiye Jokey Kulübünün yayýn organýnda, "TJK'nýn Sesi" dergisinde, Sayýn Bakan Þahin'e tay hediye edilmesinin ardýndan Sayýn Þahin þunlarý söylüyor… Tabii, dergiden söylüyorum; söylemiþ midir söylememiþ midir bilmiyorum. Pardon, Sayýn Ýnci Özdemir söylüyor: "Sayýn Bakanýma bir tay hediye ettik, ama bunun bir de yüz görümlüðü var. Kesintilerle ilgili kanun tasarýsýný bu taya karþýlýk yüz görümlüðü olarak Sayýn Baþbakan Yardýmcýmýzdan istiyorum." diyor. Söylediniz mi bilmiyorum, ama dergide böyle yazýyor. Yani, at hediye etmenin karþýlýðýnda ne istendiði, ne isteneceði, bugün gelen bu tasarýyla birlikte açýk, net bir biçimde ortaya çýkýyor.

Taylar veriliyor, tay sahipleri oluyor, sonra faturalar kesiliyor, sembolik ücretler ödeniyor, ama, ben merak ediyorum; biraz araþtýrdým, bu taylarýn bakýmý ayda 1.000 ile 1.500 YTL. Milletvekili maaþý belli, bakan maaþý da belli. 2 tane tay nasýl bakýlýyor, bu milletvekili maaþýyla 2 taya nasýl bakýlabiliyor, ben onu pek anlayamýyorum. Biz bu milletvekili maaþýyla kýt kanaat geçinebiliyoruz, zaman zaman da sýkýntý yaþýyoruz, bir de 2 tane tayýmýz olsa, onlara ayda 1.000 ile 1.500 YTL civarýnda masraf etmek durumunda kalsak nasýl geçineceðiz, bilemiyorum; ama, Sayýn Bakan bunlarý üzerine aldýðýna göre, bu þekilde at sahibi olduðuna göre, tay sahibi olduðuna göre, herhâlde geçinme þansýný elde etmiþ demektir.

Bu yasa ne getiriyor, ne götürüyor? Bu yasa bir þeyi getiriyor: Buradan alýnan vergilerin, 2004 yýlýndan bugüne kadar iddaa'dan alýnamayan vergilerin aklanmasýný getiriyor. Ýkincisi, þu ana kadar alýnan vergilerin düþmesini getiriyor, paylarýn azalmasýný getiriyor. Diðer kurumlara verilen paylarýn azalmasýný getiriyor. Bunun dýþýnda getirdiði hiçbir þey yok.

Þimdi, gerekçeye baktýðýnýzda ilginç bir þey var: Ýnternet üzerinden oynanan, iþte, kumar sitelerinden kaynaklanan problemleri çözmek için… Engelleyemezsiniz arkadaþlar. O siteler hâlâ duruyor. O sitelerden hâlâ vergi alýnmýyor. O sitelere herkes girebiliyor. Bu ortadan kalkmadýkça, o sitelere girme imkâný var oldukça, insanlar gidip orada bunu oynayacak. Siz zannediyor musunuz ki, bu kanunu çýkardýnýz, herkes koþa koþa iddaa oynayacak, at yarýþý oynayacak! Yok böyle bir þey, insanlar þu anda ekmeðe muhtaç. 120 bin tane arýcýnýn arýsý öldü bugün. Tarým Bakanýmýz burada, ne yaptýnýz, bu insanlara niye yardýmcý olmuyorsunuz? Bunlarla uðraþacaðýnýza, Türkiye'nin temel problemini, tarýmýný, hayvancýlýðýný düzeltmek için ne yapmak gerekir, ona bakmak lazým. Sanayici, iþ adamý, esnaf, yüzde 40 vergi ödüyor. Siz, geliyorsunuz, buradaki vergileri düþürüyorsunuz. Güya, bu þans oyunlarýna talep artsýn, insanlar Ýnternetten, bu sitelerden kumar oynamasýn, burada oynasýn diyorsunuz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafýndan kapatýldý)

GÖKHAN DURGUN (Devamla)Bitiriyorum Sayýn Baþkan.

BAÞKANBuyurun.

GÖKHAN DURGUN (Devamla)Ne yaptýðýnýzý ben çok iyi anlayamýyorum. Samimi olmak gerekir diyorum. Sayýn Uzunkaya'yý da gerçekten bu tespitlerinden dolayý kutluyorum. Burada olmayýþýnýn da bir samimiyet olduðunu düþünüyorum.

Hepinizi sevgi ve saygýyla selamlýyorum. (CHP sýralarýndan alkýþlar)

BAÞKANTeþekkür ederim Sayýn Durgun.

ÝNCÝ ÖZDEMÝR (Ýstanbul)Sayýn Baþkan…

DEVLET BAKANI VE BAÞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALÝ ÞAHÝN (Ýstanbul)Sayýn Baþkan, söz istiyorum.

BAÞKANTabii, buyurun Sayýn Bakaným.

Hükûmet adýna, Devlet Bakaný ve Baþbakan Yardýmcýsý Sayýn Mehmet Ali Þahin.

DEVLET BAKANI VE BAÞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALÝ ÞAHÝN (Ýstanbul)Sayýn Baþkaným, deðerli arkadaþlar; hepinizi sevgiyle, saygýyla selamlýyorum.

Biraz önce, ana muhalefet partisi grubu adýna konuþan deðerli milletvekili arkadaþýmýzýn, ismimi de zikrederek ileri sürdüðü bazý deðerlendirmelerle ilgili karþý düþüncelerimi sizlerle paylaþmak istiyorum.

Ondan önce, bu kanun tasarýsýnýn geçici 4'üncü maddesiyle, iddaa oyunuyla ilgili, þans oyunlarý vergisi konusundaki iddialarýna cevap vermek istiyorum.

Önce, bu tasarýnýn bir geçici 4'üncü maddesi var. Deðerli arkadaþýmýz, konuþmasýnda, bu maddeyle bir vergi affý getirildiðini ileri sürmek suretiyle, iddaa oyunundan gerçekte yüzde 10 vergi alýnmasý gerekirken, yüzde 3 vergi bu zamana kadar ödendiðini, aradaki farkýn bu geçici maddeyle affedilmeye çalýþýldýðýný ifade ettiler.

Deðerli arkadaþlarým, önce, Spor Toto Teþkilat Müdürlüðünün iddaa oyunuyla ilgili þans oyunlarý vergisinin yüzde 10 üzerinden tahakkuk etmiþ ve Spor Toto Teþkilat Müdürlüðüne teblið edilmiþ olan herhangi bir kararý yoktur. Bu konuda Bakanlýðýmla Maliye Bakanlýðý arasýnda Gider Vergileri Kanunu'nun 40'ýncý maddesinin yorumuyla ilgili bir ihtilaf ortaya çýkmýþtýr. Maliye Bakanlýðý diyor ki: "40'ýncý maddenin (a) bendi þans oyunlarý vergisini yüzde 3 olarak spor toto için öngörmüþ, ancak, iddaa oyunu buraya girmez, iddaa oyunu bu Yasa'nýn yüzde 10 vergi öngören (d) fýkrasýna girer." Biz de, spor toto, skor toto, spor loto ve benzeri oyunlar tabirini kullandýðý için, spor totonun oynattýðý her türlü oyunun yüzde 3 vergiye tabi olduðu iddiasýndayýz. Daha sonra, bu konuyu bir üniversiteden görüþ almak suretiyle deðerlendirdik -kýymetli vaktinizi fazla almayacaðým- o da buradadýr; yüzde 3'tür iddaa oyunundan alýnacak þans oyunlarý vergisi de demiþtir. Maliye Bakanlýðý, bu konudaki sorunu geçici 4'üncü maddeyle tamamen çözmek için getirmiþtir. Biz, Bakanlýk olarak, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüðü olarak, 40'ýncý madenin (a) fýkrasýna girdiði kanaatindeyiz ve yüzde 3 ödenecektir. Þimdi, bu yüzde 5'e çýkarýlmaktadýr. Maliye Bakanlýðý, bunun diðer þans oyunlarýyla ilgili, iþte millî piyango, diðer vergilerin bunun üstünde olmasý dolayýsýyla, yüzde 5'e çýkarýlmasýný istemiþtir. Biz de, bunun bize fazla yük getirmeyeceði düþüncesiyle yüzde 3'ten yüzde 5'e çýkarýlmasýný kabul ettik.

Þimdi, önergemiz var; ek 4'üncü maddenin bu tasarý metninden çýkarýlmasýný istiyoruz, arkadaþlarýmýz daha doðrusu istiyorlar. Biz de buna destek vereceðiz. Hemen þunu da ifade edeyim ki, Maliye Bakaný Müsteþarýmýz da burada, kendisiyle de deðerlendirme yaptýk "gerçekten, bu konuda böyle bir ek 4'üncü maddeye ihtiyaç yok, kanun gerekçeleri incelendiðinde bu konunun zaten yüzde 3 olarak düzenlendiði ortaya çýkacaktýr" deðerlendirmesini yapmýþlardýr. O bakýmdan, bu ihtilaf, her iki kurum arasýnda büyük ölçüde çözüldüðü için ek 4'üncü maddeyi de madde metninden çýkarma ihtiyacýný duyduk.

Þimdi, deðerli milletvekili arkadaþým benim ismimden bahisle, benim hediye at aldýðýmý ifade etti. Hemen ifade ediyorum ki, bana hediye edilmek istendi, paramla satýn aldým, makbuzu ibraz edebilirim.

Ýki: Bu atlarýn masraflarýyla ilgili para verdiniz mi? Verdim, makbuzlarý -çantama baktým- yanýmda deðil, deðerli milletvekili arkadaþýma onlarýn fotokopilerini de göndereceðim. Bu atlardan biri, Adana'da bir yarýþta ikinci oldu, sanýyorum 4,5 milyar TL, yani -ne oluyor- 4.500 YTL ödül kazandý.

GÜROL ERGÝN (Muðla)Þike olmasýn Sayýn Bakan.

DEVLET BAKANI VE BAÞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALÝ ÞAHÝN (Devamla)Ben ne yaptým? Ýki tane zihinsel özürlüler vakfýna eþit olarak bunlarý verdim. (AK Parti sýralarýndan alkýþlar) Benim bu atý almaktaki amacým herhangi bir kazanç elde etmek falan deðil, sadece, spordan sorumlu bir bakan arkadaþýnýz olarak, spora ve özellikle tabii ki atçýlýða ve binicilik sporuna destek amacýyladýr, bu desteðim de devam edecektir.

Bu yasayla da, Türkiye Jokey Kulübünün var olan bazý sorunlarý, spor totonun, millî piyangonun sorunlarý zaten çözülmektedir. O bakýmdan, iþte "hediye at aldýn, bundan menfaat elde ettin" falan diye deðerlendirmelere asla katýlmýyorum. Size de tavsiye ediyorum, eðer böyle bir sevginiz varsa siz de alýn, eðer atýnýz para kazanýyorsa siz de herhangi bir vakfa, sosyal amaçlý vakfa baðýþlayýn, ben de sizi gelin tebrik edeyim.

Hepinize saygýlar sunuyorum. (AK Parti sýralarýndan alkýþlar)

GÜROL ERGÝN (Muðla)Yaptýðýnýz iyilik hiçbir zaman unutulmayacak Sayýn Bakan.

BAÞKANTeþekkür ederim.

Saygýdeðer milletvekilleri arkadaþlarým, madde üzerinde ayný mahiyette iki tane önerge vardýr. Önergelerden birisini okutup, diðer önergeye imza veren arkadaþlarýmýn isimlerini okutacaðým ve sonra da iþleme alacaðým.

Buyurun Sayýn Özçelik.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Baþkanlýðýna

Görüþülmekte olan 1340 sýra sayýlý Kanun Tasarýsýnýn çerçeve 11 inci maddesinin birinci fýkrasýnýn (c) ve (h) bentlerinin madde metninden çýkarýlmasýný ve diðer fýkralarýn buna göre teselsül ettirilmesini arz ve teklif ederiz.

Ýrfan Gündüz Osman Akman Ýnci Özdemir

Ýstanbul Antalya Ýstanbul

Fikret Badazlý Nusret Bayraktar Cemal Uysal

Antalya Ýstanbul Ordu

Alim Tunç M. Akif Hamzaçebi A. Kemal Deveciler

Uþak Trabzon Balýkesir

Bülent Baratalý Haluk Koç Yýlmaz Kaya

Ýzmir Samsun Ýzmir

BAÞKANKomisyon önergeye katýlýyor mu?