Türkiye'de jeotermal kaynakların kullanımları hakkında

HAKKI ÜLKÜ (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; gündemdışı söz alıp da Türkiye'de jeotermal kaynakların kullanımı hakkındaki düşüncelerimi belirtmek için böylesine bir tarihi seçmeme ve bu tarihte bana yardımcı olan Sayın Başkana teşekkürlerimi sunarak sözlerime başlamak istiyorum.

Zira, 27 Ocak 2005 tarihinde, yani bundan onbeş gün sonra, Türkiye'nin değişik yerlerinde, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından doğalgaz ihaleleri yapılacaktır. Bu doğalgaz ihaleleri, aynı zamanda, fay hattında sıcak suyu bulunan illeri de kapsamaktadır.

Türkiye, jeotermal açısından dünyanın beş şanslı ülkesinden biridir. Türkiye'nin fay hatlarında bol miktarda jeotermal vardır. Başta İzmir olmak üzere, Denizli'de, Aydın'da, Bursa'da, Balıkesir'de, Afyon'da, Manisa'da, Kütahya'da, Çanakkale'de, Sakarya'da, Manisa'nın İlçesi Salihli'de, Bolu ve civarında, Yozgat'ta, Nazilli'de, Erzurum'da, Şanlıurfa'da, Sivas'ta, İzmir'in ilçeleri başta Balçova olmak üzere, Dikili'de, Bergama'da, Aliağa'da, Manisa'nın ilçesi Alaşehir'de ve Kırşehir gibi yerlerde bol miktarda jeotermal kaynaklar vardır.

Jeotermal kaynaklar sadece ısıtmada değil aynı zamanda seracılıkta ve kaplıca olarak da kullanılmaktadır. Sıcak suyu daha fazla olan, yani suyun 100 dereceden daha fazla olan yerlerinde de elektrik enerjisi üretmek amacıyla kullanılmaktadır; ancak, ne yazık ki, ülkemiz böylesine şanslı bir konumda olmasına rağmen jeotermal kaynaklar yeteri kadar kullanılmamaktadır ve bu hususta atılım da yapılmamaktadır; atılım yapılan yerlerde de o yöre insanlarını bilgilendirmek şöyle dursun, başka enerji kaynakları türünün o yörelerde kullanılması için âdeta propaganda yapılmaktadır.

Şimdi, kendi yöremiz için, İzmir için söylersek, İzmir'de onbeş gün sonra bir doğalgaz ihalesi var; bu doğalgaz ihalesi yapıldıktan sonra geriye alınması mümkün olmayacağına göre, İzmir'deki jeotermal kaynaklar 57 yerleşim biriminde kullanımdan yoksun bırakılacak ve ithal olan, bizim olmayan, sıcak suya oranla, yani jeotermale oranla 5 misli pahalı olan ve istedikleri zaman vanasının kısılabileceği bir ısıtma amaçlı kullanım, ne yazık ki, ülkemizde jeotermal alanlarda da kullanılacaktır.

Geçenlerde İzmir'de yapılan bir toplantıda, Türkiye Jeotermal Derneği Başkan ve üyelerinin bulunduğu, bazı belediye başkanlarının katıldığı, valiliğin de içinde olduğu bir toplantı sonucunda, Dünya Bankasının ilgili birimi, İzmir ve civarında kullanılacak olan jeotermal yatırımları için 5 000 000 dolarlık bir kredi öngörmüştür. Bu kredi de hibe kredi biçimindedir; ama, bu kaynağın kullanımı için öncelikle ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir; eğer, İzmir'deki doğalgaz ihalesi iptal edilmezse, o 5 000 000 doların kullanımı için şimdiye kadar verilmiş olan uğraş boşa gidecektir.

Ben, buradan, ilgili bakanlık vasıtasıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kuruluna seslenmek istiyorum: Önümüzde onbeş gün var; bu onbeş günlük zaman zarfında, jeotermal kaynakların bol bulunduğu alanlarda, ne olursunuz, doğalgaz ihalelerini iptal edin; iptal edin ki, dışkaynakların kullanımı sağlanmasın; iptal edin ki, döviz ödemeyelim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)