1 Kasım 1928 tarihinde Türk alfabesinin kabulüne ilişkin gündem dışı konuşması

HALİL ÖZŞAVLI (Şanlıurfa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum.

Bugün, 1 Kasım 1928’de kabul edilen yeni Türk alfabesi ve Latin harflerinin kabulüyle ilgili gündem dışı söz almış bulunmaktayım.

Tabii, birileri için yeni alfabenin kabulü, aynı zamanda birileri için de Kur’an harflerinin ilgasıydı 1 Kasım 1928 tarihinde yapılan bu devrim. Şüphesiz bu bir devrimdi. Kanun metni önümde, 11 maddeden oluşan bu kanunda hâliyle Arap harflerinin yani Kur’an harflerinin okunmasının zorluğu, Türk toplumunu, Türk milletini aydınlığa çıkarmak için yeni bir alfabenin neden kabul edilmesi gerektiği uzun uzun anlatılmaktadır. O gün Mecliste Gazi Mustafa Kemal Atatürk uzun bir konuşma yapacak ve konuşmasının da son bölümünü yeni harflerin kabulüne ayıracaktır. Şüphesiz bu bir devrimdir. O günün koşullarında olması gereken bir devrimdi, hepimiz bunu benimsiyoruz, özümsüyoruz. Fakat sonraki yıllarda sistemin sergilediği -AK PARTİ iktidarına kadar hatta- reddimiras tavrı belki de bu millete en büyük zararı verdi.

Yeni harfler, yeni alfabe kabul edildiği zaman Avrupa basınında neler yazıldı hızlıca çok kısa size birkaç örnek vermek istiyorum. The Times gazetesi 31 Ağustos 1928: “Arap harflerinin Türkler üzerindeki uzun egemenliği tutuculuktan, Kur’an yazısını kutsanmış gibi gören dincilikten ileri gelmiştir.”