Gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; harçlar kanununda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; ordu milletvekili rahmi güner'in; 3717 sayılı adli personel ile devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi ile 492 sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanun ve 657 sayılı kanunun 152 nci maddesinin "ıı-tazminatlar" kısmının (g) bölümünde değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; konya milletvekili kerim özkul ve 4 milletvekilinin; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak'ın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:536)

HARUN ÖZTÜRK (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; torba yasa tasarısının 49’uncu maddesiyle ilgili vermiş olduğumuz önerge üzerine söz aldım. Bu vesileyle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin iş yerinde sunulmasını hizmetin etkinliği açısından zorunlu görmekteyiz. Bu hizmetten sadece iş yerinde 50’den fazla işçi çalıştıran işletmeler değil, işletmelerin yaklaşık yüzde 98’ini oluşturan KOBİ’ler de yararlandırılmalıdır, bunu sağlayacak olan da kurulacak ortak sağlık ve güvenlik birimleridir.

Bu birimlerin bu hizmeti satın alacak işletmeler dışındaki şirketlerce kurulması doğru değildir. Doğru değildir, çünkü bu birimler para karşılığı iş yerlerine hizmet verdikleri için bağımsız bir biçimde görev yapamazlar. Geçmişte yapı denetimi ve sürücü ehliyet kursu gibi uygulamalarda benzer sakıncalar ortaya çıkmıştır.

50’den fazla işçi çalıştıran işletmeler, iş yerlerinde bizzat bu birimleri oluşturabilecekleri gibi, işverenler tarafından oluşturulan ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden de bu hizmeti satın alabileceklerdir.

Maddede, 50’den az işçi çalıştıran işletmelerin de bu hizmeti ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden almalarına zorunluluk getirilmesi uygun olacaktır. Çünkü, iş hekimliği ve güvenliği hizmeti alma konusunda bir boşluk bırakılmaması gerekir. Ancak, bu hizmetin KOBİ’lere olan yükünün hafifletilmesi için bunlara yönelik bir devlet desteği mutlaka düşünülmelidir.

Öte yandan, 50 işçinin hesabında taşeron yanında çalışan işçiler de dikkate alınmalıdır.

Maddedeki altı aydan fazla çalışma zorunluluğu da geçici ve mevsimlik çalışmayı öngören istihdam yapımız, kayıt dışı istihdamın yaygınlığı ve işverenlerin işçilere İş Kanunu’ndan doğan bazı hakları ödememek için altı ayda bir işçi değiştirmeleri nedenleriyle işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almaktan kaçınmaları sonucunu doğurabilecektir.

Değerli milletvekilleri, işletmelerde kurulu birimlerde görev yapan iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının ücretleri ile ortak sağlık ve güvenlik birimi hizmetlerinin bedelinin doğrudan işverenler tarafından ödenmemesi gerekir. Aksi takdirde, hizmetin bağımsız ve etkin bir şekilde verilmesi mümkün olmayacaktır. Yapılmakta olan düzenlemede buna ilişkin bir hüküm yer almamaktadır. Bu bağımsızlığı sağlayacak olan da işverenlerin ve devletin katılımıyla oluşturulacak bir fon olacaktır.

Bunun içindir ki, değişiklik önergesinde, çıkarılacak yönetmeliğin ülkemiz tarafından da onaylanan ILO’nun iş sağlığı ve güvenliği ve çalışma ortamına ilişkin 155 sayılı Sözleşmesi ile iş sağlığı hizmetlerine ilişkin 161 sayılı Sözleşmesi hükümlerine uygun olması teklif edilmiştir.

Ayrıca Bakanlık, söz konusu yönetmeliğin çıkarılmasında, doğrudan ilgili meslek kuruluşları olan Türk Tabipleri Birliği ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğini devre dışı bırakmak istemektedir. Meslek kuruluşları ile sosyal taraflara maddede görüş alınacak birimler arasında açıkça yer verilmemesi, uzlaşmadan kaçan ve dayatmacı bir anlayıştır.

Bu düzenlemeyle Hükûmet, hem yargı kararlarını hem de yargıda görülmekte olan bir davayı baypas etmek istemektedir. Hükûmetin bürokrasiye ve yargıya takılan konuları yasa çıkararak aşmaya çalışması ve yasama organını keyfî bir şekilde kullanması kabul edilemez.

Değerli milletvekilleri, tasarıyla İş Kanunu’nun 81’inci maddesine eklenen yeni fıkra ise iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı istihdamında hem Türk Tabipleri Birliği ve hem de Türk Mühendis Mimar Odalarına yetki veren bazı hükümleri devre dışı bırakarak, hem de bazı maddeleri henüz yürürlüğe bile girmeyen Tam Gün Yasası’na istisna getirmeyi amaçlamaktadır. Değişiklik teklifimizle bu sakıncaların da ortadan kaldırılması amaçlanmıştır.

Değerli milletvekilleri, iş yerinde çalışan ve her an iş kazası ve meslek hastalığı riskiyle karşı karşıya bulunan…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Öztürk, konuşmanızı tamamlayınız.

HARUN ÖZTÜRK (Devamla)…alanında uzman, işverene karşı sendika yöneticilerinde olduğu gibi çeşitli güvencelerle korunmuş kişilerin de iş sağlığı ve güvenliği birimlerinde görev almaları son derece önemlidir. Gerektiğinde işin geçici olarak durdurulmasına karar verebilecek olan bu kişilerin işverene karşı korunmaları gerektiği ise açıktır.

Değerli milletvekilleri, eğer yüzlerce kez aynı nedenlerden kaynaklanan kazalar oluyorsa, bu durumu talihsizlik ve kader diye açıklayamazsınız. Bu, göz göre göre ihmaldir.

İş hukukunun diğer alanlarından farklı olarak bu alanda işçi, işveren ve devletin çıkarları örtüştüğünden, ön yargısız doğru adımlar atılırsa sorunun çözümü kolaylaşabilecektir.

Doğru yasal düzenlemeler, sağlıklı ve doğru verilerle uygulamanın düzenli denetimi, iş sağlığı ve güvenliği sorunlarının aşılmasına katkı verecektir diyor, yüce heyetinizi tekrar saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)