İç tüzük 37'ye göre doğrudan gündeme alınma önerisi

HASİP KAPLAN (Şırnak)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kanun teklifimiz 5442 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’na bir madde eklenmesi, değiştirilen mezra, köy, ilçe, il ve coğrafi bölge ile yerleşim birimlerinin adlarının, eski adlarının da kullanılmasına olanak tanınması yönündedir. Türkiye Cumhuriyeti’mizin kurulduğu coğrafya Anadolu, Mezopotamya, Trakya binlerce yıl pek çok farklı kültüre ev sahipliği yaptı ancak bugün 30.280 yerleşim biriminin ismi Kürtçe, Gürcüce, Tatarca, Çerkezce, Lazca, Arapça veya farklı azınlık ve grupların dillerinde veya tarihsel isimleri olarak değiştirilmiş bulunmaktadır.

İlk kez 1925 yılında Artvin ilinde, büyük kısmı Artvin ve Rize tarafında Gürcüce olan yerleşim isimlerinden başlandı. Daha sonra 1940 yılında bir genelgeyle bu yapıldı. En son 1957 yılında Ad Değiştirme İhtisas Kurulu kuruldu ve 1978 yılına kadar bu sürdü. 12 Eylül darbesi sonrası da bu çalışmalar sürdü. 1981 yılında 280 köy ismi değiştirildi. Yine 83 yılından bu yana 280 köy ismi yakın tarihte değiştirildi. Elli altı yıl içindeki 30 bin ismin değiştirilmesi dikkate alınırsa Türkiye’deki mevcut köylerin yüzde 35’ini temsil ediyor bu fakat “En çok nerede isimler değiştirildi?” diye sorduğumuz zaman çok ilginç bir veri çıkıyor karşımıza. En çok Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu’da bu isimlerin değiştirilmiş olduğunu görüyoruz.

Örneğin, Sayın Başbakan Recep Tayyip Erdoğan nerelidir? Baktığımız zaman Potamyalıdır ama Potamya’nın ismi Güneysu olarak değiştirilmiş. Yine, “Ana muhalefet parti lideri Sayın Kılıçdaroğlu nerelidir?” diye baktığımız zaman Dersimlidir ama ismi değiştirilmiştir, Tunceli olmuştur. Ben bu kanun teklifini verdim. Ben nereliyim? Hezexlıyım ama Hezex’ın ismi 1937’de İdil oluvermiş.

Şimdi, bu değişiklikleri çoğaltmak mümkün ama isim değişikliklerinin temelinde, çok az birkaç isim komik olduğu için değiştirilmiştir, bunları istisna sayıyoruz. Örneğin, Hıyar, Kansız, Keçi, Kıllı, Komik, Kötüköy, Kuduzlar, Sinir, Zurna gibi isimler komik diye değiştirilmiş. Bunların içinde -bu 1982, İçişleri Bakanlığı verileri- yine “kızıl”, “çan”, “kilise” gibi kelimeleri içeren isimlerin de, yine İçişleri Bakanlığı 1982 darbe sonrası verilerinde tamamen değiştirildiği görülüyor ama gerekçede “bölücülüğe meydan vermemek” diye yazmışlar, böyle deyince de Arapça, Farsça, Kürtçe bütün isimler değişivermiş. Örneğin, Urfa’da Telhınta olmuş Buğdaytepe, Telanbar olmuş Anbartepe, Telseyif olmuş Kılıçlı.

Yine, Trabzon ve Rize’de toplam 495 köyün ismi değiştirilmiş arkadaşlar. Herhâlde Sayın Başbakanın en çok memleketinde değiştirildiğine göre, bu açılımda da İçişleri Bakanı Sayın Atalay köy isimlerinin değiştirilmesini açtığına göre, bu kanun teklifimize ret oyu vermezsiniz, çünkü Diyarbakır’da Diyarbakır Valiliği iki dilli tabelalarla ilgili, eski ve yeni isimlerin yer aldığı tabelalarla ilgili dava açıyor, mahkeme yoluna gidiyor, aslında bu bir açığa çıkma durumunu da getirecektir.

Biz, 21’inci yüzyılda artık bu isimlerin mutlak surette orijinal, kendi isimleriyle birlikte anılabileceğini, birlikte aynı tabelaya yazılabileceğini ve bunun da çok zor değil, bir kanun teklifiyle, bir ek yaparak mümkün olduğunu ve en olabilir yöntem olduğunu söylüyoruz. Gündeme alınmasını oylarınıza sunacağız…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

HASİP KAPLAN (Devamla)…bunun gündeme alınıp alınmamasını oylayacağız. Takdir mahkemenin diyeceğim, yüce Meclisin çünkü yüce Meclisten sonra mahkemelik bir durum ortaya çıkacak. (BDP sıralarından alkışlar)