İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

AK PARTİ GRUBU ADINA İBRAHİM KÖŞDERE (Çanakkale)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan iş güvenliğiyle görevli mühendis ve teknik eleman bulundurulmasıyla ilgili 82 nci madde üzerinde, Grubumuz adına söz almış bulunmaktayım.

İş sağlığı ve güvenliği, ekonomik boyutları bir yana, sosyal boyutları itibariyle de ülke kalkınması açısından hayatî önemi haiz toplumsal bir sorundur. İş kazaları ve meslek hastalıkları, bir yandan, işgücü ve işgünü kayıplarına neden olurken, öte yandan, önemli maddî kayıplara neden olmaktadır. İş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu meydana gelen can ve uzuv kayıpları ise, toplumsal yapıda onulmaz yaralar açmaktadır.

Uluslararası Çalışma Teşkilatı yayınlarına göre, dünyada, her yıl, 1 200 000 insanın iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu hayatını kaybettiği, 160 000 000 işçinin ise, iş kazaları ve meslek hastalıkları dolayısıyla yaralandığı ve hastalandığı bilinmektedir.

Yine, aynı kaynaklara göre, endüstrileşmiş ülkelerde, iş kazaları ve meslek hastalıklarının toplam maliyetinin bu ülkelerin gayri safî hasılâlarının yüzde 1'i ile yüzde 3'ü arasında değiştiği bilinmektedir. Ülkemizdeyse, en iyimser yaklaşımla, iş kazaları ve meslek hastalıklarının toplam maliyetinin yılda 4 katrilyon olacağı hesap edilmektedir.

Sosyal Sigortalar Kurumu istatistiklerine göre, 2001 yılında 72 367 iş kazası sonucu, 1 080 ölüm vakası meydana gelmiş, 2 813 kişi sürekli iş göremez hale gelmiştir. İş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle kaybedilen işgünü sayısı ise yaklaşık 2 000 000'dur.

Bu istatistikler de göstermektedir ki, iş sağlığı ve güvenliği, öncelikle, en kutsal hak olan yaşama hakkını, sağlıklı yaşama hakkını tehdit eden en önemli risklerden birisidir. Öyleyse, bu alanda yapılacak her türlü çalışma ve harcanacak her kuruş, öncelikle vicdanî bir sorumluluktur. Bu alanda alınacak tedbirlerin işletmelerin verimini artırdığı, yapılan araştırmaların bir neticesidir. Bu yönüyle de, büyük ekonomik kayıpların önlenmesinde ve ülke kalkınmasında, ayrıca önemli rol oynamaktadır.

Tartışılmakta olan tasarı, özellikle iş sağlığı ve güvenliği alanında getirdiği yeni kurumlar ve yeni açılımlar, ülkemizde yeterince bilinmeyen ve bilinmediği için yeterince ve gereğince yerine getirilemeyen iş sağlığı ve güvenliği konusunun doğru anlaşılmasını ve doğru konumlandırılmasını sağlayacaktır.

İş sağlığı ve güvenliği, çok disiplinli bir alan olup, özellikle koruyucu mühendislik ve koruyucu hekimlik çalışmalarının sonucunda, sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlanabilir. Bugüne kadar, işyerlerinde, sadece işyeri hekimliği uygulamaları önplanda iken, tasarıyla mühendislik çözümlerin de bu faaliyetlere katkı sağlaması amaçlanmıştır. Bu çağdaş yaklaşımı takdirle karşılıyoruz.

İşçilerin sağlık durumunun ve alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin denetlenmesi amacıyla, ilkyardım ve acil tedavi ile koruyucu sağlık hizmetlerini yürütmek üzere, işyeri hekimi istihdam etme ve sağlık birimi oluşturma zorunluluğunu kanun hükmü haline getirilmiştir.

İşyeri hekimleri, ilkyardım ve acil tedavi dışında kalan tedavi hizmetlerini yerine getiremeyecek, bu görevler, Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından yürütülecek, faaliyetlerini, iş sağlığı ve güvenliği konusunda önleyici ve koruyucu hizmetlerde yoğunlaştıracaktır.

İş sağlığı ve güvenliği bilgisi tıp eğitiminde yeteri kadar alınamadığından, bu konu ayrı bir uzmanlığı gerektirdiğinden, işyeri hekimlerinin ve sağlık personelinin bu konuda eğitim alması zorunluluğu getirilmiştir.

İşyeri hekimlerinin ücret ve diğer çalışma şartları, kanunların emredici hükümleri çerçevesinde, akit serbestisine uygun olarak, işveren ve işyeri hekimi tarafından belirlenecektir. Bazı tüzüklerde ayrı ayrı yer alan, işyerlerinde iş güvenliğiyle görevli mühendis istihdam etme zorunluluğu, genişletilmiş işyerlerinde mühendis ve teknik elemanın görevlendirilmesi yasal zorunluluk haline getirilmiştir.

İş güvenliği ve iş kazalarının önlenmesi konusundaki bilgiler mühendislik eğitiminde yeteri kadar verilemediğinden, bu konu ayrı bir uzmanlığı gerektirdiğinden, iş güvenliğiyle görevli mühendislere bu konuda eğitim alma zorunluluğu getirilmiştir. Bu sayede, iş sağlığı ve güvenliği gibi çok disiplinli, birden çok uzmanlık alanını ilgilendiren bir alanda, koruyucu hekimlik ve koruyucu mühendislik hizmetlerinin işyerlerine ulaştırılması ve işyeri hekimleri ile iş güvenliği uzmanlarının birlikte çözümler üretebilmeleri sağlanacaktır. Daha sağlıklı ve daha güvenli bir çalışma ortamının sağlanmasında, bu birlikteliğin ve ortak çalışmanın olumlu çıktıları olacağına inanıyoruz.

Öte yandan, sanayide sayılan, devamlı olarak en az 50 işçi çalıştıran ve altı aydan fazla sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde, her işverenin, yönetime katılma modeline uygun olarak, bir iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurma yükümlülüğü 1475 sayılı Yasayla öngörülmüştür. Yürürlükte bulunan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Kurulları Hakkında Tüzük uyarınca, bu kurullar, danışman kurul niteliğinde olup, kararları bağlayıcı değildir; yatırım güçleri yoktur.

Getirilen yeni düzenlemeyle, işverenler, iş sağlığı ve güvenliği kurullarının kararlarını uygulamakla yükümlü tutulmuşlar; böylece, bu konuda çok önemli işlevler üstlenebilecek bu kurullar, etkin hale getirilmiştir. Bu sayede, tasarının, bu düzenlemelerle çalışma hayatında yeni ufuklar açacağına inanıyoruz.

Hepinizi saygılarımla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)