Deprem riskinin araştırılarak deprem yönetiminde alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla (10/60,63,99,242,243,244,245,246,254,256)

İLHAN EVCİN (Yalova)Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; ülkemizde yaşanabilmesi muhtemel bir deprem öncesinde deprem etkilerini en aza indirebilmek için alınabilecek tedbirlerin tespit edilmesi, yapılacak yasal düzenlemelerin ortaya konulabilmeleri için verdiğim Meclis araştırması önergesi hakkında söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle, hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

2010 yılının ülkemize, milletimize, dünyaya barış, mutluluk ve hayırlar getirmesi temennisiyle 2010 yılında ve daha sonraki yıllarda da depremin yaşanmamasını diliyorum.

Sizlerin de bildiği gibi, Türkiye deprem bölgeleri haritasına göre yurdumuzun yüzde 92’sinin deprem bölgeleri içerisinde olduğu, nüfusumuzun yüzde 95’inin deprem tehlikesi altında yaşadığı ve ayrıca büyük sanayi merkezlerinin yüzde 98’inin, barajlarımızın yüzde 93’ünün deprem bölgesinde olduğu bilinmektedir.

Son elli sekiz yıl içerisinde yaşanan depremlerde yaklaşık 58 bin vatandaşımız hayatını kaybetmiştir, 122 bin kişi yaralanmış, yaklaşık 411.500 bina yıkılmış ve ağır hasar görmüştür. Sonuçta diyebiliriz ki ortalama olarak her yıl bin vatandaşımız depremden dolayı ölmekte, 7 bine yakın bina yıkılmaktadır.

Yalova ilimizin de içinde bulunduğu, İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Bursa, İzmir gibi büyük şehirlerimizin de yer aldığı otuz üç ilimiz 1’inci derece deprem bölgesi içerisinde yer almaktadır. Yalova ilimiz, bulunduğu deprem bölgesinin sonucu, tarih içerisinde pek çok yıkıcı depremlerle karşı karşıya kalmıştır. En sonuncusu da 17 Ağustos 1999 tarihinde yaşanan ve merkez üssü Gölcük olan depremdir.

17 Ağustos depremi, tüm Marmara Bölgesi’nde olduğu gibi yurdumuzun Ankara’dan İzmir’e kadar çok geniş bir alanında hissedilmiştir. Resmî raporlara göre 17.480 kişi ölmüş, 43.953 kişi yaralanmış, 505 kişi sakat kalmış, 285 bin konut, 42 bin iş yeri hasar görmüştür. Yaklaşık 16 milyon insan depremden değişik düzeylerde etkilenmiştir. 17 Ağustos depremi Yalova ilimizde de hissedilmiş ve çok ağır hasarlar da oluşmuştur. İlimizde yaklaşık 2.500 insanımız hayatını kaybetmiş, 16 bin kişi prefabriklerde yaşamak zorunda kalmıştır.

Şu açıktır ki depremi yaşamayan depremin acısını tam olarak anlayamaz. Ülkemizde neredeyse tüm iller bir şekilde deprem yaşamış veya depremden etkilenmiştir. Ülkemizde bu kadar üzüntüye, bu kadar ekonomik yıkıntıya sebep olan bu felaketin etkilerinin azaltılabilmesi, meydana gelen doğrudan veya dolaylı zararların azaltılabilmesi ancak deprem afetine karşı alınacak önlemlerle mümkündür.

Bu tedbirleri beş ana başlık altında toplayabiliriz: Birincisi, deprem öncesi yapılacak hazırlık çalışmaları. İkincisi, deprem öncesinde mevcut yapı stokunun iyileştirilmesi ve rehabilitasyonu. Üçüncüsü, deprem anında acil eylem planlarına göre koordinasyonun sağlanması. Dördüncüsü, deprem anı ve sonrasında müdahale ve acil yardım. Beşincisi, deprem sonrası yapılması gerekenler.

Tüm bu aşamaların tüm bu kademelerinde yapılacak düzenlemeler ve hazırlıklar depremin zararının en aza indirgenmesi için çok önemlidir. Bizler Yalova ili olarak, 17 Ağustos depremini yaşamış bir il olarak başta Valiliğimiz, Özel İdaremiz, Yalova İl Belediyemiz, ilçe belediyelerimiz, ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte Yalova’mızda yaptığımız deprem öncesi hazırlıklarımız hakkında bilgi vermek istiyoruz. Bunları beş ana başlık altında toplayabiliriz:

1) Planlama çalışmaları.

2) Projeler.

3) Eğitim çalışmaları.

4) Sivil toplum alanındaki çalışmalarımız.

5) İmar alanındaki çalışmalarımız.

Planlama çalışmalarımız çerçevesinde Yalova İli Afetler Acil Yardım Planı, Yalova İli Deniz Acil Müdahale Planı, Endüstriyel Kazalar İçin Acil Durum Planı, Yalova İli Alternatif Tahliye ve Yardım Yolları Planı, 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, İl Stratejik Planı, Yalova Belediyesi tarafından yapılan Stratejik Plan, uygulama imar planları ve bu depreme hazırlık konusunda yapmış olduğumuz projeler: MERP (Avrupa Birliği Marmara Depremi Rehabilitasyon Programı) kapsamında Yunanistan’ın Komotini Belediyesi ile Yalova Belediyesi arasında afete hazırlık ve afet yönetimi amacıyla Kardeş Belediyecilik Projesi, Çevre Projesi kapsamında altyapı iyileştirme ve uygulama projeleri. Yine Avrupa Birliği Marmara Depremi Rehabilitasyon Programı kapsamında İtfaiyenin Modernizasyonu Projesi, Temel Afet Bilinci Eğitimi Projesi, Köy Afet Eğitim Projesi, Güvenli Yaşamı Öğreniyorum Projesi. Sanayi tesisleri telsiz haberleşme sistemi ve en önemlisi, ilimizin tamamını kapsayan İl Telsiz Sistemi ve Haberleşme Projesi sayesinde tüm köylerimizle telsiz bağlantısı sağlanmış durumdadır.

Eğitim çalışmalarımızda doğal afet tatbikatları, afet zararlarının azaltılma eğitim seminerleri, uluslararası deprem sempozyumu, ulusal afet yönetim semineri, kimyasal kazalara karşı müdahale ve koruma eğitimleri, doğal gaz kazalarına karşı müdahale ve koruma eğitimleri, sanayi tesislerine yönelik yangından korunma ve müdahale eğitimleri, K77 ve UMKE gece tatbikatları.

Sivil toplum alanındaki çalışmalarımızda ise, sivil bir kuruluş olan K77 Yalova Arama Kurtarma Derneği kurulmuştur. Yine Mahalle Afet Gönüllüleri Derneği tüm Yalova genelinde oluşturulmuştur. Yalova UMKE (Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi) oluşturulmuştur. Ayrıyeten, yine merkezi Yalova’da olmak üzere Arama Kurtarma Dernekleri Federasyonu kurulmuştur. Aydın ilimizden Umut, Balıkesir Gönen’den GÖNDAK, Antalya Alanya’dan DAD, Edirne’den EDAK arama-kurtarma dernekleri bu Federasyonumuzla birlikte çalışmaktadır. Merkezi Yalova’da olan bu Federasyonumuzun sahip olduğu eğitim tesisleri tüm sivil kuruluşlara açıktır.

İmar alanlarıyla ilgili olarak yapılan çalışmalarımızda, her şeyi devletten beklemeden, yerel yönetimlerin elindeki yetki ve salahiyetleri kullanarak bazı önlemler kendi Yalova Belediyesinin yetkileri dâhilinde alınmıştır. Bunlar nelerdir? Yeni yapılacak binalar için Yalova Belediyesi sınırları içerisinde detaylı zemin etütleri ve mikro belgeleme çalışmaları yapılmıştır. Yapılan çalışmalar neticesinde yerel yapılaşma şartları belirlenmiş, plan notu olarak belediye meclis kararı alınarak yürürlüğe sokulmuştur. Alınan bu plan notları çerçevesinde binaların her iki yönünde yüzde 1’den az olmamak üzere simetrik perde konması zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıyeten, beton sınıfı ise C-20’den C-30’a yükseltilmiş ve bunun kullanılması zorunlu hâle getirilmiştir.

Yine aynı şekilde statik hesap yapılması prensibi içinde kapalı çıkmalarda kesinlikle çerçevelerle birleştirilmiş kirişlerin yapılması zorunlu hâle getirilmiştir.

Zemin etütleri doğrultusunda zemin taşıma ve sıvılaşmalarına karşı gerekli tedbirlerin alınması sağlanmıştır.

Mevcut binalarla ilgili olarak ise hasarlı veya hasarsız, az hasarlı binaların tamamından beton numuneleri alınarak beton durumları değerlendirilmiştir.

Bu çerçevede tabii ki Yalova bu konularda gerekli çalışmayı yapmış ve bundan sonraki olacak depreme tüm kurum ve kuruluşlarıyla hazır durumdadır, her türlü planları da mevcuttur.

Tabii bu arada çözümlenmesi gereken bazı sorunlar da vardır. Bunlar özellikle güçlendirme projeleri yapımında Kat Mülkiyeti Kanunu’nda çıkan sorunlardır. Burada kat maliklerinin yüzde 51’den fazla çoğunluğu istenmektedir. Bununla ilgili uygulamayı kolaylaştırıcı ve zorunlu hâle getirici, yeni yönetmeliğe uygun hâle getirici bazı maddeler eklenmesi gerekebilir.

Binaların güçlendirilmesinde yine finansman sorunları yaşanmaktadır. Bu çerçevede kredi imkânları önem taşımaktadır. Biz Yalova’mızda yapmış olduğumuz bu çalışmalarda emeği geçen tüm kurum ve kuruluşların yetkililerine huzurlarınızda Yalovalılar adına teşekkür ediyorum.

Yukarıda belirttiğim hazırlıkların Türkiye geneline yaygınlaştırılması, mevcut sorunların giderilmesi için ve gelecekte karşılaşılması muhtemel depremlerde ülkemizin zararlarının en aza indirilebilmesi, mümkün olursa ortadan kaldırılması için bir Meclis araştırması önergesinin yerinde olacağı kanaatindeyim. Bu sebeple araştırma önergeme desteklerinizi bekliyorum.

Hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)