2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2019 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Tümü münasebetiyle

MHP GRUBU ADINA İSMAİL FARUK AKSU (İstanbul)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2019 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin tümü üzerine Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına söz aldım. Gazi Meclisi ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.

Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin üçüncü bütçesinin milletimizin birliğine, refah, huzur ve güvenliğine katkı sağlamasını temenni ediyorum. Açılışının 100’üncü yılını idrak ettiğimiz bir süreçte, Meclisimizin ilk Başkanı ve cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, istiklal mücadelemizin bütün kahramanlarını, muhterem ecdadımızı ve tüm şehitlerimizi rahmetle ve saygıyla anıyorum. Covid-19, doğal afet ve orman yangınları sonucu kaybettiğimiz vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, hastalarımıza şifa niyaz ediyorum. Şu an vatan nöbetinde olan, terörle mücadele eden asker, polis, tüm güvenlik güçlerimizi ve sağlık çalışanlarımızı selamlıyor, Allah yâr ve yardımcıları olsun diyorum.

2021 yılı bütçesi ilk kez program bütçe esaslarına göre hazırlanmış ve merkezî yönetim bütçesindeki ödenekler 68 program arasında dağıtılmıştır. Program bütçeyle kamu hizmetleri ile kaynak tahsisleri arasında güçlü bir bağ kurularak sonuç odaklı bir yaklaşımla hedefler ile kaynaklar ilişkilendirilmiştir.

Her bir vatandaşımızın hakkı ve payı olan bütçede, kaynakların artırılması kadar, mevcut kaynakların nasıl dağıtıldığı da önemli bir husustur.

Kamu dengelerini iyileştirmek, kamu maliyesi alanındaki kazanımları korumak, kamu borçluluğunu düşük ve sürdürülebilir düzeyde tutmak, beşerî sermayeyi güçlendirmek, eğitimin kalitesini artırmak, sağlık harcamalarında arz ve talep yönlü düzenlemeleri hayata geçirmek ve tarımda üretim ve verimlilik artışı sağlamak bütçenin öne çıkan hedefleridir.

Milliyetçi Hareket Partisi olarak 2021 yılı bütçe teklifini değerlendirirken temel ilkemiz; ekonomik, mali ve sosyal politikalarla birlikte, yürütülen terör mücadelesinin, bölgesel ve küresel gelişmelerin ülkemize yüklediği ağır sorumluluğun, salgının ekonomimiz üzerindeki olumsuz etkisinin, Türkiye'nin maruz kaldığı ekonomik güvenlik tehdidinin ve dünya ekonomisiyle birlikte Türkiye ekonomisini de etkileyen olumsuzlukların göz önünde bulundurulması olmuştur.

Değerli milletvekilleri, bütçe teklifi, 2021-2023 dönemini kapsayan Yeni Ekonomi Programı’ndaki hedeflerle uyumlu olarak hazırlanmıştır. Bütçenin gelir ve gider tahminleri yapılırken 2021’de gayrisafi yurt içi hasıla büyümesinin yüzde 5,8; işsizlik oranının yüzde 12,9; TÜFE yıl sonu değişim oranının yüzde 8, ihracatın 184 milyar dolar, ithalatın 223,3 milyar dolar, borç stokunun gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yüzde 33,2; cari açığın gayrisafi yurt içi hasılaya oranının ise yüzde 1,9 olacağı öngörülmüştür.

Bütçe giderlerinin bir önceki yıl bütçe kanununa göre yüzde 22,9 artışla 1 trilyon 346,1 milyar lira, bütçe gelirlerinin yüzde 15,1 artışla 1 trilyon 101,1 milyar lira olması planlanmış, bütçe açığının ise 245 milyar lira olarak gerçekleşmesi öngörülmüştür. Toplam vergi gelirlerinin 922,7 milyar lira, vergi dışı gelirlerin de 178,4 milyar lira olması hedeflenmiştir. 2020 yılında millî gelire oranla yüzde 6,1 olması beklenen kamu kesimi borçlanma gereğinin yüzde 4,7’ye, 2023’te ise yüzde 3,6’ya gerileyeceği öngörülmüştür.

Bütçe teklifinin en dikkat çekici yönü sağlık, eğitim, tarım, sosyal destek ve yatırım ödeneklerindeki yüksek artışlardır. Bütçeden sağlık hizmetleri için 238 milyar lira kaynak tahsis edilerek sağlık harcamalarının bütçe içerisindeki payı yüzde 17,7’ye yükseltilmiştir. Sağlık sektörü yatırımları için ayrılan ödenek de yüzde 72 oranındaki artışla 20,1 milyar lira olmuştur.

Eğitime ayrılan kaynak miktarı yüzde 20 artışla 211,4 milyar liraya yükseltilerek bütçe giderlerinin yaklaşık yüzde 15,7’si de eğitime ayrılmıştır.

Çiftçimize bütçeden tarımsal destek programları için 22 milyar, tarım sektörü yatırımları için 12,1 milyar, tarım kredi sübvansiyonu, müdahale alımları, tarımsal KİT’lerin finansmanı ve ihracat destekleri için ise 8,3 milyar olmak üzere toplam 42,4 milyar lira kaynak ayrılmıştır.

Bütçeden sosyal yardım harcamaları için ayrılan ödenekte de yüzde 17 oranında artış yapılmıştır.

Bütçenin önemli özelliklerinden biri de yatırım öncelikli olmasıdır. 2020 yılında 56,6 milyar lira olan sermaye gideri ödenekleri yüzde 83 oranında artırılarak merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idarelere yatırımları için 103,7 milyar lira ödenek tahsis edilmiştir. Reel kesim destekleri için ise 50,6 milyar lira ayrılmıştır.

Ekonomik sınıflandırmaya göre 2021 yılı merkezî yönetim bütçe ödenekleri içinde en büyük payı yüzde 41,6’yla cari transferler, yüzde 22,4’le de personel giderleri almaktadır. Kamu personel giderleri, enflasyon hedefleriyle kamuda istihdam edilecek yeni personel alımı kapsamında bir önceki yıla göre yüzde 15,3 oranında artırılmıştır.

Bütçelerin niteliği, şüphesiz kaynak tahsisinin nasıl önceliklendirildiğiyle yakından ilişkilidir. Bu yönüyle bakıldığında, kaynakların öncelikli olarak sağlığa, eğitime, sosyal korumaya, yatırıma, teşvik ve desteğe ayrıldığı; özellikle salgın nedeniyle oluşan belirsizlikleri gidermeye, öngörülebilir bir ekonomik düzen tesis etmeye, yatırımcı, üretici, çalışanlarımız, emeklilerimiz ve dar gelirli vatandaşlarımız için güvenli bir gelecek inşasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Değerli milletvekilleri, 2019 Yılı Kesin Hesap Kanunu çerçevesinde, Sayıştay tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yürütülen 2019 yılı denetimleriyle, 225 kamu idaresinin kesin hesabının merkezî yönetim kesin hesabına doğru yansıtılıp yansıtılmadığı ele alınmıştır. Sayıştay yaptığı incelemeler sonucunda bazı bulgulara yer verse de ödenek, bütçe gideri ve bütçe gelir tutarlarında değişikliğe yol açan bir tespitin bulunmadığını raporlarında belirtmiştir. Geçen yıllarda Sayıştayın dile getirdi hataların birçoğu bu defa ilgili kamu kurumlarınca tekrar edilmemiştir. Bu durum, Sayıştay raporlarının dikkate alındığına ve bulguların gereğinin yapılmasına özen gösterildiğine işaret etmektedir. Ayrıca Sayıştayca ciddi bir incelemenin yapılmış olmasını, kamu menfaatlerinin korunması ve idarenin denetim yoluyla geliştirilmesi fonksiyonu bakımından önemli bulduğumuzu ifade etmek istiyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 2021 yılı bütçesi, Covid-19 salgınının tüm ekonomileri derinden etkilediği ve küresel ekonomiye ilişkin belirsizliklerin arttığı bir konjonktürde hazırlanmıştır. Salgının ortaya çıkardığı ağır şartlar altında önceliklerin belirlenmesi, hedeflerin tutarlı olarak ifade edilmesi ve geleceğe yönelik belirsizliklerin giderilmesi açısından salgın sürecinin kendine özgü şartlarının dikkate alınması özel önem taşımıştır. Farklı niteliklerde çok sayıda kriz tecrübesi olan ülke ekonomileri belki de ilk kez bilinen geleneksel önlemlerin yeterli olmadığı bir süreçle sınanmış, salgın kaynaklı sorunlar çok daha karmaşık hâle gelmiştir.

Güçlü ekonomilere sahip ABD ve Avrupa ülkelerinde, salgın nedeniyle, başta sağlık sistemleri olmak üzere birçok devlet fonksiyonunda aksamalar yaşanmıştır. Bu ülkelerin salgınla mücadelede gösterdikleri zayıf performans nedeniyle gücün ve gelişmişliğin ölçüsünün ne olduğu da tartışma konusu olmuş, gelişmişlik ve kalkınmışlığın ekonomik büyüklüklerle sınırlandırılamayacağı görülmüştür. Salgın sonrası dünyanın yeni düzeninin nasıl olacağı, siyasi, sosyal ve ekonomik ilişkilerin uluslararası ittifak ve kuruluşların yapılarının nasıl şekilleneceği de en çok konuşulan konular arasında yer almıştır. Dijitalleşmeyle birlikte siber güvenlik, gıda güvenliği ve biyogüvenlik farkındalığı artmıştır.

(HDP Eş Genel Başkanları İstanbul Milletvekili Pervin Buldan ve Mardin Milletvekili Mithat Sancar’ın Genel Kurul Salonu’nu teşrifi sırasında HDP sıralarından ayakta alkışlar)