Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

KEMALETTİN NALCI (Tekirdağ)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; TOKİ’nin faaliyetleri hakkında Cumhuriyet Halk Partisinin vermiş olduğu grup önerisinin lehinde söz almış bulunmaktayım. Bu vesileyle hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Şimdi, TOKİ’nin kuruluş amaçlarına bakacak olursak, yasal çerçevelerinde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Konut hakkı” başlıklı 57’nci maddesindeki “Devlet, şehirlerin özelliklerini ve çevre şartlarını gözeten bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirler alır, ayrıca toplu konut teşebbüslerini destekler.” ifadesinde en temel yasal çerçeveyi oluşturmuştur. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde “Herkesin, kendisinin ve ailesinin sağlık ve refahı için beslenme, giyim ve konut hakkı vardır.” ifadesiyle konut hakkı yaşamsal haklar arasında sayılmıştır. 1996 yılında İstanbul’da yapılan konferansta, herkes için yeterli konut temin etme ve insan yerleşimlerini daha güvenli, daha sağlıklı ve yaşanılabilir, sürdürülebilir ve üretken yapma hususları evrensel hedefler olarak ortaya konmuştur.

Bu açıdan, TOKİ, Anayasa’mızda belirtilen konut ihtiyacını karşılayacak tedbirler alma görevini, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde belirtilen hak çerçevesinde ve Birleşmiş Milletler tarafından öngörülen evrensel hedefler açısından yürütmesi gereken bir kamu kuruluşudur.

Ülkemizde konut probleminin başında, nitelikli konut sorunu ve konut açığı problemleri gelmektedir. 1950’li yıllardan itibaren sanayileşmenin de tetiklediği yoğun göç, kentlerimizi nüfus baskısı ile karşı karşıya bırakmıştır. 1980’li yıllara kadar, konut talebini karşılamak ve kentleşme sorununa çare bulmak amacıyla geliştirilen politikalar yeterli olmamıştır, ülke genelinde kapsamlı bir kentleşme politikası ve toplu konut uygulaması gerçekleştirilememiştir.

TOKİ’nin uygulaması gereken projelerin en önemli beş unsuru vardır; bu unsurlara baktığımız zaman: Gecekondu dönüşüm ve kentsel yenileme; deprem riski nedeniyle dönüşüm; alt gelir grubu ve yoksul vatandaşların konut ihtiyacı; mevcut konut stokunun yaşı ve niteliği; nüfus artışı, şehirlere göç ve hane halkı sayısındaki azalmayla hane sayısındaki artış.

Saygıdeğer milletvekilleri, TOKİ’nin tarihçesine baktığımız zaman şunu görmekteyiz: Ülkemizdeki konut ihtiyacını karşılamak ve toplu konut üretiminin gerçekleştirilmesi amacıyla, 1984 yılında, 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile Toplu Konut Fonu oluşturulmuş, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı kurulmuştur. 1984-2002 yılları arasında, Toplu Konut Fonu’nun imkânlarıyla, kooperatif kredileri kapsamında, 549 bini 1989 yılı sonuna kadar olmak üzere, toplam 940 bin konuta kredi desteği sağlanmıştır ve Emlak Bankasından alınanlarla birlikte 43.145 konut da bizzat TOKİ tarafından yapılmıştır.

Şimdi, sayın milletvekilleri, bundan bir ay önce de burada TOKİ’yle ilgili bir kanunu görüşürken iktidar milletvekilleri bu kürsüye gelip -herkes- sanki TOKİ 2002 yılından sonra kurulmuş gibi TOKİ’nin yapmış olduğu icraatları anlatmaya başladı. Şunun altını bir çizmek gerekiyor: Kurumlar daimîdir. TOKİ sadece 2002 yılından sonra konut üretmemiştir; TOKİ, 84 yılıyla 2002 arasında da 1 milyon konut üretimine vesile olmuştur.

AHMET YENİ (Samsun)Sayısı belli mi?

KEMALETTİN NALCI (Devamla)Bununla birlikte, tabii burada yapmamız gereken şu: Milletvekillerinin İnternet bilgilerinin dışına çıkması lazım, kurumları iyi irdelemesi lazım. TOKİ konut üretiminin yanında… Burada konuşan arkadaşlar övünerek şunu anlatıyor: TOKİ hastane yapıyor. Ben burada soruyorum: Sağlık Bakanlığı ne iş yapıyor? “TOKİ 600 tane okul inşaatı yaptı.” diyor. (AK PARTİ sıralarından gürültüler)

MEHMET ŞAHİN (Malatya)O yapmıyor…

KEMALETTİN NALCI (Devamla)Pardon… Sayın Milletvekilim, bilmeden konuşmayalım, lütfen.