TikTok, Meta ve X temsilcilerinin yaptıkları sunumlara ilişkin görüşme

LÜTFİYE SELVA ÇAM (Ankara)Başkanım, teşekkür ediyorum.

Ben de platform yetkililerine sunumları için teşekkür ediyorum. Dijital Mecralar Komisyonunun da bir üyesi olarak platformlarımızı farklı zamanlarda, farklı şekilde dinledik orada da ve orada da çok tatmin edici sunumlar fakat sorulara geldiğimizde tatmin edemeyici cevaplar almıştık. Tabii, yazılı olarak cevaplarınızı vereceksiniz; inşallah, biz, Komisyon raporumuza bunları koyacağız. Yani çok güzel, çok tozpembe bir çerçeve çizdiniz, yapılanları anlattınız. Umarım bunları uyguladığınızı, yüzde yüz olmasa bile en azından yüzde ellinin üzerinde uyguladığınızı da görürüz diye başlamak istiyorum. Çünkü, biz, vatandaşlarımızdan aldığımız eleştirilerin hemen hemen tamamında bu platformlardaki yayınlanan içeriklerden muzdarip olduklarını, çocuklarının bunlara çok kolay ulaştığını ve bu konuda da bizim bir irade koymamız gerektiğini söylüyorlar. Bu başlangıçla direkt sadece Komisyonumuzu ilgilendiren birkaç soru soracağım.

Ben, özellikle Meta yetkilisi Sezen Hanım'a... WhatsApp'a hiç girmediniz yani WhatsApp da Meta'nın bir platformu. Bu konuda yaptırımlar, yaptığınız bir şey var mı? Bunu öğrenmeyi açıkçası isterim çünkü pek çok konuda WhatsApp üzerinden hızlı bir şekilde organize olabilen bir yapılanma var. Yani bunu çocuklar da dâhil olmak üzere her açıdan konuşabiliriz, detaylandırabiliriz çünkü WhatsApp çok kullanılan bir platform. Bunu özellikle size sormak isterim ama diğerleri dijital platformların tamamına. Bu şiddet olayları, zorbalık, intihar, nefret içeriklerine maruz kalınmasını önlemek için hangi algoritmik güvenlik sistemlerini kullanıyorsunuz? Komisyon raporuna da girmesi açısından bunu çok önemsiyorum. Bu sistemlerin kaç içeriği kullanıcı şikâyeti gelmeden, çünkü bazı platformlar kullanıcı şikâyeti geldiğinde ve... Her birinizin ifade ettiği şöyle bir şey var: "Anında müdahale ediyoruz, anında tespit ediyoruz, hızlıca kaldırıyoruz." Bu anın ne olduğunu da öğrenmek istiyorum. Yani bu an; bir saat içerisinde mi, üç gün içerisinde mi, iki gün içerisinde mi, bir hafta içerisinde mi? Yani o andan kastettiğiniz şeyin ne olduğunu açıkça belirtmenizi, hızlıca kaldırma süresinin de ne kadarlık bir süre olduğunu öğrenmek isterim. Bu sistemlerin kaç içeriğinin kullanıcı şikâyeti gelmeden, kaç içeriğinin ise yayına girmeden engellendiğini... Türkiye özelinde düzenli ve bağımsız denetime açık şekilde paylaşılabiliyor mu? Bunu öğrenmek istiyorum. Mesela, TikTok örneğinde bir AI kullanıldığını söylüyorsunuz, "Otomasyon, otomatik bir şekilde, otomasyonla tespit ediliyor." deniliyor. Bu konuda diğer platformlar; Youtube, Instagram, Facebook, X'in bakış açısı ne? Türkiye'de çocuk güvenliği kapsamında kaldırılan içerik sayısı, müdahale süresi, otomatik tespit oranı, şikâyet bazlı tespiti oranı ve resmî makam taleplerine uygun oranlarınızı platform bazında açıklayabilir misiniz? X bir raporlama kanalı olduğunu söylemişti, hani bu noktada bu raporlamalara biz ulaşabilir miyiz, bize iletebilir misiniz?

Bunun dışında çocuklara yönelik riskli içeriklerde mesele sadece içeriği kaldırma değil, o içeriğin algoritma tarafından önerilmesi -çünkü defaatle öneriliyor- ve yayılması ve taklit davranış üretmesi en büyük tehlike aslında. Okul saldırısını öven, faili kahramanlaştıran veya çocukları şiddete özendiren içeriklerin yeniden yüklenmesini ve benzer içeriklerin önerilmesini hangi teknik sistemlerle engelliyorsunuz?

Bir diğer önemli sorum şu: Araçların ebeveyn denetimine açık olduğunu söylediniz ve aslında buna baktığımızda kullanım oranları çok düşük çünkü annesinin telefonundan, büyükannesinin, babasının telefondan giren çocuklar var. Aile eşleşmesi, çocuk profili, "junior" pin kodu, yaş derecelendirmesi ve ekran süresinin sınırlandırılması gibi araçların Türkiye'de kaç aile tarafından kullanıldığını, aktif kullanıldığını biliyor musunuz? Bu veri de varsa bunu öğrenmek isterim.

Son sorum ise şu: Bu platformlar Türkiye'de çok aktif kullanılan platformlar ve ekonomik değer üreten platformlar. Dijital hizmet vergisi, reklam gelirleri, telif tartışmaları, içerik üretici ekonomisi gibi pek çok konuda aslında tartışılıyor. Bu ekonomik büyüklük karşısında Türkiye'ye özel bağlayıcı bir çocuk güvenliği taahhüdü vermek gibi bir çalışmanız var mı?

Ben teşekkür ediyorum, cevaplarınızı da merakla bekliyorum.