Bazı alacakların yeniden yapılandırılması ile sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanunu ve diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun (s.s.:606)

M. NURİ YAMAN (Muş)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli arkadaşlar, vermiş olduğumuz önergenin ilgili değişikliği üzerine söz almış bulunuyorum. Bu nedenle hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Gerçekten bu maddeyi incelediğim zaman ilgili arkadaşlardan da gerekçesinin ne olduğunu sordum ve şu saate kadar da gerekçesine ulaşmış değilim. Yani deyim yerinde ise, bundan beş yıl önce 5302 sayılı İl Özel İdaresi Yasası’nı çıkaran aynı Hükûmet, bu defa o Yasa’da yerinden yönetim ve demokrasinin yerelde gelişmesini sağlamaya yönelik il genel meclislerine, il encümenine ve ilin valisine verilen ayrı ayrı yetkiler arasında şimdi bir karmaşaya gidecek şekilde bir düzenleme getiriyor.

Değerli arkadaşlar, söz konusu İl Özel İdaresi Yasası’nın 3’üncü maddesinde organları sayılırken il genel meclisi, il encümeni ve vali olarak sayılmış ve hepsinin de yetki ve görevlerini ilgili maddelerinde net ve açık olarak göstermiştir. İl genel meclisinin görevlerini 10’uncu maddede tadat etmiş, yine il encümeninin yetkilerini 26’ncı maddesinde ve valinin de görev ve yetkilerini aynı Yasa’nın 30’uncu maddesinde sıralamıştır. Bildiğiniz gibi, beş yıldan bu yana illerimizde il genel meclisi başkanlıklarını artık valiler yürütmüyor ve il encümeninin de başkanlığını artık ya sayın valinin görevlendirdiği bir vali yardımcısı veya genel sekreter yürütüyor.

Şimdi, bu düzenlemeyle, yeni bir özel yasayla valiye il özel idaresinin yasasında verilmeyen bir yetkinin bu birimlerden encümenin ve il genel meclisinin yetkileri gasbedilerek sadece afet ve acil durum il müdürlükleri harcamaları için verilmesine ben bir anlam veremedim. Lütfen, bunu bilen biri varsa çıksın buradan izah etsin.

Şimdi, bu, tabii, günlük harcamaların dışında yıllık çalışma ve yatırım programları yapılacak. Bunun tek yetkilisi il genel meclisidir. Yine, il özel idaresine ait gayrimenkullerin her türlü satışı, tahsisi ve benzeri işlemler il genel meclisinin kararlarına bağlıdır. Aynı şekilde il encümeni de hem bu çalışma programlarını il genel meclisine önermede bulunacak ve bir de il özel idaresiyle ilgili kamulaştırma işlemlerini yapacaktır. Şimdi, bu durumda yasaların, ilgili kamulaştırma yasasının bir il özel idaresiyle ilgili il afet ve acil durum il müdürlüğü için bir kamulaştırma işlemi söz konusu olduğunda acaba sayın valiler hangi yasaya göre ne gibi karar vereceklerdir?

Yine, il genel meclislerince kabul edilen yatırım programlarında eğer bütçeye konulmuş olan o yüzde 1 paylarla il afet acil yardım işlemleri için bir harcama yapılacaksa, programda olmayan ve yatırıma alınmayan bir harcamayı sayın vali nasıl yapacak? Bu yasanın ilgili maddesinin gerekçesini arkadaşlarımız değerlendirdiler mi, değerlendirmediler mi, bilmiyorum. Ancak, gördüğüm kadarıyla, yıllarca bu işin içinden gelen bir kişi olarak şunu net ve açık olarak söylüyorum: Burada tamamıyla il genel meclislerinin ve il encümenlerinin yetkilerinin bir şekilde gaspı söz konusu. Hani, günlük harcamalarla ilgili olarak il afet ve acil işlerle ilgili herhangi bir harcama, günlük harcamalarla ilgili olarak da yine encümenin ve ilgili kurulun, eğer bir ihale yapılacaksa ihale kurulunun kararı olmadan sayın vali bu yapılacak yatırımları ve bu işlemleri nasıl yürütecek, gerçekten hayret ediyorum.

Bir de il özel idareleri bütçelerine bütçenin yüzde 1’inden az olmamak üzere ödenek konulması isteniyor. Tabii bu konuda acil işlerde kullanmak üzere ödenek ayrılması güzel. Ama hepimiz biliyoruz ki, il özel idarelerine genelde buna benzer yasal paylarla ilgili ve diğer birtakım katılım paylarıyla ilgili ayrılan ödenekler, yıllarca ve yıllarca ilgili birimlere gitmemiştir.

Diliyorum ve umuyorum ki bu yüzde 1 ayrılan afet ve acil işlerle ilgili ödeneklerin bu amaçlara uygun olarak kullanılması ancak hem il genel meclisinin ve hem de encümen yetkilerinin gasbedilmesinin de yasaya aykırı bir işlem olduğunu belirtir, hepinizi saygıyla selamlarım. (BDP sıralarından alkışlar)