Bazı yatırım ve hizmetlerin yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanun ile devlet su işleri umum müdürlüğü teşkilat ve vazifeleri hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s: s.:94)

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Trabzon)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarının tümüne yönelik olarak dün yaptığım konuşmamda, tasarıyla getirilmek istenen katkı payına dayalı yap-işlet-devret modelinin bildiğimiz yap-işlet-devret modeliyle bir ilgisi olmadığını ifade etmiştim.

Hâlen yürürlükteki Yasa’ya konu olan yap-işlet-devret modelinde, yatırım özel sektör tarafından, yatırımcı tarafından gerçekleştirilir, yatırım sonucu ortaya çıkan tesis, idarenin önceden belirlemiş olduğu süre ve tarifeler üzerinden yatırımcı tarafından işletilir ve kullanım bedeli, onu kullanan vatandaşlardan, tüketicilerden tahsil edilir. Bunun bütçeye herhangi bir yükü yoktur.

Tasarıyla getirilmek istenen, katkı payına dayalı yap-işlet-devret modelinde ise yatırımın bedeli “katkı payı” adı altında bütçeden her yıl yatırımcıya taksitler hâlinde ödenecek olan bir modeldir. Yani bunun adı, aslında, bir nevi borçlanmadır. Özel sektör yatırımı yapacak, biz onu taksitler hâlinde, örneğin, on yıllık bir sürede yatırımcıya ödeyeceğiz.

Doğrudur, bu model gelişmiş ülkelerde vardır. Gelişmiş ülkelerde adı “katkı payı” değil, “shadow toll” dediğimiz “gölge ücret” anlamında bir ücrettir. Bu noktada Hükûmetin açıklamalarına katılıyorum, ama gelişmiş ülkelere benzetmek istiyorsak, onlarla kıyaslamak istiyorsak bütçemizi de onlarla kıyaslamalıyız. Bütçenizde paranız varsa yatırım yaparsınız, bütçenizde paranız yoksa yatırım yapmazsınız. Paranız, kaynağınız ne kadarsa o kadar yatırım yaparsınız.

Değerli arkadaşlarım, şimdi bütçeye bakıyorum -dün söylemiştim, tekrar söylüyorum- program tanımlı merkezî yönetim bütçe gelirinin gayrisafi yurt içi hasılaya oranı 2006 yılında yüzde 21,5’tu. Hükûmetin ekonomiden sorumlu bakanlarının açıkladığı orta vadeli mali çerçevede, bu gelirin, 2012’de yüzde 20’ye düşmesi öngörülmüştür. Gelir performansında, Hükûmet, bir düşüş öngörüyor, 1,5 puanlık düşüş. 2007 yılı millî geliriyle bunu çarparsak 12,8 milyar YTL eder. Hükûmet, 2012’de 2006’ya göre 12,8 milyar YTL daha az gelir toplamayı hedeflemiş.

Şimdi, bütçe performansında düşüş öngörüyorsunuz, bir taraftan da özel sektörden borçlanmak suretiyle yatırım yapmaya kalkıyorsunuz. Bunun, mantıklı hiçbir yanı yoktur.

Bakınız, 2002 yılını esas alalım. 2002 yılı program tanımlı olmayan merkezî yönetim bütçe gelirinin gayrisafi yurt içi hasılaya oranı yüzde 22,7’dir. 2007’de bu 22’ye düşmüştür, 0,7 puan düşmüş. Yani 6 milyar YTL, 2007’de 2002’ye göre daha az gelir toplanmış.

Ekonomiden sorumlu sayın bakanlarımızın indirdiği faiz dışı fazlanın oranı da 0,7 puandır. Tam eşittir. 4,2’den yüzde 3,5’a indi faiz dışı fazla. “Kaynak yok.” diyor sayın bakanlarımız, iktidar partisi adına konuşan arkadaşlarımız; borç var. Değerli arkadaşlar, gerçeğe bakalım, geliriniz düşüyor. 2002’deki gelir kadar gelir toplasaydınız faiz dışı fazlayı indirme gereği duymazdınız. Gene indirebilirdiniz ama o yatırımları artan gelirle karşılardınız.

Değerli arkadaşlar, bu maddede Sayın Başkan bir önerge okuttu, biraz sonra da önerge oylanacak. Önergeye dikkatinizi çekmek istiyorum. Önergeyle yap-işlet-devret modelinin kapsamı biraz daha genişletilmektedir. Neler giriyor kapsama önergeyle? Millî parkların içindeki tesislerin yap-işlet-devret modeliyle yaptırılması yap-işlet-devret yasasına ekleniyor. Hangi millî parkları örnek veriyor iktidar partisi önergenin gerekçesinde sizlere okuyorum: “Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı, Afyonkarahisar Başkomutan Tarihî Millî Parkı ve Sarıkamış Allahuekber Dağları Tarihî Millî Parkı”

Değerli arkadaşlar, Gelibolu Yarımadası’ndaki tarihî millî parkı Türkiye Cumhuriyeti hükûmetleri bütçeden yapabilme olanağına sahip değil midir? Bunu, tarihimize ve şehitlerimize bir saygısızlık olarak alıyorum. (CHP ve MHP sıralarından alkışlar)

Cumhurbaşkanlığı Köşkü’nü bütçeden yapabiliyor muyuz? Yapmalıyız, tabii ki Cumhurbaşkanlığı Köşkü için…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Hamzaçebi, devam ediniz.

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Devamla)…ihtiyaç varsa gidip yap-işlet-devret modeline başvuramayız değil mi? Başbakanlık için uçak alıyor muyuz? İhtiyaç varsa alınır tabii ki. Bütçeden alırsınız. Peki, Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı için biz özel sektöre borçlanmak zorunda mıyız değerli arkadaşlar? Bunu takdirinize sunuyorum. Bunu tarihimize saygısızlık olarak görüyorum, dikkatlerinizden kaçmayacağını umuyorum.

Önergeyle getirilmek istenen bir başka husus da toptancı hallerinin de yap-işlet-devret modeliyle yapılmak istenmesidir. Değerli arkadaşlar, bu Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun konusudur, bu yasanın konusu değildir. 5216 sayılı Kanun 10 Temmuz 2004 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edildi. Toptancı hallerini yapmak, yaptırmak görevi büyükşehir belediyelerinindir. O Yasa çerçevesinde büyükşehirler Devlet İhale Kanunu’na, 2886 sayılı Kanun’a dayalı olarak bu modeli zaten yapabilirler. Buna da burada gerek yoktur diye düşünüyorum.

Hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)