Sayıştay kanunu teklifi (s.s.510)

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Trabzon)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; seksen dört maddelik Sayıştay Kanunu Teklifi’nin daha 16’ncı maddesini görüşüyoruz, bir hayli maddeyi daha görüşeceğimiz anlaşılıyor. Fakat bu görüşmede iktidar partisinin, Adalet ve Kalkınma Partisinin teklifin tümüne olan yaklaşımı, maddelere ilişkin olarak Cumhuriyet Halk Partisinin yaptığı önerilerdeki yaklaşımı maalesef Sayıştay gibi önemli bir kurumun yasa görüşmesine yakışmıyor.

Teklifin tümü üzerindeki görüşlerimizi ifade ederken de belirtmiştim, bir kez daha ifade etmek istiyorum: Pozitif muhalefet anlayışıyla yaklaştığımız bir kanun teklifidir Sayıştay Kanunu Teklifi. Seksen dört maddelik bu kanun teklifinde Cumhuriyet Halk Partisi olarak düzeltilmesini veya daha iyi bir hâle getirilmesini arzu ettiğimiz toplam beş madde vardır. Bunun da en önemli maddesi Sayıştaya girişi düzenleyen sınav maddesidir ancak teklifin görüşmeleri yapılırken 2’nci madde üzerinde yapılan değişiklikle Sayıştayın 96 yılından beri yapagelmekte olduğu performans denetimi ortadan kaldırılmıştır, Sayıştaya bir darbe vurulmuştur. Buraya çıkan birçok arkadaşımız bunu ifade ediyor.

Elimde bir tablo var. İngiltere Sayıştayının yapmış olduğu bir araştırma sonucunda, 2009 yılında düzenlediği bir raporun ekinde yer alıyor bu tablo. Yirmi beş Avrupa Birliği ülkesinin hangisinde, sayıştaylar hangi tür denetimleri yapıyor? Harcama öncesi denetim belli ülkelerde var, birçoğunda yok; bizde bir dönem vardı, daha sonra kaldırıldı ki doğru yapıldı. Harcama sonrası denetim bütün ülkelerde var. Yargı yetkisi var mı sayıştayların? Bazı ülkelerde var, bazılarında yok; olabilir, ülkelerin tercihleri farklı olabilir. Harcama sonrası denetim, yirmi beş ülkenin sadece birisinde yok, o da Yunanistan. Yunanistan’ın son yaşadığı krizin gerisinde, hesaplarını doğru tutamayışının yani saydam olmayan mali yapısının, muhasebe sisteminin, kamu muhasebe sisteminin yer aldığını hepimiz biliyoruz. Kamu borcu yüzde 160’lara gelmişken bunu kamu muhasebe sistemi yüzde 110 gösteriyorsa siz, ekonomideki riskleri göremiyorsunuz demektir. Yunanistan’ın krize girmesinin gerisinde böyle bir neden vardır. Şimdi, Türkiye Cumhuriyeti de, çok şükür, Adalet ve Kalkınma Partisinin yapmış olduğu bu düzenlemeden sonra, iktidar partisi grup başkan vekilinin imzasını taşıyan önergenin kabulünden sonra, Yunanistan’ın yoluna girmeyi başarmıştır. Yani Türkiye’deki Sayıştay artık performans denetimi yapmayacaktır.

Şimdi, teklifin tümüne yaklaşım yanlış. Dün bir madde görüştük burada, teklifin 6’ncı maddesi, örneğin Sayıştayın yetkilerini düzenliyor, diyor ki: “Sayıştay bütün kamu kurumlarının her türlü evrakını, belgesini görmeye yetkilidir.” Tabii ki görmelidir. “Bunları dilediği yere getirtmeye yetkilidir. Dedik ki: “Bu ‘dilediği yere’ olmasın, bu bir keyfîlik taşıyor, görev mahalline…” Basit bir şey örneğin, çok basit. İktidar partisi grup başkan vekilimize bu öneriyi söylüyorum “Biz karar aldık bunların hiçbirisini görüşmeyeceğiz, hepsine ‘hayır’ diyeceğiz.” Bu belki mantıklı bir öneri, basit bir düzeltme. Örneğin bu düzeltmeyi yaparken belki şu fahiş hatayı da düzeltme imkânı bulabilirdik. 6’ncı madde diyor ki: “Sayıştay, işte her türlü bilgiyi, belgeyi, defteri, kaydı görmeye yetkilidir. Bunları dilediği yere getirtmeye yetkilidir, mallar hariç.” Malları getirtme yetkisi zaten yok, belgeleri, defterleri, kayıtları getirtme yetkisi var, malları getirtemez. Malları saymamış ki zaten ama iktidar partisi “Hayır, biz karar verdik muhalefet partilerinden gelen hiçbir öneriyi kabul etmeyeceğiz.” İktidar partisinin genel konulardaki yaklaşımı da budur. İşte “Anayasa değişikliği” mi diyoruz, iktidar partisi “Hayır, muhalefetin önerilerine kapalıyız.”, “Falan konu” mu diyoruz, “Kapalıyız.”, “Bu konuda bir kelime düzeltelim.”, “Kapalıyız.”

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)