497 sıra sayılı Kanun Tasarısı'nın Anayasa'ya aykırı maddeler içerdiği ve bu nedenle Komisyona iade edilmesi gerekip gerekmediği hakkında usul görüşmesi münasebetiyle

MEHMET DOĞAN KUBAT (İstanbul)Değerli Başkanım, açılan usul görüşmesinde Başkanlık makamının tutumu lehinde görüşlerimi ifade etmek üzere söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle yüce heyetinizi saygılarımla selamlarım.

Cumhuriyet Halk Partisi Grup Başkan Vekili Sayın Özel, görüşmekte olduğumuz 497 sıra sayılı Kanun Tasarısı’nın tümünün Anayasa’ya aykırı olduğunu ifade etmek suretiyle bunun Komisyona iade edilmesi gerektiğine, görüşmelerin devam edemeyeceğine dair bir usuli itiraz ileri sürdü ama konu mecrasından biraz saptı. Başkanlık makamı bu konuda kendisinin bir yetkisi olmadığını ifade etti. Bu doğru bir tutumdur. Buna ilişkin aşağı yukarı dört tane usul tartışması daha önce de yapıldı. Dolayısıyla Başkanlık makamının bu konuda yapacağı herhangi bir işlem bulunmamaktadır.

Esasen, değerli arkadaşlar, bir siyasi parti grubunun da böyle bir talepte bulunma yetkisi İç Tüzük’e göre yok. Değerli arkadaşlar, bir kanun tasarısı veya teklifinin Anayasa’ya uygunluk denetiminin ne şekilde yapılacağının yasalaşma süreci içerisinde İç Tüzük’te net biçimde düzenlenmiş. İç Tüzük’ün 67’nci maddesinde, Başkanlık makamı kendisine gelen tasarı ve teklifleri inceliyor.

İki: Komisyonlar İç Tüzük’ün 38’inci maddesine göre kendisine gelen kanun tasarı ve tekliflerinin Anayasa’nın lafzına ve ruhuna sarih veya zımni olarak aykırılık denetimini yapıp aykırı görmezse görüşmelere devam ediyor, aykırı görürse de reddederek denetimi yapıyor.

Yine, Genel Kurul aşamasında da bir Anayasa’ya uygunluk denetimi yapıyoruz. Nasıl yapıyoruz? 87’nci madde, tasarının maddelerinin veya tümünün değiştirilmesine ilişkin bir önerge verileceğini ifade etmekle birlikte, yine 87’nci maddede “İçtüzükte başkaca bir hüküm yoksa” demek suretiyle buna bir istisna getiriyor.

İç Tüzük’ün 88’inci maddesine göre, bir tasarı veya teklifin komisyona geri verilmesini isteme yetkisi sadece esas komisyon ve hükûmete aittir, böyle bir yetki de şu anda kullanılmamıştır. Muhalefet partilerimiz Anayasa’ya aykırı olduğunu iddia ettikleri o 6’ncı madde ve diğer maddelerle ilgili de o maddede Anayasa’ya aykırılık önergesi verilebilir, 84’üncü maddeye göre zaten bunlar öncelikli görüşülecek. Biraz önce yapılan esasa ilişkin tartışmaların yeri de orasıdır. Yani maddeler, sırası geldiğinde, ona ilişkin olarak milletvekillerimiz aykırılık önergelerini verecekler, o önergelerin görüşmesi yapılırken burada Anayasa’ya aykırılık itirazlarını yaparlar, Genel Kurul bir karar verir. Ki biraz sonra da tümünün oylanmasında Genel Kurul bir karar verecek, bu iddiaları ciddi görürse, tasarının Anayasa’ya aykırı olduğuna kani olursa reddeder bu tasarının tümünün maddelerine geçilmesini. Böyle bir denetim de yine Genel Kurul tarafından yapılmış olacaktır. Dolayısıyla, Başkanlık makamının tutumu yerindedir.

Bu duygularla yüce heyetinizi saygılarımla selamlıyorum.