Bankacılık Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 655 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle

MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; akaryakıt istasyonlarının sorunlarını anlatmak üzere söz aldım. Genel Kurulu ve ekranları başında bizleri izleyen tüm vatandaşlarımızı saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, ülkemizde 12 bine yakın akaryakıt istasyonu var. Akaryakıt istasyonları sadece benzin, motorin ya da LPG aldığımız sıradan bir iş yeri değildir. Akaryakıt istasyonları 150 bin civarında insanımızın doğrudan istihdam kapısıdır, 70 milyar lirayı aşkın vergi gelirinin devlet adına tahsildarıdır. Akaryakıt istasyonları günlük yaklaşık 5 milyon araca, 9 milyon kişiye hizmet sağlar. Akaryakıt sektörü inşaat, üretim, enerji, mühendislik, emlak, taşımacılık ve tarım dahil olmak üzere yaklaşık 30’un üzerinde ana sektörü doğrudan etkileyen bir lokomotif sektördür. Akaryakıt istasyonları yağmurda, rahatsızlıkta, yorgunlukta, açlıkta, arızada sığındığımız bir limandır. Akaryakıt istasyonları yılda üç yüz altmış beş gün, günde yirmi dört saat açık olan, milletimize daima kesintisiz hizmet veren iş yerleridir.

Ticaret, üretim, hizmet, sosyal yaşam için böylesine önemli olan akaryakıt istasyonları bugünlerde çok ciddi sorunla karşı karşıya. Bu sorunun adı “süresiz teminat mektubu verme zorunluluğu”dur.

Değerli milletvekilleri, geçtiğimiz yıl akaryakıtta vergi kaçakçılığını önlemek için bu Meclisten bir kanun çıkardık. Bu kanunun bazı maddeleri amaca hizmet etmekle birlikte, bazı maddeleri ise masabaşında, sektörün görüşleri alınmadan, bildirilen görüşler de dikkate alınmadan yazıldığı için şimdi uygulamada çok önemli sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bunlardan bir tanesi, akaryakıt bayilerinin vermek zorunda olduğu süresiz teminat mektuplarıdır. Bu teminat mektubunun 31 Mayısa kadar verilmesi gerekiyordu ama bugün bu süre 30 Hazirana kadar uzatıldı. Ama bu teminat mektubunun verilmesinde yaşanan çok ciddi başka sorunlar vardır.

1) Bayilerin teminat yükümlülüklerinin yerine getirilmesi konusunda ciddi bir eksikliği mevcut. Bankalardan süresiz teminat mektubu alma, bu ekonomik krizde neredeyse imkânsızdır. Bayilerin 30 Hazirana kadar mektubu vermesi yine zor görünüyor.

2) Bayiler dağıtım şirketleriyle azami beş yıllık sözleşme imzalarken istasyonları için de kira sözleşmesi düzenliyor ve dağıtım şirketleri istasyonlara sözleşme süresi boyunca kira şerhi ve intifa koyuyor. Bu nedenle bayiler istasyonları teminat olarak gösteremiyor.

3) Kanun yürürlüklerinden önce faaliyette bulunan bayilerden cironun yüzde 1’i kadar teminat alınacak. Bayilik lisansıyla aynı unvan altında farklı iş kolunda faaliyette bulunanların bu faaliyetlerinin de ciroya dâhil edilmesi nedeniyle verecekleri teminat tutarı da çok yüksek oluyor.

4) Faaliyeti öteden beri devam eden ve cirosunun yüzde 1’i kadar teminat verecek bayiler uyumlu mükellefse bunlardan teminatın beşte 1’i alınacak ancak doğal afet gibi mücbir bir sebeple vergi beyannamesini ertelemiş bir bayi ya da vergi ödemesini öteleme hakkından yararlanmış bir bayi uyumlu mükellef olarak kabul edilmiyor.

Değerli milletvekilleri, bu sıkıntıların, yanlış uygulamaların düzeltilmesi gerekiyor. Bunlar düzeltilmezse akaryakıt bayilerinin çoğu, kapanma da dâhil olmak üzere, ciddi sorunlarla karşı karşıya. 150 bin insanımızın doğrudan ekmek teknesi olan akaryakıt bayilerinin teminat mektubu verme konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığından beklentileri şunlardır:

1) Teminat mektubu verme süresi en az bir yıl uzatılmalı.

2) Teminat mektubu süresine bir sınırlama getirilmeli, bu bir yıl olabilir veya maksimum beş yıl olmalıdır.

3) Bayilerden alınacak teminat miktarı belirlenirken sadece akaryakıttan elde edilen ciro göz önünde tutulmalı.

4) Mücbir bir sebeple vergi beyannamesini erteleyen ya da ÖTV ötelemesinden faydalanan da uyumlu mükellefler arasında yer almalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)